Υπάρχουν φανέλες που φοριούνται και φανέλες που κληρονομούνται. Υπάρχουν αριθμοί που απλώς ξεχωρίζουν έναν ποδοσφαιριστή μέσα στο γήπεδο και υπάρχουν αριθμοί που, κάποια στιγμή, αποκτούν τη δική τους ζωή, τη δική τους ιστορία, το δικό τους βάρος.
Στην Αργεντινή, κανένας αριθμός δεν κουβαλά μεγαλύτερο βάρος από το 10. Ένας αριθμός που κάποτε ήταν απλώς η φανέλα του δημιουργού, του επιτελικού μέσου, του ανθρώπου που έπαιζε πίσω από τους επιθετικούς, έγινε σταδιακά κάτι πολύ περισσότερο. Έγινε σύμβολο μιας ποδοσφαιρικής χώρας, έγινε κομμάτι της εθνικής της ταυτότητας και, τελικά, συνδέθηκε με δύο από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές που γνώρισε ποτέ το άθλημα: τον Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα και τον Λιονέλ Μέσι.
Τώρα που ο pulga ολοκληρώνει τη διαδρομή του με την εθνική ομάδα, η Αργεντινή θα μπορούσε να βρεθεί μπροστά σε ένα ερώτημα που δεν είναι τόσο απλό όσο μοιάζει: μήπως ήρθε η ώρα να αποσυρθεί οριστικά το 10; Εφόσον το επέτρεπε φυσικά η FIFA, η οποία είναι κάθετα αντίθετη καθώς θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους αριθμούς στο ποδόσφαιρο, όταν ξεκίνησε το άθλημα να υφίσταται, τότε μάλλον δεν θα το φορούσε ξανά ποτέ και κανένας!
Η σκέψη μοιάζει σχεδόν αυτονόητη αν κοιτάξει κανείς την ιστορία. Το 10 της Αργεντινής δεν είναι ένας αριθμός σαν όλους τους άλλους. Είναι η φανέλα που φόρεσε ο Μαραντόνα όταν έγινε κάτι περισσότερο από ποδοσφαιριστής. Στο Μεξικό, το 1986, το 10 στην πλάτη του έγινε η εικόνα μιας ολόκληρης εποχής. Ο Ντιεγκίτο έπαιξε εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο σαν να είχε αποφασίσει να πάρει πάνω του όλα όσα περίμενε μια χώρα από το ποδόσφαιρο. Δεν ήταν μόνο τα γκολ, οι ντρίμπλες, οι ασίστ και εκείνες οι στιγμές ποδοσφαιρικής ιδιοφυΐας που έμειναν στην ιστορία. Ήταν η αίσθηση ότι πίσω από εκείνον τον μικρόσωμο ποδοσφαιριστή υπήρχε ένας ολόκληρος λαός. Ο Μαραντόνα δεν φορούσε απλώς το 10. Το μετέτρεψε σε σύμβολο. Και όταν χρόνια αργότερα εμφανίστηκε ένας άλλος Αργεντινός με το ίδιο νούμερο, κανείς δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι η ιστορία θα επαναλαμβανόταν με έναν τρόπο σχεδόν απίστευτο.
Ο Λιονέλ Μέσι μεγάλωσε μέσα στη σκιά του Μαραντόνα, όπως μεγάλωσαν σχεδόν όλοι οι Αργεντινοί μετά τον Ντιέγκο. Από μικρός, όμως, δεν χρειάστηκε να μιμηθεί τον προκάτοχό του. Έφτιαξε τον δικό του τρόπο να παίζει, τη δική του γλώσσα μέσα στο γήπεδο, τη δική του σχέση με την μπάλα. Στην αρχή, το 10 στους ώμους του έμοιαζε περισσότερο με υποχρέωση παρά με φυσική συνέχεια. Η σύγκριση με τον Μαραντόνα ήταν παντού. Κάθε λάθος του γινόταν αντικείμενο συζήτησης, κάθε χαμένος τελικός μεγάλωνε την πίεση και κάθε φορά που η Αργεντινή δεν κατακτούσε έναν τίτλο, η συζήτηση επέστρεφε στο ίδιο σημείο: μπορεί ο Μέσι να γίνει αυτό που υπήρξε ο Μαραντόνα για την Αργεντινή;
Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια μέχρι να πάψει αυτή η ερώτηση να έχει σημασία. Ο Μέσι δεν έγινε ο νέος Μαραντόνα. Έγινε ο Λιονέλ Μέσι. Και στο τέλος της διαδρομής του κατάφερε κάτι που για μεγάλο διάστημα έμοιαζε να του ξεφεύγει: να συνδέσει το όνομά του με τις μεγαλύτερες στιγμές της εθνικής ομάδας. Η κατάκτηση του Copa America, η επιστροφή της Αργεντινής στην κορυφή του κόσμου και εκείνη η εικόνα στο Κατάρ, με τον Μέσι να σηκώνει το Παγκόσμιο Κύπελλο, έμοιαζαν σαν το τελευταίο κομμάτι ενός παζλ που είχε μείνει ανολοκλήρωτο για χρόνια. Ο άνθρωπος που είχε μεγαλώσει με τη σκιά του Μαραντόνα βρέθηκε τελικά να δημιουργεί τη δική του σκιά για τους επόμενους.
Και κάπου εκεί το 10 απέκτησε ένα βάρος που ίσως δεν είχε ποτέ πριν. Δεν ήταν πια μόνο του Μαραντόνα και δεν ήταν μόνο του Μέσι. Ήταν και των δύο. Ήταν ο αριθμός που συνέδεσε δύο διαφορετικές γενιές, δύο διαφορετικούς χαρακτήρες και δύο διαφορετικές ποδοσφαιρικές εποχές. Ένας αριθμός που κατάφερε να γίνει το κοινό σημείο αναφοράς ανάμεσα στον άνθρωπο που έκανε την Αργεντινή Παγκόσμια Πρωταθλήτρια το 1986 και στον άνθρωπο που την οδήγησε ξανά στην κορυφή δεκαετίες αργότερα.
Γι' αυτό και η σκέψη της απόσυρσής του έχει κάτι το συγκινητικό. Θα μπορούσε η Αργεντινή να πει ότι το 10 δεν θα ξαναφορεθεί ποτέ; Θα μπορούσε να τοποθετήσει τη φανέλα σε μια θέση δίπλα στα τρόπαια και στις φωτογραφίες των δύο μεγαλύτερων μορφών της ποδοσφαιρικής της ιστορίας, σαν ένα μνημείο μιας εποχής που δεν πρόκειται να επιστρέψει; Θα ήταν μια πράξη σεβασμού, αλλά ταυτόχρονα θα ήταν και μια παραδοχή ότι αυτό που συνέβη με το 10 δεν μπορεί να επαναληφθεί. Παρότι μιλάμε για το πιο συμβολικό νούμερο στην ιστορία ολόκληρου του ποδοσφαίρου...
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία. Γιατί το ποδόσφαιρο δεν φτιάχτηκε για να κοιτάζει μόνο πίσω. Είναι ένα παιχνίδι που ζει από την προσμονή. Από το παιδί που βλέπει έναν αγώνα και ονειρεύεται ότι κάποτε θα βρεθεί εκεί. Από τον πιτσιρικά που φοράει μια φανέλα της Αργεντινής και ζητά από τη μητέρα του να του γράψει το 10 στην πλάτη. Από τον άγνωστο ποδοσφαιριστή που σήμερα βρίσκεται σε μια ακαδημία και αύριο μπορεί να βρεθεί να φοράει τα χρώματα της χώρας του. Αν αποσυρθεί το 10, δεν αποσύρεται μόνο ένας αριθμός. Κλείνει και συμβολικά η πόρτα σε όποιον έρθει μετά.
Κι όμως, ίσως αυτό ακριβώς να είναι το επιχείρημα υπέρ της απόσυρσης. Ότι κάποια πράγματα δεν χρειάζεται να τα αγγίξει κανείς ξανά. Ότι υπάρχουν στιγμές στην ιστορία ενός αθλήματος που πρέπει να μείνουν ανέγγιχτες, όχι επειδή φοβόμαστε ότι δεν θα υπάρξει καλύτερος ποδοσφαιριστής, αλλά επειδή δεν θέλουμε να συγκρίνουμε το μέλλον με ένα παρελθόν που μοιάζει σχεδόν μυθικό. Το 10 της Αργεντινής δεν χρειάζεται άλλον διάδοχο για να αποδείξει την αξία του. Ο Μαραντόνα και ο Μέσι του έδωσαν τέτοια υπόσταση που δύσκολα θα αμφισβητηθεί ποτέ.
Από την άλλη, υπάρχει κάτι βαθιά αργεντίνικο στην ιδέα ότι το 10 πρέπει να παραμείνει διαθέσιμο. Η χώρα αυτή έχει μάθει να περιμένει τον επόμενο μεγάλο ποδοσφαιριστή. Μετά τον Μαραντόνα περίμενε χρόνια για να δει αν θα εμφανιστεί κάποιος που θα μπορούσε να πλησιάσει το μεγαλείο του. Και όταν εμφανίστηκε ο Μέσι, η ιστορία ξαναγράφτηκε. Ίσως λοιπόν να μην είναι σωστό να αποφασίσει κανείς ότι η ιστορία τελείωσε. Ίσως το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει η Αργεντινή στο επόμενο μεγάλο ταλέντο της είναι ακριβώς αυτό: να του αφήσει ανοιχτή τη δυνατότητα να φορέσει το 10, χωρίς να του ζητήσει να γίνει ούτε Μαραντόνα ούτε Μέσι.
Γιατί κανείς δεν μπορεί να γίνει ο επόμενος Μαραντόνα και κανείς δεν μπορεί να γίνει ο επόμενος Μέσι. Αυτοί οι δύο αριθμοί στην πραγματικότητα έγιναν ένας, και αυτή η ιστορία δεν αντιγράφεται. Ο επόμενος που θα φορέσει το 10 θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποτύχει, να μεγαλώσει, να κάνει τα δικά του λάθη και, αν έχει την ικανότητα, να γράψει τη δική του ιστορία. Δεν θα πρέπει να ξεκινήσει την καριέρα του γνωρίζοντας ότι κάθε του άγγιγμα θα συγκρίνεται με το 10 του Μαραντόνα και του Μέσι.
Ίσως τελικά αυτή να είναι και η ομορφότερη μοίρα για έναν αριθμό που έχει ήδη ζήσει τόσα πολλά. Να μην αποσυρθεί, αλλά να μείνει εκεί, κρεμασμένος στη φανέλα της Αργεντινής, περιμένοντας. Να θυμίζει σε όλους εκείνους που θα τον βλέπουν ότι κάποτε τον φόρεσαν δύο άνθρωποι που άλλαξαν για πάντα την ιστορία του ποδοσφαίρου. Και ταυτόχρονα να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ότι κάποια μέρα, σε κάποιο γήπεδο, ένα παιδί που σήμερα κανείς δεν γνωρίζει θα φορέσει αυτή τη φανέλα και θα προσπαθήσει να κάνει κάτι που μέχρι τώρα έμοιαζε αδύνατο.
Γιατί αυτό είναι το παράξενο με το 10 της Αργεντινής. Έχει ήδη φορεθεί από τον Μαραντόνα και τον Μέσι, δύο ονόματα που μοιάζουν αρκετά για να συνδέονται και αρκετά διαφορετικά για να μην μπορούν ποτέ να συγκριθούν πραγματικά. Έχει σηκωθεί στον ουρανό, έχει κλάψει σε χαμένους τελικούς, έχει γνωρίσει την αποθέωση και την αμφισβήτηση, έχει περάσει από τα πόδια δύο ανθρώπων που σημάδεψαν διαφορετικές εποχές. Αν γινόταν να αποσυρθεί, θα ήταν ένα αιώνιο μνημείο για όσα πέτυχαν εκείνοι. Από τη στιγμή όμως που θα παραμείνει, θα γίνει μια υπόσχεση για όσα μπορεί να έρθουν.
Και ίσως, τελικά, αυτό να αξίζει περισσότερο στην Αργεντινή. Να μην κλείσει την ιστορία. Να την αφήσει ανοιχτή. Γιατί το 10 δεν ανήκει πραγματικά ούτε στον Μαραντόνα ούτε στον Μέσι. Ανήκει σε όλους εκείνους που μεγάλωσαν πιστεύοντας ότι, κάπου, κάποτε, ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να πάρει μια μπάλα, να φορέσει τη φανέλα της Αργεντινής και να κάνει ολόκληρο τον κόσμο να σταματήσει για λίγα δευτερόλεπτα.
Η ομοσπονδία της Αργεντινής ήθελε να αποσύρει το 10, η FIFA δεν της το επιτρέπει. Στο μυαλό όλων, όμως, δεν θα έχει την ίδια αξία και υπόσταση, ακόμη και αν κρατάει ανοιχτά τα όνειρα των παιδιών να γίνουν ο νέος Ντιέγκο και ο νέος Λίο... ON DEMAND: Όλα τα ρεπορτάζ στο επίσημο κανάλι του bwinΣΠΟΡ FM στο youtube