Όσκαρ Σμιντ: Ο άνθρωπος με το «Άγιο Χέρι» που άλλαξε το μπάσκετ για πάντα

Δεν ήταν απλώς ένας παίκτης. Ήταν μια ιδέα. Ένα χέρι που σήκωνε μια ολόκληρη χώρα, μια κίνηση που έμοιαζε με προσευχή, ένα σουτ που έφευγε σαν υπόσχεση. Ο Όσκαρ Σμιντ δεν έπαιζε απλά μπάσκετ. Το ζούσε σαν τελετουργία. Και κάθε φορά που η μπάλα έφευγε από το χέρι του, ο κόσμος σταματούσε για ένα δευτερόλεπτο να αναπνεύσει.

Ο θάνατός του πριν από μερικές ώρες έχει προκαλέσει παγκόσμια συγκίνηση. Είναι το τέλος ενός μύθου που δεν είχε ποτέ ανάγκη από τίτλους ή πρωτοσέλιδα. Γιατί ο «Mao Santa», το «Άγιο Χέρι» της Βραζιλίας, έχει ήδη γράψει τη δική του Βίβλο στο παρκέ.

Γεννημένος στο Νατάλ, ο Σμιντ μεγάλωσε σε μια χώρα που λάτρευε το ποδόσφαιρο και αγνοούσε το μπάσκετ. Και όμως, εκείνος βρήκε τον δικό του δρόμο. Στις ακαδημίες της Παλμέιρας και του Mackenzie College σκόραρε με ρυθμούς που θύμιζαν κάτι ανάμεσα σε θρίλερ και θαύμα. Με τις ομάδες νέων της Παλμέιρας σημείωσε 2.114 πόντους σε 85 παιχνίδια. Δεν ήταν στατιστική? ήταν προφητεία.

Στα 16 του έκανε ντεμπούτο στην πρώτη ομάδα της Παλμέιρας. Στα 21 του είχε ήδη τίτλους, ρεκόρ και μια φήμη που μεγάλωνε πιο γρήγορα και από τον ίδιο. Η μεταγραφή του στη Σίριο το 1978 ήταν το πρώτο μεγάλο άλμα. Εκεί, το 1979, σημείωσε 42 πόντους στον τελικό του Διηπειρωτικού απέναντι στη Μπόσνα Σαράγεβο. Ήταν η στιγμή που ο κόσμος άρχισε να ψιθυρίζει ότι αυτός ο Βραζιλιάνος δεν είναι απλώς καλός. Είναι κάτι άλλο. Ένας παίκτης που μπορούσε να αλλάξει παιχνίδια μόνος του.

Η Ευρώπη τον έκανε αθάνατο

Το 1982 άνοιξε ο ευρωπαϊκός του κύκλος, με προορισμό την Ιταλία και τη Γιουβεκασέρτα. Εκεί, ο Σμιντ δεν έγινε απλώς σταρ. Έγινε λατρεία. Στην πρώτη του χρονιά στην κορυφαία κατηγορία αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ της Serie A. Το επανέλαβε άλλες πέντε φορές. Η φανέλα με το 18 αποσύρθηκε. Οι οπαδοί τον αποθέωναν σαν δικό τους παιδί. Και ο ίδιος, με εκείνη τη χαρακτηριστική κίνηση του καρπού, έμοιαζε να λέει σε όλους: «Αφήστε με να σουτάρω. Τα υπόλοιπα είναι δικά μου».

Το 1989, στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης, σημείωσε 44 πόντους. Θα ήταν η βραδιά του, αν απέναντί του δεν στεκόταν ο Ντράζεν Πέτροβιτς, που απάντησε με 62. Ήταν μια από τις πιο μυθικές μονομαχίες που είδε ποτέ η Ευρώπη. Δύο παίκτες που δεν έπαιζαν απλώς μπάσκετ -το μετέτρεπαν σε μονομαχία χαρακτήρων.



Το 1990 μετακόμισε στην Παβία. Εκεί, στα 33 του, έκανε ίσως την πιο εξωπραγματική σεζόν της καριέρας του: 1.760 πόντοι σε 40 παιχνίδια, 44 μέσο όρο. Σε ένα ματς απέναντι στην Τορίνο σημείωσε 66. Ήταν σαν να είχε βρει έναν προσωπικό ρυθμό που κανείς άλλος δεν μπορούσε να ακολουθήσει.

Στην Ισπανία, με τη Βαγιαδολίδ, συνέχισε σαν να μην πέρασε ούτε μέρα. Πρώτος σκόρερ της ACB με 33,3 πόντους μέσο όρο, 11 τρίποντα σε ένα παιχνίδι με τη Μούρθια, 47 πόντοι απέναντι στη Μάλαγα. Ήταν 36 ετών και έπαιζε σαν να ήταν 26.

Η Ευρώπη τον λάτρεψε γιατί δεν έμοιαζε με κανέναν. Δεν ήταν NBA player, δεν είχε το hype, δεν είχε το marketing. Είχε μόνο το σουτ. Και αυτό αρκούσε. Ο μικρός τότε Κόμπι Μπράιαντ, που ζούσε στην Ιταλία, τον παρακολουθούσε από τις εξέδρες. Αργότερα θα πει ότι ήταν ένας από τους παιδικούς του ήρωες. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά.

Το «Άγιο Χέρι» της Βραζιλίας

Το 1995 επέστρεψε στη Βραζιλία. Εκεί, με τις φανέλες των Κορίνθιανς, Μπαρουέρι και Φλαμένγκο, έγραψε το τελευταίο μεγάλο κεφάλαιο της καριέρας του. Στις 27 Οκτωβρίου 2001 ξεπέρασε τους 46.725 πόντους του Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ. Ήταν η στιγμή που ο Σμιντ έγινε ο κορυφαίος σκόρερ όλων των εποχών. Συνολικά, υπολογίζεται ότι σημείωσε 49.973 πόντους σε καριέρα 29 ετών. Ένα νούμερο που μοιάζει σχεδόν εξωπραγματικό.

Και όμως, όσο εντυπωσιακή και αν ήταν η καριέρα του σε συλλογικό επίπεδο, η πραγματική του μυθολογία χτίστηκε με την εθνική Βραζιλίας. Πέντε συνεχόμενοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία των Ολυμπιακών τουρνουά με 1.093 πόντους. Και φυσικά, η βραδιά της Ιντιανάπολης το 1987. Οι ΗΠΑ μπροστά με 14 στο ημίχρονο. Ο Σμιντ τελειώνει το παιχνίδι με 46 πόντους και η Βραζιλία κάνει μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές στην ιστορία του αθλήματος. Ήταν η στιγμή που ο «Mao Santa» έγινε θρύλος.

Η επιρροή του ξεπέρασε τα σύνορα της Βραζιλίας. Ο Σμιντ δεν έπαιξε ποτέ στο NBA, αρνήθηκε το συμβόλαιο των New Jersey Nets για να συνεχίσει να παίζει με την εθνική του. Ήταν μια απόφαση που σήμερα μοιάζει ρομαντική, αλλά τότε ήταν επαναστατική. Έβαλε την πατρίδα πάνω από το χρήμα. Και το μπάσκετ πάνω από το σύστημα.



Το 2013 ο Σμιντ υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση κακοήθους όγκου στον εγκέφαλο. Πέρασε δύσκολα χρόνια, αλλά δεν έχασε ποτέ το χαμόγελο και την αξιοπρέπειά του. Το 2016 εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Ρίο, συγκινημένος, σαν να έκλεινε ένας κύκλος που είχε ξεκινήσει δεκαετίες πριν.

Η αιωνιότητα ενός θρύλου

Ο Σμιντ ένιωσε αδιαθεσία στο σπίτι του και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Santa Ana, όπου λίγες ώρες αργότερα επιβεβαιώθηκε ο θάνατός του. Η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου με την ταχύτητα που ταξιδεύουν μόνο τα νέα που αφορούν ανθρώπους μεγαλύτερους από το ίδιο τους το άθλημα. Από τη FIBA μέχρι το NBA, από την Ιταλία μέχρι την Ισπανία, από τη Βραζιλία μέχρι τις ΗΠΑ, όλοι μιλούν για έναν παίκτη που δεν χρειάστηκε ποτέ να πατήσει το πόδι του στο NBA για να γίνει παγκόσμιος θρύλος.



Γιατί ο Όσκαρ Σμιντ ήταν κάτι σπάνιο: Ένας παίκτης που δεν ορίστηκε από το σύστημα, αλλά από την ίδια του την εμμονή. Ένας άνθρωπος που δεν έπαιξε ποτέ για να γίνει σταρ. Έπαιξε για να σκοράρει. Για να νιώσει εκείνη τη στιγμή που η μπάλα φεύγει από το χέρι και ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Για να ζήσει ξανά και ξανά το ίδιο συναίσθημα που τον έκανε να ερωτευτεί το παιχνίδι όταν ήταν παιδί.

Και αυτό το συναίσθημα το μετέδωσε σε όλους. Στους συμπαίκτες του, στους αντιπάλους του, στους φιλάθλους που τον έβλεπαν να σηκώνει το χέρι του σαν να ευλογεί το παρκέ πριν αφήσει το σουτ. Στους μικρούς που τον παρακολουθούσαν από τις εξέδρες της Ιταλίας και της Ισπανίας. Στους Βραζιλιάνους που τον έβλεπαν ως σύμβολο μιας χώρας που δεν είχε παράδοση στο μπάσκετ, αλλά βρήκε σε εκείνον τον πρώτο της προφήτη. Σε μια ολόκληρη γενιά που μεγάλωσε μαζί του.

Ο Σμιντ δεν ήταν απλώς ένας σκόρερ. Ήταν ένας ποιητής του παιχνιδιού. Ένας άνθρωπος που έβλεπε το μπάσκετ σαν τέχνη, όχι σαν επάγγελμα. Που δεν φοβήθηκε ποτέ να σουτάρει, και δεν σταμάτησε ποτέ να το κάνει. Που δεν υπολόγισε ποτέ στατιστικές, analytics, ποσοστά. Γιατί για εκείνον, το μπάσκετ δεν ήταν μαθηματικά. Ήταν πίστη.

Και αυτή η πίστη τον κράτησε όρθιο ακόμη και όταν το σώμα του άρχισε να τον προδίδει. Μετά την επέμβαση του 2013, ο Σμιντ δεν ήταν πια ο ίδιος. Αλλά δεν έχασε ποτέ το χαμόγελο, ούτε την ανάγκη να βρίσκεται κοντά στο παιχνίδι. Στο Ρίο, το 2016, όταν εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης, ο κόσμος σηκώθηκε όρθιος. Όχι για έναν πρώην αθλητή. Αλλά για έναν άνθρωπο που είχε γίνει κομμάτι της ιστορίας τους.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο επίτευγμά του: Ότι κατάφερε να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από τους πόντους του. Γιατί οι 49.973 πόντοι είναι ένα νούμερο. Εντυπωσιακό, αδιανόητο, σχεδόν εξωπραγματικό, αλλά ένα νούμερο. Αυτό που μένει, όμως, δεν είναι οι αριθμοί. Είναι οι στιγμές.

- Η στιγμή που πήρε τη Βραζιλία στις πλάτες του απέναντι στις ΗΠΑ το 1987.
- Η στιγμή που μονομάχησε με τον Πέτροβιτς σε έναν από τους πιο θρυλικούς τελικούς της Ευρώπης.
- Η στιγμή που ο μικρός Κόμπι τον κοιτούσε από τις εξέδρες της Ιταλίας.
- Η στιγμή που αρνήθηκε το NBA για να μείνει πιστός στην εθνική του.
- Η στιγμή που πανηγύριζε με γροθιά υψωμένη, σαν να ήθελε να δείξει στον κόσμο ότι το πάθος δεν έχει ηλικία.

Αυτές οι στιγμές είναι που τον έκαναν αθάνατο.
Αυτές είναι που θα συνεχίσουν να ζουν όσο υπάρχει μπάσκετ.

Γιατί ο Όσκαρ Σμιντ δεν ήταν απλώς ένας παίκτης. Ήταν μια ιστορία που δεν θα ξαναγραφτεί. Ένα «Άγιο Χέρι» που δεν σταμάτησε ποτέ να πιστεύει. Και ένας άνθρωπος που απέδειξε πως το μπάσκετ δεν χρειάζεται όρια για να γεννήσει θρύλους. Χρειάζεται μόνο καρδιά. Και αυτό, ο Σμιντ το είχε περισσότερο από όλους.

ON DEMAND: Όλα τα ρεπορτάζ στο επίσημο κανάλι του bwinΣΠΟΡ FM στο youtube