Πόσο θα επιβαρύνει την τσέπη μας ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή

Ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή διανύει ήδη την 17η ημέρα του και όλα δείχνουν πως δύσκολα θα τελειώσει σύντομα. Και αυτό δεν είναι καλό μήνυμα για την οικονομία, παγκόσμια και εγχώρια, πόσο μάλλον όταν το βαρέλι το πετρέλαιο έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια και η τιμή στην αντλία «φλερτάρει» με τα 2 ευρώ το λίτρο. Το ενισχυμένο ενεργειακό κόστος προκαλεί ένα ντόμινο ανατιμήσεων ανεβάζοντας αρχικά τα μεταφορικά κόστη και κατόπιν και το κόστος των προϊόντων.

Από εκεί και πέρα, υπάρχει κίνδυνος μέσω των πληθωριστικών πιέσεων να ανέβει και το κόστος του χρήματος (με πιθανή αύξηση των επιτοκίων) και φυσικά να επιβραδυνθεί και η οικονομική δραστηριότητα. Όλα βεβαίως είναι σε άμεση εξάρτηση με τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων.

Πώς εκτυλίσσεται το «ντόμινο» των ανατιμήσεων
Αρχικά, εφόσον τα καύσιμα διατηρηθούν στην περιοχή των 2 ευρώ, είναι βέβαιο πως οι οδικές μεταφορές -και κατά συνέπεια και οι τελικοί καταναλωτές- θα... υποφέρουν. Όπως εκτιμά το Εμπορικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά, μια τέτοια εξέλιξη θα έχει ως αποτέλεσμα «καπέλο» 10% με 15% σε μεταφορικά κόστη και προϊόντα. Αλλά και το κόστος των καυσίμων των πλοίων «φουσκώνει» κατά 25% με 50%, κάτι που επιβαρύνει συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα στα επίπεδα του 20%.

Ως αποτέλεσμα, το φαινόμενο της ακρίβειας και των ανατιμήσεων θα «επανέλθει» με ένταση, ανεβάζοντας τον πληθωρισμό κατά 0,7% με 0,9%.

Με φόντο αυτά τα σενάρια ήρθε και η παρέμβαση της Πολιτείας με την μορφή του «πλαφόν» στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και τρόφιμα.

Όπως επισημαίνει όμως το ΕΒΕΠ, «τα μέτρα προστασίας της ελληνικής αγοράς που ανακοινώθηκαν από την Κυβέρνηση είναι μια πρώτη αντίδραση για τις αλυσιδωτές αυξήσεις και την αναχαίτιση της κερδοσκοπίας. Η επιβολή πλαφόν στα καύσιμα με περιθώρια κέρδους 5 και 12 λεπτά αντίστοιχα, καθώς και σε βασικά προϊόντα στα σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τον μέσο όρο του μεικτού περιθωρίου του 2025 αποτελεί μια πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε αδικαιολόγητες ανατιμήσεις και φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Τα λελογισμένα και σταθμισμένα “πλαφόν” στα περιθώρια μεικτού κέρδους σε καύσιμα και τρόφιμα μπορούν να λειτουργήσουν όπως στο παρελθόν, ως μέτρο εφησυχασμού και όχι ανακούφισης. Ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεις, τα μέτρα είναι αποτελεσματικά, μόνο όταν συνοδεύονται από αυστηρούς ελέγχους στις χονδρεμπορικές πηγές και πριν τη διασπορά των αυξήσεων στην αγορά λιανικής και τον τελικό καταναλωτή».

Στο ίδιο σημείωμά του, το ΕΒΕΠ τονίζει πως «οι ευρύτερες πολιτικές της κυβέρνησης πρέπει να επιδιώξουν να αποφευχθεί περαιτέρω συμπίεση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, αλλά και αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η βιομηχανία, η αγροτική παραγωγή και οι μεταφορές, που τα κόστη τους εξαρτώνται από 30% έως 60% από την τιμή των καυσίμων».

Ποια είναι η κρίσιμη καμπή για ένα νέο «τσουνάμι» ακρίβειας
Όπως προαναφέρθηκε, η διάρκεια και η διασπορά της πολεμικής σύρραξης, είναι εκείνη που θα καθορίσει το μέγεθος του πλήγματος το οποίο θα δεχτεί κάθε οικογενειακός προϋπολογισμός.

Και αυτή την στιγμή βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς σχετικοί υπολογισμοί δείχνουν πως εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις ξεπεράσουν τις 3 εβδομάδες (βρισκόμαστε ήδη στην 17η ημέρα) θα αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του στην αγορά ένα νέο «τσουνάμι» ακρίβειας.

Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με «φόντο» το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, θα επιβαρύνει άμεσα τις μεταφορές, το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως σε τρόφιμα και ενέργεια.

Η διαταραχή του εμπορίου και των εισαγωγών, είναι προφανές ότι θα επηρεάσει εκ νέου την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών επηρεάζονται άμεσα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα.

Είναι σημαντικό να ειπωθεί ακόμη πως προηγούμενες γενικευμένες πολεμικές εντάσεις προκάλεσαν κλυδωνισμούς στη παγκόσμια οικονομία, καθώς μείωσαν το παγκόσμιο ΑΕΠ από - 0,2% έως και -1%, αύξησαν τον πληθωρισμό κατά 1% όπως και τα επιτόκια, και μείωσαν τις επενδύσεις προς αποφυγή του ρίσκου.

Πηγή: skai.gr