Πέθανε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, εμβληματική μορφή της ελληνικής και ευρωπαϊκής διανόησης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών, αφήνοντας πίσω της μια πλούσια πνευματική παρακαταθήκη.

Γεννημένη στην Αθήνα το 1926 από Μικρασιάτες γονείς, ακολούθησε από νωρίς τον δρόμο της Ιστορίας, αρχικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια στο Παρίσι. Στη γαλλική πρωτεύουσα γνώρισε και τον σύζυγό της, Ζακ Αρβελέρ (1918-2010), αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας, με τον οποίο απέκτησαν μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.

Το Βυζάντιο δεν υπήρξε για εκείνη απλώς αντικείμενο μελέτης, αλλά ένα ζωντανό εργαστήριο πολιτικής σκέψης, κοινωνικής οργάνωσης και πολιτισμικής συνέχειας. Με το έργο της σφράγισε τη μελέτη του βυζαντινού κόσμου και επανατοποθέτησε τον ρόλο του στην ευρωπαϊκή ιστορία και την πολιτιστική συνείδηση.

Η διεθνής ακαδημαϊκή διαδρομή της υπήρξε εντυπωσιακή. Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης από το 1967, έγινε η πρώτη γυναίκα, σε μια παράδοση επτά αιώνων, που ανέλαβε τα ανώτατα διοικητικά αξιώματα του ιδρύματος: πρόεδρος τμήματος, πρόεδρος πανεπιστημίου και, το 1976, πρύτανης. Η παρουσία της στους θεσμούς της ευρωπαϊκής πανεπιστημιακής ζωής ήταν ουσιαστική, παρεμβατική και βαθιά πολιτική, με την ευρεία έννοια του όρου.

Παράλληλα, η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε ενεργή σε διεθνείς οργανισμούς και πολιτιστικά ιδρύματα. Από το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού έως την UNESCO και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, η παρουσία της σφράγισε τον διάλογο ανάμεσα στην ιστορική γνώση, στον πολιτισμό και στη σύγχρονη κοινωνία.

Το συγγραφικό της έργο, εκτενές και πολυμεταφρασμένο, παραμένει σημείο αναφοράς για τη βυζαντινολογία, αλλά και για τη σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη και τη Μεσόγειο.