Πώς ενδεχόμενη κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα υπονόμευε το ΝΑΤΟ

Το ενδεχόμενο εισβολής των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, και κατ' επέκταση η ιδέα ότι μια χώρα του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να επιτεθεί σε άλλη, είναι τόσο ακραία ώστε η ιδρυτική συνθήκη της συμμαχίας δεν διευκρινίζει με σαφήνεια τι θα συμβεί αν δύο από τα μέλη της βρεθούν σε πόλεμο, σύμφωνα με ανάλυση του Guardian.

Το Αρθρο 5, ο ακρογωνιαίος λίθος της αμοιβαίας προστασίας, υπαγορεύει ότι «μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσότερων» κρατών μελών στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική θεωρείται «επίθεση εναντίον όλων».

Η διατύπωση είναι σαφής στην περίπτωση που η στρατιωτική απειλή προέρχεται από χώρα εκτός της συμμαχίας, όπως για παράδειγμα η Ρωσία. Ωστόσο γίνεται ασαφής αν η απειλή προέρχεται από το πιο ισχυρό μέλος της.

«Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα τελειώσουν», προειδοποίησε τη Δευτέρα η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν. Η στρατιωτική συμμαχία μπορεί κάλλιστα να συνεχίσει να υπάρχει, αλλά η αποτελεσματικότητά της θα τεθεί σε αμφισβήτηση.

Αβεβαιότητα

Ηδη, έχουν προηγηθεί αρκετοί μήνες αβεβαιότητας και δύο αποτυχημένες προσπάθειες των ΗΠΑ να αναγκάσουν το Κίεβο να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία, στο πλαίσιο συμφωνίας εκεχειρίας.

Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ τον Δεκέμβριο προκάλεσε περαιτέρω ανησυχία στην Ευρώπη. Η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι η ήπειρος είναι αντιμέτωπη με την απειλή «πολιτισμικού αφανισμού». Υποστήριξε δε, ότι εντός λίγων δεκαετιών, «κάποια μέλη του ΝΑΤΟ θα είναι στην πλειονότητά τους μη ευρωπαϊκά».

Σε αυτή τη βάση, η στρατηγική των ΗΠΑ θέτει υπό αμφισβήτηση ακόμη και το αν αυτές οι χώρες θα βλέπουν τη συμμαχία τους με τις ΗΠΑ «με τον ίδιο τρόπο» που το έκαναν τα 12 ιδρυτικά μέλη του ΝΑΤΟ το 1949.

Η επανεμφάνιση της αμερικανικής επιθυμίας για έλεγχο της Γροιλανδίας μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, έφερε στο επίκεντρο της συζήτησης τον ίδιο τον πυρήνα του ΝΑΤΟ, αφού οι ΗΠΑ αμφισβητούν ρητά την κυριαρχία μιας συμμαχικής χώρας, της Δανίας, στο νησί της Αρκτικής.

Κανείς δεν περιμένει ότι κάποιο από τα 31 άλλα μέλη του ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί τη Γροιλανδία στρατιωτικά εάν οι ΗΠΑ επιδιώξουν να την καταλάβουν, κάτι που επισήμανε ο σύμβουλος του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ. Ο πραγματικός κόσμος, πρόσθεσε, «κυβερνάται με δύναμη, βία και ισχύ» και όχι με συνθήκες ούτε με αμοιβαία υποστήριξη.

Δεν θα είχαν άλλωστε καμία ελπίδα επιτυχίας αν επιχειρούσαν να αντιπαρατεθούν στρατιωτικά με τις ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενεργό στρατιωτικό προσωπικό 1,3 εκατομμυρίου· η Δανία μόλις 13.100. Τα στοιχεία του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι οι ΗΠΑ αναμενόταν να δαπανήσουν 845 δισ. δολ. για την άμυνα το 2025, ενώ οι δαπάνες των υπόλοιπων 31 συμμάχων συνολικά δεν ξεπερνούν τα 559 δισ. δολ. Η ευκολία με την οποία οι ΗΠΑ κατάφεραν να συλλάβουν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, αποτέλεσε ένδειξη της αμερικανικής ισχύος.

Η σύνθεση της συμμαχίας ενδεχομένως δεν θα αλλάξει ακόμη και αν οι ΗΠΑ όντως καταλάβουν τη Γροιλανδία. Δεν υπάρχει σαφής διάταξη στη συνθήκη του ΝΑΤΟ που να προβλέπει την αποβολή μιας χώρας, αν και το προοίμιό της δεσμεύει τις ΗΠΑ και άλλους συμμάχους «να ζουν ειρηνικά με όλους τους λαούς και όλες τις κυβερνήσεις» και «να διαφυλάσσουν την ελευθερία, την κοινή κληρονομιά και τον πολιτισμό των λαών τους».

Παρόλα αυτά, το να στραφεί ένα μέλος της συμμαχίας εναντίον ενός άλλου, ακόμη και σε μία περιοχή της Αρκτικής με πληθυσμό κάτω των 60.000 κατοίκων, θα υπονόμευε την αξιοπιστία μιας στρατιωτικής συμμαχίας ηλικίας 76 ετών, η οποία ιδρύθηκε με διακηρυγμένο στόχο τη διασφάλιση της ειρήνης και της αμοιβαίας προστασίας στην Ευρώπη και τον Βόρειο Ατλαντικό, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian.

Πηγή: Καθημερινή