Πετρέλαιο και φυσικό αέριο: Υποχωρούν οι τιμές, αλλά η ενεργειακή κρίση δεν τελειώνει

Ηπτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου τις τελευταίες ώρες δίνει μια πρώτη ανάσα στις αγορές, όμως δεν σηματοδοτεί το τέλος της ενεργειακής ανασφάλειας. Αντίθετα, πίσω από την υποχώρηση του Brent κρύβεται μια αγορά που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το Brent υποχώρησε νωρίς την Πέμπτη στα 105,64 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινήθηκε στα 102,10 δολάρια, μετά την πτώση περίπου 3 δολαρίων που καταγράφηκε την Τετάρτη.

Η αγορά αντέδρασε θετικά στην είδηση ότι η Σαουδική Αραβία προσφέρει πρόσθετες ποσότητες αργού σε ασιατικά διυλιστήρια, χρησιμοποιώντας εναλλακτική διαδρομή μέσω του Ομάν. Η εξέλιξη μειώνει προσωρινά την πίεση που προκάλεσαν οι επιθέσεις στις πετρελαϊκές υποδομές του βασιλείου και ειδικά στον αγωγό East-West που συνδέει την πετρελαϊκή παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας με την Ερυθρά Θάλασσα.

Ωστόσο, οι πρόσθετες ποσότητες δεν επαρκούν για να καλύψουν πλήρως τις απώλειες.

Η Σαουδική Αραβία ψάχνει δρόμους γύρω από το Ορμούζ
Η κίνηση του Ριάντ έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει πώς οι μεγάλοι παραγωγοί προσπαθούν να προσαρμοστούν σε μια αγορά όπου οι παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές έχουν καταστεί εξαιρετικά προβληματικές.

Η Σαουδική Αραβία προσφέρει φορτία αργού σε ασιατικούς αγοραστές μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο ανοιχτά του Σοχάρ στο Ομάν, δηλαδή εκτός των στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, οι φορτώσεις από σαουδαραβικά λιμάνια εντός του Κόλπου έχουν αυξηθεί, καθώς το Ριάντ προσπαθεί να διατηρήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του.

Η εναλλακτική αυτή οδός, ωστόσο, δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τις ποσότητες που χάθηκαν μετά τις επιθέσεις στον αγωγό προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη σε κάθε νέα επίθεση ή διακοπή μεταφοράς.

Μόλις τέσσερα πλοία πέρασαν από το Ορμούζ
Η κατάσταση στο Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία ναυσιπλοΐας που επικαλείται το Reuters, τη Τετάρτη 16/9, καταγράφηκαν μόλις τέσσερις διελεύσεις πλοίων από τα στενά, έναντι μέσου όρου 18 ημερησίως το προηγούμενο δεκαήμερο. Από τα τέσσερα πλοία δεν υπήρχε ούτε ένα VLCC, δηλαδή υπερδεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού, ούτε πλοίο μεταφοράς LNG.

Τα στοιχεία δεν αποκλείουν την πιθανότητα ορισμένα πλοία να πέρασαν με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού. Παρ' όλα αυτά, η εικόνα καταδεικνύει τη δραματική μείωση της εμπορικής κίνησης από μια θαλάσσια αρτηρία που πριν από την κρίση μετέφερε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, αλλά και σημαντικές ποσότητες LNG.

Το πρόβλημα επομένως δεν αφορά μόνο το αργό πετρέλαιο.

Το φυσικό αέριο είναι η μεγαλύτερη ανησυχία για την Ευρώπη

Στην αγορά LNG η κατάσταση παραμένει ακόμη πιο πιεσμένη.

Οι τιμές spot στην Ασία έχουν φτάσει περίπου στα 26 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (mmBtu), σε υψηλό 45 μηνών. Πρόκειται για αύξηση περίπου 150% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της κρίσης.

Η μεγάλη άνοδος έχει ήδη περιορίσει τη ζήτηση στην Ασία. Οι εισαγωγές LNG στην ήπειρο τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ανέλθουν σε περίπου 20,09 εκατ. τόνους, στο χαμηλότερο επίπεδο για τον συγκεκριμένο μήνα από το 2018.

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο αποτέλεσμα: η μειωμένη ζήτηση στην Ασία αφήνει περισσότερα φορτία διαθέσιμα για την Ευρώπη, η οποία προσπαθεί να ενισχύσει τα αποθέματά της πριν από τον χειμώνα.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 7,55 εκατ. τόνους τον Αύγουστο σε 7,98 εκατ. τον Σεπτέμβριο, ενώ η Kpler προβλέπει ακόμη υψηλότερες ποσότητες για Οκτώβριο και Νοέμβριο.

Η Ευρώπη, ωστόσο, πληρώνει ακριβά για αυτή την πρόσβαση στο LNG.

Τα ευρωπαϊκά αποθέματα παραμένουν χαμηλά
Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται περίπου στο 68% της χωρητικότητας, δηλαδή περίπου 16 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο πλησιάζουν οι μήνες υψηλής κατανάλωσης.

Η Ευρώπη πρέπει ταυτόχρονα να εξασφαλίσει επαρκή αποθέματα και να ανταγωνιστεί την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Οποιαδήποτε ανάκαμψη της ασιατικής ζήτησης ή επιδείνωση του καιρού στην Ευρώπη θα μπορούσε να αυξήσει εκ νέου την πίεση στις τιμές.

Παράλληλα, η απώλεια των φορτίων του Κατάρ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Πριν από την κρίση, το Κατάρ κάλυπτε σχεδόν 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις ένα φορτίο, περίπου 70.000 τόνοι, κατάφερε να περάσει από το Ορμούζ, έναντι μέσου όρου 6,51 εκατ. τόνων στους τρεις μήνες έως το τέλος Φεβρουαρίου.

Shell και Equinor: Τα «μαξιλάρια» της αγοράς εξαντλούνται
Η πιο ανησυχητική προειδοποίηση ήρθε την Τετάρτη από δύο μεγάλες ενεργειακές εταιρείες.

Στελέχη της Shell και της Equinor προειδοποίησαν ότι οι μηχανισμοί που μέχρι σήμερα επέτρεπαν στην παγκόσμια αγορά να απορροφά τις ενεργειακές διαταραχές εξασθενούν.

Σύμφωνα με υπολογισμούς της Shell, από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν η παγκόσμια αγορά έχει χάσει περίπου 36 εκατ. τόνους LNG, ποσότητα αντίστοιχη με τις περσινές συνδυασμένες εισαγωγές Βρετανίας και Γαλλίας, καθώς και περίπου 1,6 δισ. βαρέλια αργού και συμπυκνωμάτων.

Η αγορά κατάφερε αρχικά να απορροφήσει το σοκ χάρη στη χαμηλότερη ζήτηση από την Κίνα, την άντληση αποθεμάτων, την ευελιξία στις θαλάσσιες μεταφορές, την αξιοποίηση διαθέσιμης δυναμικότητας αγωγών και την αυξημένη παραγωγή από την αμερικανική ήπειρο.

Όμως αυτές οι εφεδρείες δεν είναι ανεξάντλητες.

Η Shell εκτιμά ότι ακόμη και εάν αποκατασταθούν οι βασικές ενεργειακές διαδρομές, οι ζημιές στις υποδομές, οι περιορισμοί στη ναυτιλία και οι ανάγκες αναπλήρωσης των αποθεμάτων μπορεί να διατηρήσουν την αγορά υπό πίεση μέχρι και το 2027.

Για την Ευρώπη, ο διευθύνων σύμβουλος της Equinor, Άντερς Οπέδαλ, έθεσε ως βασικούς παράγοντες τον καιρό, τις ροές LNG μέσω του Ορμούζ και τον ανταγωνισμό με την Ασία.

Η κρίση έχει ήδη φτάσει στην ελληνική αντλία
Στην Ελλάδα η διεθνής αναταραχή έχει ήδη μεταφερθεί στην αγορά καυσίμων.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει διαμορφωθεί στα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης στα 2,12 ευρώ. Σε αρκετές περιοχές οι τιμές ξεπερνούν τα 2,30 ευρώ για την αμόλυβδη και τα 2,20 ευρώ για το ντίζελ.

Οι εκτιμήσεις των πρατηριούχων για την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου δείχνουν νέα ανοδική τάση, ιδιαίτερα στο πετρέλαιο κίνησης. Η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος εκτιμά για σήμερα μεταβολή +18 ευρώ ανά κυβικό μέτρο στα πετρέλαια, ενώ για τις βενζίνες η αντίστοιχη εκτίμηση είναι οριακά θετική.

Η πίεση δεν αφορά μόνο την κίνηση. Εάν τα σημερινά επίπεδα παραμείνουν, η έναρξη της περιόδου διάθεσης πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου θα γίνει σε πολύ υψηλότερη βάση από πέρυσι, σύμφωνα με τις ελληνικές εκτιμήσεις.

Η πτώση του Brent δεν αρκεί
Η σημερινή υποχώρηση του πετρελαίου είναι συνεπώς περισσότερο μια ανάσα για την αγορά παρά ένδειξη ότι η ενεργειακή κρίση έχει περάσει.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκει προσωρινές εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές της, η μειωμένη ασιατική ζήτηση LNG αφήνει περισσότερα φορτία διαθέσιμα στην Ευρώπη και οι αγορές προσπαθούν να προεξοφλήσουν αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Την ίδια στιγμή, όμως, το Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί με δραματικά μειωμένη κίνηση, η προσφορά LNG παραμένει περιορισμένη, τα ευρωπαϊκά αποθέματα είναι χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα και οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες προειδοποιούν ότι οι εφεδρείες της αγοράς εξασθενούν.

Με άλλα λόγια, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να πέφτει σήμερα, αλλά το ενεργειακό σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς μεγάλο περιθώριο ασφαλείας. Και όσο παραμένουν ευάλωτες οι βασικές οδοί μεταφοράς πετρελαίου και LNG, μια νέα επίθεση ή μια παρατεταμένη διακοπή μπορεί να μετατρέψει γρήγορα τη σημερινή αποκλιμάκωση σε νέα άνοδο τιμών.

Πηγή: skai.gr