Η «Gen Z» στους δρόμους της Γερμανίας με αίτημα «να ακουστεί» από την πολιτική

Διαδηλώσεις σε 34 πόλεις της χώρας με αιτήματα για την Παιδεία, το κλίμα, τη στέγαση και ενάντια στη στρατιωτική θητεία προγραμματίζονται αυτό το Σάββατο.Απογοήτευση, φόβος για το μέλλον και το αίσθημα ότι δεν ακούγονται: Η πρωτοβουλία «Gen Z regelt» (Η Γενιά Ζ ρυθμίζει) στοχεύει να φέρει χιλιάδες νέους Γερμανούς (κυρίως 15 έως 30 ετών) στους δρόμους αυτό το Σάββατο. Αλλά θα μεταφραστεί αυτός ο θυμός σε κίνημα και θα έχει κάποια συνέχεια ή πρόκειται για μια μεμονωμένη εκδήλωση, περίπου ως αντανακλαστικό σε αυτά που συμβαίνουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης; Ο κοινωνιολόγος Κρίστιαν Φολκ, από το Βερολίνο, βλέπει το ενδεχόμενο να προκύψει ένα μεγαλύτερο κίνημα διαμαρτυρίας από τις προγραμματισμένες διαδηλώσεις «Gen Z» αυτό το Σαββατοκύριακο σε πάνω από 30 πόλεις της Γερμανίας. Για πολλούς αυτή είναι η πρώτη φορά που θα κατέβουν στον δρόμο.

«Υπάρχει μια τεράστια πίεση που συσσωρεύεται», εκτιμά ο καθηγητής από το Πανεπιστήμιο Χούμπολτ. «Ελλείψεις στέγασης, περικοπές στην εκπαίδευση, η συζήτηση για την επιστράτευση και μια κοινωνική στροφή προς τα δεξιά, πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την κατάσταση». Οι νέοι απαιτούν «να ακουστούν οι πολιτικές τους εμπειρίες και οι προσδοκίες τους για το μέλλον».

«Έχουμε πια μπουχτίσει»
Ο Στιβ, ένας από τους εκπροσώπους της πρωτοβουλίας που μίλησαν στον Τύπο, το συνοψίζει ως εξής: «Αρκετά, έχουμε μπουχτίσει πια και για αυτό αποφασίσαμε συλλογικά να διαδηλώσουμε στις 31 Οκτωβρίου. Θα ασκήσουμε το θεμελιώδες δικαίωμά μας στο συνέρχεσθαι μέχρι να σταματήσουν να μας αγνοούν. Πρέπει να μας δουν, είμαστε το μέλλον».

Η 17χρον Μαρί Χάκερ από την Κολωνία συμπληρώνει: «Στριμωχνόμαστε σε υπερπλήρεις τάξεις, με ελλείψεις εκπαιδευτικών, κτίρια που δεν ανακαινίζονται, ακόμη και σε κοντέινερ, είναι οδυνηρά προφανές αυτή τη στιγμή ότι δεν μας έχουν ακούσει», περιγράφει την καθημερινή πραγματικότητα σε πολλά σχολεία. «Γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό ότι αυτές οι δομές βλάπτουν ψυχικά τους νέους και οι πολιτικοί δεν ανταποκρίνονται».

Σύμφωνα με μια μελέτη του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομίας από το 2025, το 9,2% των συνολικών δαπανών στη Γερμανία πηγαίνει στον τομέα της εκπαίδευσης. Οι σκανδιναβικές χώρες δαπανούν το 12,4%. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 9,6%.

Μια γενιά ζητά να ακουστεί
Περισσότεροι από 160.000 άνθρωποι έχουν ήδη δεσμευτεί να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία «Gen Z regelt». Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις αναμένονται σε Βερολίνο, Κολωνία, Φρανκφούρτη και Μόναχο. Η ομάδα ζητά περισσότερη χρηματοδότηση για σχολεία, υποστήριξη για τους εθισμούς και ψυχοθεραπεία, μέτρα για την καταπολέμηση του αυξανόμενου κόστους διαβίωσης, κοινωνική δικαιοσύνη και μεγαλύτερη προστασία του κλίματος. Απορρίπτουν την υποχρεωτική στράτευση, καθώς και την επέκταση των μεθόδων κρατικής επιτήρησης. Οι διαδηλώσεις διοργανώνονται από μια ομάδα στο διαδίκτυο, που καλεί σε ειρηνικές διαμαρτυρίες, με τον συντηρητικό Τύπο να δικαινεί εδώ και ημέρες σενάρια για πιθανά επεισόδια, όπως αυτά που έχουν σημειωθεί το προηγούμενο διάστημα στη Γαλλία.

Ο Φολκ θεωρεί το «πρόβλημα της δομικής εκπροσώπησης» στη Γερμανία ως την κύρια αιτία της δυσαρέσκειας μεταξύ της «Γενιάς Ζ». Στις τελευταίες ομοσπονδιακές εκλογές, μόνο περίπου το 13% των ψηφοφόρων ήταν κάτω των 30 ετών, ενώ σχεδόν το 60% ήταν 50 ετών και άνω. «Όσοι θα πρέπει να ζήσουν με τις συνέπειες των σημερινών αποφάσεων για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα έχουν συγκριτικά μικρό πολιτικό βάρος ως ηλικιακή ομάδα». Η διαμαρτυρία, επομένως, είναι ένας τρόπος για να «καταστήσει ορατό αυτό το χάσμα εκπροσώπησης».

Ο ερευνητής για θέματα νεολαίας Κίλιαν Χάμπελ επισημαίνει στο δίκτυο ntv ότι ζητήματα όπως ο πόλεμος, ο πληθωρισμός και η κατάσταση της αγοράς εργασίας είναι θέματα που τείνουν να κάνουν τους νέους πιο απαισιόδοξους σε σύγκριση με τις γενιές τους. Η δυσαρέσκεια από μόνη της δεν αρκεί. Η πρωτοβουλία έχει θέσει φιλόδοξους στόχους και τώρα συνειδητοποιεί «τι συνεπάγεται όλο αυτό, ότι πρόκειται για ένα τεράστιο εγχείρημα», το οποίο παρουσιάζει και οργανωτικές προκλήσεις, σύμφωνα με τον Χάμπελ.

Λείπει το «ένα» κεντρικό αίτημα
Ένα μεγάλο κίνημα διαμαρτυρίας χρειάζεται «κάτι περισσότερο από τη δυσαρέσκεια», εκτιμά από τη μεριά του ο Φολκ: Εκτός από τις οργανωτικές δομές, είναι απαραίτητο ένα ενοποιητικό ζήτημα. Για το κίνημα για το κλίμα «Παρασκευές για το Μέλλον» (F4F), αυτό ήταν η κλιματική αλλαγή. Η «Τελευταία Γενιά» (Letzte Generation) οργάνωσε έξυπνα τις καθιστικές διαμαρτυρίες της. Δεν βλέπει ωστόσο ένα συγκρίσιμο κεντρικό ζητούμενο στην πρωτοβουλία «Η Γενιά Ζ Ρυθμίζει».

Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο, ο τεράστιος αριθμός αιτημάτων δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ένα μεγάλο δυναμικό διαμαρτυρίας. «Η δυσαρέσκεια από μόνη της» δεν δημιουργεί μεγάλες διαμαρτυρίες, είπε. Ο κρίσιμος παράγοντας είναι «το αν είναι δυνατόν να μετατραπούν πολλές ατομικές εμπειρίες κρίσης σε μια κοινή πολιτική σύγκρουση». Και για αυτό, συχνά χρειάζεται ένα συγκεκριμένο γεγονός. Ο Φολκ επισήμανε τις διαμαρτυρίες στην Ισπανία, όπου η περίπτωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία εκδιώχθηκε από το σπίτι της, είχε οδηγήσει σε μαζικές διαμαρτυρίες. Τέτοια γεγονότα, υποστήριξε, αναδεικνύουν ένα κοινωνικό πρόβλημα. Στη Γερμανία, το κοινωνικό υπόβαθρο για τέτοιες διαμαρτυρίες «αναμφίβολα υπάρχει», τόνισε ο ειδικός σε θέματα πολιτικών διαμαρτυριών στις σύγχρονες δημοκρατίες. «Αυτό που λείπει μέχρι στιγμής είναι ένα εξίσου ισχυρό, συνεκτικό και κινητοποιητικό ζήτημα».

Το «μοντέλο» της Γαλλίας είναι διαφορετικό
Οι διαμαρτυρίες στη Γαλλία, οι οποίες συνεχίζονται εδώ και εβδομάδες, αποτελούν σίγουρα ένα μοντέλο για τις διαδηλώσεις στη Γερμανία, αλλά ο Φολκ επεσήμανε κρίσιμες διαφορές με τη γειτονική χώρα. Για παράδειγμα, οι φοιτητικές διαμαρτυρίες εκεί υποστηρίζονται επίσης από γονείς, εκπαιδευτικούς και συνδικάτα. Δεν βλέπει τόσο ευρεία υποστήριξη για την κινητοποίηση αυτή τη στιγμή στη Γερμανία. Επιπλέον, η Γαλλία έχει «μια εντελώς διαφορετική παράδοση όσον αφορά τις αντιπαραθετικές μορφές διαμαρτυρίας». Και τέλος, η Γαλλία δεν είναι οργανωμένη ως ομοσπονδιακό κράτος όπως η Γερμανία. Εκεί, η εθνική κυβέρνηση, η οποία είναι επίσης αρμόδια για την εκπαίδευση, μπορεί να θεωρηθεί ως η άμεσα υπεύθυνη. «Ουσιαστικά έχεις κάποιον να κατηγορήσεις». Για να ξεσπάσουν διαμαρτυρίες για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα όπως στη Γαλλία, πρέπει να ευθυγραμμιστούν αρκετοί παράγοντες. «Δεν βλέπω να συμβαίνει αυτό στη Γερμανία αυτή τη στιγμή».

Όσον αφορά το ζήτημα της πιθανής διείσδυσης στις διαμαρτυρίες από εξτρεμιστές, όπως φοβούνται οι αρχές ασφαλείας στη Γερμανία, ο Φολκ προειδοποιεί να μην «θεωρούνται οι διαμαρτυρίες ως πρόβλημα ασφάλειας εκ των προτέρων». Πρόκειται κυρίως για «την άσκηση ενός θεμελιώδους δημοκρατικού δικαιώματος». Το κράτος πρέπει, φυσικά, να αμυνθεί έναντι συγκεκριμένων απειλών. «Ωστόσο, το καθήκον του περιλαμβάνει επίσης την προστασία της ελευθερίας του συνέρχεσθαι και την εγγύηση αυτού του δικαιώματος πολιτικής διαμαρτυρίας». Από την οπτική γωνία του κοινωνικού επιστήμονα, το «κρίσιμο δημοκρατικό ερώτημα» είναι «αν οι πολιτικοί θεσμοί μπορούν να ανταποκριθούν στις ανησυχίες των διαδηλωτών» και κυρίως αν είναι ικανοί να «αντιμετωπίσουν και να επιλύσουν τέτοιες κοινωνικές συγκρούσεις».

Πηγή: skai.gr