Ίμια : Τότε που πηγαίναμε για πόλεμο!

Στα πρόθυρα της σύρραξης έφθασαν Έλληνες και Τούρκοι, το διάστημα 26-30 Ιανουαρίου 1996. Αφορμή, η κρίση των Ιμίων που άρχισε με την διαδοχική έπαρση και υποστολή της γαλανόλευκης και της ημισελήνου, κορυφώθηκε με την τραγική πτώση του ελληνικού ελικοπτέρου και εκτονώθηκε χάρις στην μεσολάβηση του Μπιλ Κλίντον στον Κώστα Σημίτη και την Τανσού Τσιλέρ.

Το χρονικό της κρίσης

Στις 26 Ιανουαρίου 1996, ο δήμαρχος Καλύμνου, Δημήτρης Διακομιχάλης, υψώνει την ελληνική σημαία σε ένα από τα δύο νησιά των Ιμίων. Την επόμενη ημέρα, δύο δημοσιογράφοι της τουρκικής εφημερίδας «Χουριέτ», μεταβαίνουν με ελικόπτερο στη Μεγάλη Ίμια. Υποστέλλουν την ελληνική σημαία και υψώνουν την τουρκική. Η όλη επιχείρηση βιντεοσκοπείται και προβάλλεται από το τηλεοπτικό κανάλι της «Χουριέτ».

Ακολουθεί η ύψωση της ελληνικής σημαίας από περιπολικό του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Το βράδυ της 28ης Ιανουαρίου, Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια, δίχως να γίνουν αντιληπτοί από τα παραπλέοντα τουρκικά πολεμικά σκάφη. Η πολιτική εντολή προς τους Έλληνες στρατιωτικούς είναι να αποφευχθεί κάθε κλιμάκωση της έντασης.

Θα ακολουθήσει, στις 29 Ιανουαρίου, μήνυμα του τότε πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, προς την Άγκυρα και ότι «σε οποιαδήποτε πρόκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά». Η Τουρκάλα πρωθυπουργός, Τανσού Τσιλέρ, καλεί την Αθήνα σε διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των βραχονησίδων, ενώ την ίδια ώρα δίνει εντολή για ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας στην περιοχή.

Στις 30 Ιανουαρίου ο Κώστας Σημίτης επικοινωνεί τηλεφωνικά με τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, λέγοντάς του ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί την ένταση, αλλά εφόσον προκληθεί θα αντιδράσει δυναμικά και ότι είμαστε έτοιμοι να αποσύρουμε τους κομάντο, αλλά όχι την ελληνική σημαία. Στην Άγκυρα, οι επίσημοι αξιωματούχοι κρατούν σκληρή στάση, με τον υπουργό Εξωτερικών να δηλώνει απερίφραστα ότι «υπάρχουν και άλλα νησιά του Αιγαίου με ασαφές νομικό καθεστώς».

Στη Μικρή και τη Μεγάλη Ίμια σπεύδουν τα πολεμικά πλοία «Θεμιστοκλής» και «Ναυαρίνο», τα μεσάνυχτα της 30ής Ιανουαρίου 1996, ενώ στο Μαξίμου συγκαλείται σύσκεψη, στην οποία ο τότε υπουργός Εξωτερικών, Θεόδωρος Πάγκαλος, αργεί να προσέλθει, επειδή ήταν καλεσμένος σε τηλεοπτική εκπομπή…

Γύρω στις 2 τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου, Τούρκοι κομάντος αποβιβάζονται στη Μικρή Ίμια. Στις 4:30 π.μ., ελικόπτερο του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού απονηώνεται από τη φρεγάτα «Ναυαρίνο», ενώ επικρατούν άσχημες καιρικές συνθήκες. Είκοσι λεπτά αργότερα, το πλήρωμα του ελικοπτέρου αναφέρει ότι εντόπισε τουλάχιστον 10 Τούρκους κομάντος. Δίνεται εντολή να επιστρέψει στη βάση του, αλλά μεταξύ των βραχονησίδων Πίτα και Καλόλιμνος - αναφέρει βλάβη και χάνεται από τα ραντάρ.

Αργότερα θα ανασυρθούν νεκρά και τα τρία μέλη του πληρώματος: Ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός. Η επίσημη άποψη του ελληνικού κράτους ήταν ότι «το ελικόπτερο κατέπεσε λόγω κακοκαιρίας και απώλειας προσανατολισμού του πιλότου»...

Στις 6 το πρωί, η Ουάσιγκτον, μέσω του τότε υφυπουργού Εξωτερικών Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, διατυπώνει την άποψή της: «No ships, no troops, no flags». Μέχρι το μεσημέρι, οι στρατιωτικές δυνάμεις και των δύο χωρών, είχαν αποσυρθεί.
Στην Ιστορία έχει μείνει από εκείνες τις ημέρες η δήλωση «ευχαριστούμε τις ΗΠΑ…», που έκανε ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, από το βήμα της Βουλής.

Δείτε σε video, πώς κάλυψε τα 24ωρα της κρίσης των Ιμίων, ο τότε ρεπόρτερ της τηλεόρασης του Αντέννα, Αργύρης Ντινόπουλος :



Ανδρέας Μορφόπουλος