Τσαμπουκάδες και λεφτάδες

Τα φασιστικά καθεστώτα ανέκαθεν χρησιμοποιούσαν την τεχνική της παραπλάνησης.

Και μια πτυχή της προέβλεπε τεχνητή στροφή του λαού προς την ψυχαγωγία: Θέατρο, κινηματογράφος (πάντα με προπαγανδιστικά στοιχεία), αλλά κυρίως ποδόσφαιρο. Αυτή την αρχή δεν την απέφυγε ούτε ο Φρανσίσκο Φράνκο, δικτάτορας της Ισπανίας, ο οποίος επικράτησε στον εμφύλιο του1936-1939.

Η Ρεάλ και η Ατλέτικο ήταν δύο ποδοσφαιρικές ομάδες που -θέλοντας ή μη- χρησιμοποιήθηκαν από το καθεστώς, ούτως ώστε να κάνουν συμπαθή την εικόνα του στο εξωτερικό.

Συγκεκριμένα, ο Φράνκο, αμέσως μετά την νίκη του έναντι των δημοκρατικών, συνέδεσε την Ατλέτικο Μαδρίτης με τις ένοπλες δυνάμεις, μετονομάζοντας την από Αθλέτικ Κλουμπ ντε Μαδρίδ σε Αθλέτικ Αβιαθιόν (Αεροπορία), συγχωνεύοντας τον σύλλογο της Μαδρίτης με μια νεοϊδρυθείσα ομάδα αεροπόρων από τη Σαραγόσα.

Στην αντίπερα όχθη, τα πέντε Κύπελλα Πρωταθλητριών της Ρεάλ Μαδρίτης την περίοδο 1956-1960 επίσης έγιναν αντικείμενο εκμετάλλευσης από τον δικτάτορα σε επίπεδο δημοσιότητας, ώστε να καρπωθεί κάτι από την αίγλη της «βασίλισσας».

Πέρα όμως από τη χρησιμοποίηση των δύο ομάδων από το τότε καθεστώς, οι ταξικές τους διαφορές ήταν ευκρινέστατες. Οι γεωγραφικές και κοινωνικές ρίζες των δύο συλλόγων έθεσαν τις βάσεις της μέχρι τώρα αντιπαλότητας τους, που παρατηρείται μεταξύ κάθε πλούσιου συνόλου του βορρά και του φτωχού νότου.

Ήδη προτού χτιστούν τα κανονικά τους γήπεδα, οι “μερένχες” συνήθιζαν να παίζουν στην αριστοκρατική συνοικία της Μονκλόα, στα βορειοδυτικά, ενώ οι “ροχιμπλάνκος” εξαιτίας της παρουσίας τους σε εργατικές γειτονιές, μάζευαν στο γήπεδο τα αντίστοιχα κοινωνικά στρώματα.

Αξιοσημείωτη επίσης είναι η τοποθεσία του Βιθέντε Καλδερόν, το οποίο χτίστηκε -με σημαντική καθυστέρηση- το 1966, κατά μήκος της λεγόμενης Πασέο ντε λος Μελανκόλικος, στην οδό των μελαγχολικών δηλαδή, σε μια όχι και τόσο όμορφη περιοχή, στα νότια της Μαδρίτης.

Αυτή η «ταξική» διαμάχη δεν έχει εγκαταλειφθεί παρά τα χρόνια. Ακόμη και εντός του αγωνιστικού χώρου τα δύο κλαμπ σήμερα «εκπροσωπούν» το πλούσιο και φανταχτερό σύνολο (Ρεάλ) έναντι του μαχητικού αλλά φτωχότερου αντιπάλου (Ατλέτικο).

Απόψε λοιπόν, η ομάδα των εκατομμύριων και της μεγάλης ποδοσφαρικής ποιότητας κι αυτή της μαχητικής ψυχής και των…cojones (όπως είπε και ο Σιμεόνε) θα αναμετρηθούν σε έναν αγώνα που συμβολίζει πολλά περισσότερα. Χρόνια τώρα…

Νίκος Παπακαλός