Νέο αμφιλεγόμενο προσχέδιο για λύση στο κυπριακό, μετά από 52 χρόνια αδιεξόδου, το οποίο προκαλεί ήδη αντιδράσεις στην ελληνοκυπριακή πλευρά, αποκαλύπτει η βρετανική εφημερίδα Independent.
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν, προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, εργάζεται πάνω σε μια συμφωνία που είναι «αρκετά ευέλικτη».
«Η προοπτική μιας συμφωνίας θα ήταν εξαιρετικά σημαντική για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω του συνεχιζόμενου καθεστώτος των δύο κυρίαρχων βάσεών του στο νησί, οι οποίες είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση προβλημάτων στη Μέση Ανατολή» τονίζεται.
Η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, εργάζεται πάνω σε μια συμφωνία με την μη αναγνωριζόμενη «ΤΔΒΚ» («Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»), υποστηρίζοντας ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν έχουν ισότιμο καθεστώς όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί όταν το νησί ανεξαρτητοποιήθηκε από τη βρετανική αυτοκρατορία το 1960.
Λεπτομέρειες που είδε η Independent υποδηλώνουν ότι η Ολγκίν προτείνει μια πιο «χαλαρή λύση» εντός της ΕΕ, απομακρυνόμενη από το ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων.
Φαίνεται ότι ευελπιστεί ότι η δομή θα είναι τέτοια που οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούσαν να αποκαλέσουν το νέο μοντέλο ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία - γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω σκόπιμης «εποικοδομητικής ασάφειας».
«Υπό τον προηγούμενο πρόεδρο της ''ΤΔΒΚ'', Ερσίν Τατάρ, με την υποστήριξη της τουρκικής κυβέρνησης στην Άγκυρα, οι Τουρκοκύπριοι πίεσαν για μια καθαρή λύση δύο κρατών. Αλλά από τότε που κέρδισε τις εκλογές πέρυσι, ο νέος πρόεδρος της ''ΤΔΒΚ'', Τουφάν Ερχούρμαν, υιοθέτησε μια πιο ευέλικτη προσέγγιση» σχολιάζεται στο δημοσίευμα.
Κρίσιμο είναι ότι το σχέδιο λύσης του ΟΗΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να δημιουργήσει δύο συνιστώσες πολιτείες με πολιτική ισότητα και δραστική μείωση των κοινών αρμοδιοτήτων. Το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής διακυβέρνησης θα διεκπεραιωνόταν από τα δύο κράτη, με μια μικρή κεντρική δομή για ό,τι δεν μπορεί να αφεθεί μόνο σε κάθε πλευρά.
«Αλλά σε αντάλλαγμα για την αναγνώριση και την αυτονομία, η "ΤΔΒΚ" θα έπρεπε να παραχωρήσει γη, συμπεριλαμβανομένου του εγκαταλελειμμένου θέρετρου Μαράς (Βαρόσια)».
Για τις κοινές αρμοδιότητες θα υπάρχει ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο με επικεφαλής τους δύο ηγέτες (αναλογία 2-1 ή 3-1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς), ένα ενιαίο συμβούλιο Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων βουλευτών αντί για ένα άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο χονδρικά πέντε ή έξι υπουργείων (Εξωτερικών Υποθέσεων, Άμυνας, Εσωτερικών Υποθέσεων/Ιθαγένειας, Οικονομικών, Ευρωπαϊκών Υποθέσεων).
«Στο κοινό υπουργικό συμβούλιο θα υπάρχει μια τουλάχιστον αποφασιστική ψήφος Τουρκοκύπριου υπουργού – κεντρικής σημασίας για την πραγματική πολιτική ισότητα – προτείνεται ως δικλείδα ασφαλείας, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο τριβής στις συνομιλίες».
«Η κυπριακή κυβέρνηση στο νότο θέλει να δει την απομάκρυνση των τουρκικών δυνάμεων από το νησί, τις οποίες θεωρεί στρατό κατοχής, ενώ η "ΤΔΒΚ" επιμένει ότι βρίσκονται εκεί για την προστασία της».
Για να αντιμετωπιστεί το σύστημα των εγγυητριών δυνάμεων που θεσπίστηκε το 1960, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία και η Ελλάδα θα αντικατασταθούν από μια φόρμουλα του ΝΑΤΟ, επιτρέποντας ενδεχομένως μια μικρή πολυεθνική παρουσία στο νησί.
Ο ΟΗΕ φέρεται να εξετάζει μια μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, με αρχικές επιστροφές εδαφών (πρώτα τα Βαρώσια) και τη σταδιακή εισαγωγή των τριών ζητουμένων της τουρκοκυπριακής πλευράς —απευθείας εμπόριο (direct trade), απευθείας πτήσεις (direct flights) και απευθείας επαφές (direct contacts)— καθώς και τη χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και την πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια
Υπάρχει επίσης ελπίδα για «πιθανή κίνηση στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου», και μια σαφής σύνδεση μεταξύ μιας διευθέτησης του Κυπριακού και της ατζέντας Τουρκίας-ΕΕ όσον αφορά την τελωνειακή ένωση, καθιστώντας αυτή μέρος ενός ευρύτερου πακέτου ΕΕ-Τουρκίας.
«Φαίνεται ότι ο πρόεδρος της "ΤΔΒΚ" Έρχουρμαν είναι πιο έτοιμος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης είναι πιο διστακτικός, εξισορροπώντας τη διαδικασία με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις» αναφέρει το βρετανικό δημοσίευμα.
Οι συνομιλίες συνεχίζονται εδώ και δεκαετίες, με τη συμφωνία Ανάν να απορρίπτεται την τελευταία στιγμή από τους Ελληνοκύπριους το 2004. Μια προσπάθεια συνομιλιών στο Κραν Μοντάν το 2017 σχεδόν αναβίωσε τη συμφωνία, αλλά επίσης απέτυχε.
Ο Σπύρος Μιλτιάδης, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής για την Κύπρο στο Λονδίνο, δήλωσε στον Independent: «εξ όσων γνωρίζω, δεν έχει υπάρξει επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία έχει ζητηθεί να απαντήσει η κάθε πλευρά. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι εικασίες παρά μια συγκεκριμένη πρόταση ή σχέδιο. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω της καθιερωμένης διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ και εντός του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ».
«Ο πρόεδρος της ''ΤΔΒΚ" (η βρετανική εφημερίδα επιμένει να χρησιμοποιεί αυτόν τον τίτλο χωρίς εισαγωγικά), Έρχουρμαν, δήλωσε στο Facebook: «Η βούληση του λαού μας για λύση είναι σαφής. Έχουμε δηλώσει την υποστήριξή μας στις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και συνεχίζουμε να τις υποστηρίζουμε.
«Είχαμε πει ότι δεν υπήρχε σχέδιο, μόνο κάποιες ιδέες (...) Παρ' όλα αυτά, ενημερώσαμε το Συμβούλιο Πολιτικών Κομμάτων μας, τα συνδικάτα μας, το Γραφείο Συντονισμού Νεολαίας μας, τις επιχειρηματικές μας οργανώσεις και όποιον επιθυμούσε να ενημερωθεί για τις ιδέες».
«Η μόνη μας ανησυχία είναι τα δικαιώματα, το μέλλον, η ισότητα, η ασφάλεια και η εμπλοκή με τον κόσμο του λαού μας, ιδίως των παιδιών μας, και η διατήρηση της θέσης των Τουρκοκυπρίων ως «υποκειμένων»».
«Το μόνο μας μέλημα είναι τα δικαιώματα, το μέλλον, η ισότητα, η ασφάλεια και η αλληλεπίδραση του λαού μας με τον κόσμο, ιδιαίτερα των παιδιών μας, καθώς και η διατήρηση της θέσης των Τουρκοκυπρίων ως "υποκειμένων" [σ.σ. του διεθνούς δικαίου / αυτόνομων οντοτήτων]».
Σε δήλωσή της την 1η Ιουλίου, η Μαρία Ολγκίν δήλωσε: «αναγνωρίζω τις προσπάθειες του παρελθόντος και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις σε όλη την ιστορία (των διαπραγματεύσεων). Είμαι πεπεισμένη ότι οι Κύπριοι μπορούν να συνεργαστούν και να μοιραστούν ένα όραμα για το μέλλον των νέων γενεών. Η Κύπρος έχει πραγματικά τη δυνατότητα να γίνει κεντρικός περιφερειακός παράγοντας ενώνοντας τις δυνάμεις της γύρω από κοινά συμφέροντα, σεβόμενη παράλληλα τα εσωτερικά της χαρακτηριστικά και την ποικιλομορφία της.
»Η Κύπρος μπορεί να είναι ένα μέρος όπου χτίζονται γέφυρες προς όλες τις κατευθύνσεις και προωθείται η συνύπαρξη σε αυτή την πολύπλοκη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Ως εκ τούτου, η Κύπρος μπορεί πραγματικά να γίνει παράδειγμα για την περιοχή, για την Ευρώπη και για τον υπόλοιπο κόσμο».
«Σύμφωνα με διαρροές του Indepedent φαίνεται να γίνεται το χατήρι Τουρκίας και Τουρκοκυπρίων» επισήμανε στον ΣΚΑΪ ο Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής Γιώργος Φίλης, κάνοντας ουσιαστικά λόγο για ένα ετεροβαρές σχέδιο.
Πηγή: skai.gr ON DEMAND: Όλα τα ρεπορτάζ στο επίσημο κανάλι του bwinΣΠΟΡ FM στο youtube
