Πουέρτο Ρίκο: Με λουκέτο κινδυνεύει το ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο

Λίγα τηλεσκόπια στον κόσμο είναι τόσο γνωστά όσο το γιγάντιο αμερικανικό ραδιοτηλεσκόπιο Αρεσίμπο στο Πουέρτο Ρίκο, με το τεράστιο «πιάτο» που έχει διάμετρο 305 μέτρα. Από το 1964 που λειτούργησε, έως σήμερα, έχει κάνει αμέτρητες αστρονομικές ανακαλύψεις, έχει βοηθήσει να εντοπισθούν δυνητικά απειλητικοί για τη Γη αστεροειδείς και επιπλέον έχεi «πρωταγωνιστήσει» στις κινηματογραφικές ταινίες «Επαφή» με την Τζόντι Φόστερ και «Golden Eye» με τον Τζέημς Μποντ (Πιρς Μπρόσναν).

Τους τελευταίους μήνες όμως, το τηλεσκόπιο απειλείται με «λουκέτο», λόγω έλλειψης επαρκούς χρηματοδότησης που θα εξασφαλίσει τη λειτουργία του. Οι αμερικανικοί επιστημονικοί φορείς που το έχουν υπό την διαχείρισή τους, έχουν υποχρεωθεί σε περικοπές του προϋπολογισμού τους και ένα από τα «θύματα» των περικοπών μπορεί να είναι το Αρεσίμπο, που βρίσκεται στη σχετική λίστα, σύμφωνα με τη βρετανική «Γκάρντιαν».

Το ετήσιο λειτουργικό κόστος του Αρεσίμπο φθάνει περίπου τα 12 εκατομμύρια δολάρια και σήμερα καλύπτεται κατά 8 εκατ. δολάρια από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (NSF) των ΗΠΑ και κατά 4 εκατ. δολάρια από την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA). Το NSF χρησιμοποιεί το τεράστιο ραδιοτηλεσκόπιο για αστρονομική έρευνα, ενώ η NASA για αναζήτηση κοντινών αστεροειδών.

Το NSF έχει πρόβλημα να συνεχίσει τη χρηματοδότηση του Αρεσίμπο, ενώ η NASA δεν έχει αντίρρηση, να συνεχίσει να συνεισφέρει, χωρίς όμως να εμφανίζεται διατεθειμένη να βάλει περισσότερα χρήματα. Το NSF, που έχει περιορισμένο προϋπολογισμό, βρίσκεται σε δίλημμα, επειδή καλείται να χρηματοδοτήσει νέα τηλεσκόπια, όπως το "Large Synoptic Survey Telescope" στη Χιλή, οπότε αναγκαστικά πρέπει να στρέψει τα χρήματα του Αρεσίμπο σε ένα πιο σύγχρονο τηλεσκόπιο.

Ανάμεσα στις επιλογές που εξετάζονται, είναι να βρεθεί ένας άλλος χρηματοδότης, να μετατραπεί το Αρεσίμπο σε μουσείο και εκπαιδευτικό κέντρο ή να καταστραφεί με εκρηκτικά. Προς το παρόν, έχουν αποτύχει οι προσπάθειες εξεύρεσης εναλλακτικού χρηματοδότη. Η τελική απόφαση του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών για το μέλλον του τηλεσκοπίου αναμένεται το Μάιο.

Το Αρεσίμπο ήταν το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο στον κόσμο έως το 2016, όταν τέθηκε σε λειτουργία το κινεζικό FAST με δέκτη διαμέτρου 500 μέτρων. Και τα δύο, λόγω του μεγέθους τους, είναι κατασκευασμένα μέσα σε κοιλότητες του εδάφους και όχι πάνω από αυτό.

Μεταξύ άλλων, το 1974 το Αρεσίμπο χρησιμοποιήθηκε για να σταλεί στο αστρικό σμήνος Μ13 ένα ραδιοσήμα με βασικές πληροφορίες για την ανθρωπότητα, με την ελπίδα ότι κάποιοι νοήμονες εξωγήινοι θα το λάβουν.

Πηγή: skai.gr