Βαλένθια: Μια fast and... serious ομάδα στον δρόμο του Παναθηναϊκού

Έστω και μετά από μία πολύ ταραχώδη πορεία στην κανονική περίοδο, ο Παναθηναϊκός εξασφάλισε την παρουσία του στα playoffs της Ευρωλίγκας μέσω της διαδικασίας των play-ins, έχοντας μπροστά του την πολύ απαιτητική αποστολή της Βαλένθια.

Για πρώτη φορά επί Εργκίν Αταμάν, οι «πράσινοι» θα κληθούν να παίξουν μία σειρά αγώνων με μειονέκτημα έδρας. Πράγματι, τόσο στα playoffs των δύο προηγούμενων σεζόν της Εuroleague, όσο και στους τελικούς του ελληνικού πρωταθλήματος με τον Ολυμπιακό, το «τριφύλλι» είχε αβαντάζ. Καμία από τις παραπάνω φορές, βέβαια, δεν κράτησε απόρθητο το γήπεδό του.

Στην αρχή της τρέχουσας αγωνιστικής περιόδου, ένα πιθανό διασταύρωμα με τη Βαλένθια στην οκτάδα θα φάνταζε ως... ευχής έργον. Παρόλα αυτά, η εντυπωσιακή εικόνα της ισπανικής ομάδας σε όλη τη διάρκεια της regular season, καθώς και το ιδιαίτερο στυλ παιχνιδιού της, την καθιστούν πολύ δύσκολο και απαιτητικό αντίπαλο. Ειδικά εφόσον η φιλοσοφία της έρχεται εντελώς σε σύγκρουση με αυτή του Παναθηναϊκού.

Γρήγορη, αλλά όχι άναρχη

Από πολύ νωρίς στη σεζόν, πολλοί προσπάθησαν να παρομοιάσουν τη Βαλένθια με την περσινή Παρί. Παρόλο που αυτή η σύγκριση βγάζει νόημα υπό το πρίσμα του υψηλότατου ρυθμού που προτιμούν οι δύο ομάδες, στην πραγματικότητά οι ομοιότητές τους σταματούν κάπου εκεί. Σε αντίθεση με το άναρχο στυλ των Γάλλων, οι Ισπανοί του Πέδρο Μαρτίνεθ είναι ένα πολύ πειθαρχημένο σύνολο, που παίζει γρήγορα αλλά όχι απερίσκεπτα.

Τα νούμερα αποτυπώνουν πως οι «νυχτερίδες» αγωνίζονται μεν σε υψηλότερη ταχύτητα από τις περισσότερες ομάδες της Εuroleague, όμως ταυτόχρονα καταφέρνουν να λειτουργούν ως ένα αρμονικό σύνολο, που δεν στηρίζεται στο ατομικό ταλέντο ή στις εμπνεύσεις, αλλά στην οργάνωση, στον διαμοιρασμό των ρόλων και στην ανάληψη ευθυνών από κάθε διαθέσιμο παίκτη του ρόστερ.

Για του λόγου το αληθές, η Βαλένθια είναι τρίτη σε pace (αριθμός κατοχών ανά παιχνίδι), πίσω μόνο από τις Παρί και Μακάμπι, που έχουν ήδη αποκλειστεί. Παράλληλα, όμως, είναι τρίτη σε ποσοστό εύστοχων σουτ που προέρχονται από ασίστ (64,5%), πρώτη σε πόντους ανά παιχνίδι που δημιουργούνται μέσω τελικής πάσας (45,4) και μόλις 14η σε ποσοστό λαθών (14,2%).

Eπίθεση με ποσότητα, άμυνα με ποιότητα

Παρόλο που όσοι κοιτάζουν «ξερά» το στατιστικό των 91 πόντων ανά αγώνα μπορεί να θεωρήσουν ότι η Βαλένθια είναι μία ομάδα που στηρίζεται στην επίθεση, στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο ατού των Ισπανών είναι η αμυντική τους ισχύς. Οι «νυχτερίδες» ολοκλήρωσαν την κανονική περίοδο με το δεύτερο καλύτερο defensive rating σε όλη την Ευρωλίγκα πίσω μόνο από τη Φενέρμπαχτσε, δεχόμενες μόλις 113,1 πόντους ανά 100 κατοχές.

Ο συνδυασμός αθλητικότητας, ευελιξίας και ενέργειας που υπάρχει στο ρόστερ του Πέδρο Μαρτίνεθ, επιτρέπει στη Βαλένθια να έχει διαρκώς χέρια πάνω στην μπάλα και να πιέζει ασφυκτικά τον αντίπαλό της ακόμη και σε όλο το μήκος του γηπέδου. Με ψηλά και ταχυδυναμικά γκαρντ, μπόλικη σκληράδα στα «φτερά» και... ημίψηλους ικανούς να αλλάξουν πάνω σε περιφερειακούς ανά πάσα στιγμή, οι Ισπανοί μπορούν να αποπροσανατολίσουν κάθε επίθεση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι «πορτοκαλί» τερμάτισαν την κανονική περίοδο ως δεύτεροι στα λεγόμενα kills, που αποτυπώνουν ουσιαστικά τις φορές που μία ομάδα κατάφερε να βγάλει τρεις ή παραπάνω συνεχόμενες άμυνες χωρίς να δεχτεί καλάθι. Δεν είναι τυχαίο, επίσης, ότι είναι δεύτερη σε ποσοστό κοψιμάτων (4,9%) πίσω μόνο από τη Ρεάλ του Έντι Ταβάρες, και πέμπτη σε ποσοστό κλεψιμάτων (9,1%).

Στην επίθεση, η λογική της Βαλένθια βασίζεται πάρα πολύ στη σύγχρονη «επανάσταση» των προχωρημένων στατιστικών. Οι παίκτες του Πέδρο Μαρτίνεθ λειτουργούν με το διαδεδομένο πλέον σκεπτικό πως όσο περισσότερο εκτελούν, τόσο περισσότερους πόντους θα βάλουν, επιστρατεύοντας five-out σχήματα (πέντε παίκτες στην περιφέρεια) στα οποία όλοι μπορούν να σκοράρουν από μακρινή απόσταση. Η ισπανική ομάδα σουτάρει συνήθως στα πρώτα 7-8 δευτερόλεπτα των κατοχών της, πηγαίνει συχνότερα από όλους (εκτός της Παρί) στο τρίποντο, εκμεταλλεύεται την καλή της άμυνα για να βρίσκει εύκολο σκοράρισμα στο τρανζίσιον και χτυπάει σταθερά στα επιθετικά ριμπάουντ.

Εδώ ένα νούμερο είναι πραγματικά ενδεικτικό: οι Ισπανοί έχουν εκτελέσει στη σεζόν 1210 τρίποντα και 1389 δίποντα! Η διαφορά είναι εντυπωσιακά μικρή, κάτι που δείχνει ότι η Βαλένθια σουτάρει από μακριά σχεδόν με την ίδια συχνότητα που σουτάρει από κοντά. Για να δώσουμε ένα μέτρο σύγκρισης, ο Παναθηναϊκός έχει εκτελέσει 1555 δίποντα και 905 τρίποντα. Ταυτόχρονα, οι «πορτοκαλί» είναι τέταρτοι σε ποσοστό ανανεώσεων κατοχής (35,1%), πέμπτοι σε πόντους δεύτερης ευκαιρίας ανά αγώνα (9,4) και πρώτοι σε πόντους σε αιφνιδιασμό ανά παιχνίδι (24,9).

Το... κομμουνιστικό ροτέισον και η έδρα

Ένα ακόμη στοιχείο που κάνει τη Βαλένθια να ξεχωρίζει είναι το πώς εκμεταλλεύεται το βάθος του ρόστερ της. Ο Πέδρο Μαρτίνεθ παίρνει ό,τι μπορεί από κάθε διαθέσιμο παίκτη, και συνήθως όλοι έχουν διψήφια λεπτά συμμετοχής, χωρίς κανένας να καταγράφει πολύ υψηλό νούμερο. Κανείς δεν περισσεύει στο σύνολο της ισπανικής ομάδας, κάτι που αναδεικνύεται και από τον χρόνο που μένουν οι παίκτες στο παρκέ.

Είναι πραγματικά απίστευτο ότι 12 παίκτες των «πορτοκαλί» έχουν πάνω από 10 λεπτά συμμετοχής ανά αγώνα (Τέιλορ, Μοντέρο, Πραντίγια, Ρόιβερς, Τόμπσον, Μουρ, Μπαντιό, Κοστέλο, Πουέρτο, Κι, Σακό, Ντε Λαρέα) και κανείς εξ αυτών δεν ξεπερνάει τα 24! Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο κάνει τις αλλαγές του ο Μαρτίνεθ είναι ιδιαίτερος, καθώς φροντίζει να μην παίζει κανείς πολλή ώρα συνεχόμενη, έτσι ώστε όλοι όσοι βρίσκονται στο παρκέ να δίνουν διαρκώς το 100% χωρίς να καταβάλλονται από την κούραση.

Αξίζει, φυσικά, μια αναφορά και στην εντυπωσιακή Roig Arena. Το υπερσύγχρονο γήπεδο της Βαλένθια δεν είναι μόνο ένα πραγματικό «στολίδι» για τη Euroleague, αλλά και μεγάλο μέρος της δυναμικής της ομάδας. Μόλις 3 φορές ηττήθηκε εκεί σε 19 αγώνες της κανονικής περιόδου, με τον Παναθηναϊκό να είναι υποχρεωμένος να κάνει «διπλό» αν θέλει να βρεθεί στο Final Four.

Πού μπορεί να «χτυπήσει» ο Παναθηναϊκός

O Παναθηναϊκός των αργών επιστροφών, των κακών περιστροφών, των πολλών χαμένων αμυντικών ριμπάουντ και της σοφτ προσέγγισης που είδαμε σε σημαντικό κομμάτι της φετινής regular season, θα έχει πάρα πολύ δύσκολο έργο στη συγκεκριμένη σειρά. Αν οι «πράσινοι» εμφανιστούν στα παιχνίδια με τη Βαλένθια όπως στο πρόσφατο ματς μεταξύ των δύο ομάδων και επιτρέψουν στους «πορτοκαλί» να παίξουν τόσο άκοπα στο δικό τους τέμπο, τότε οι πιθανότητες πρόκρισης θα μειωθούν πολύ.

Για να έχει τύχη απέναντι σε αυτή τη Βαλένθια, ο Παναθηναϊκός πρέπει πρώτα απ’ όλα να της στερήσει το βασικό της καύσιμο, τον ρυθμό. Οι Ισπανοί είναι από τις πιο αποδοτικές ομάδες της EuroLeague στο τρανζίσιον, όμως στο σετ παιχνίδι πέφτουν αισθητά και βρίσκονται εκτός δεκάδας σε πόντους ανά κατοχή. Αυτό σημαίνει ότι αν το παιχνίδι οδηγηθεί σε καταστάσεις μισού γηπέδου, η ισορροπία μπορεί να αλλάξει.

Εκεί είναι που μπαίνει η προσέγγιση του Εργκίν Αταμάν. Το «τριφύλλι» χρειάζεται σκληράδα, επαφή και συνέπεια στην άμυνα. Πίεση στην μπάλα, χέρια σε κάθε γραμμή πάσας και σωστές αλλαγές στα σκριν ώστε να διαταραχθεί η κυκλοφορία της Βαλένθια. Στόχος είναι να καθυστερήσει η ανάπτυξή της και να αναγκαστεί να επιτεθεί πιο αργά απ' όσο τη βολεύει. Κάτι αντίστοιχο φάνηκε στην τρίτη περίοδο του τελευταίου μεταξύ τους αγώνα στην Ισπανία, όταν οι «πράσινοι» κατάφεραν προσωρινά να χαμηλώσουν τον ρυθμό και να βγάλουν τον αντίπαλο εκτός πλάνου.

Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και λύσεις όπως ένα zone press σε όλο το γήπεδο μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά. Όχι απαραίτητα για να προκύψουν άμεσα κλεψίματα, αλλά για να φαγωθούν δευτερόλεπτα και να μεταφερθεί κάθε κατοχή της Βαλένθια προς το δεύτερο μισό του χρόνου. Η ισπανική ομάδα είναι εξαιρετική όταν βρίσκει χώρους και αποφάσεις σε πρώτο χρόνο, αλλά γίνεται πιο ευάλωτη όταν αναγκάζεται να εκτελέσει οργανωμένα και υπό πίεση.

Παράλληλα, δεν πρέπει να υποτιμηθεί το επίπεδο ταλέντου που υπάρχει στο ρόστερ του Παναθηναϊκού. Σε σειρές playoffs, ειδικά όταν τα παιχνίδια «σφίγγουν» και οι κατοχές βαραίνουν, η ομαδική λειτουργία πολλές φορές περνά σε δεύτερο πλάνο και οι προσωπικότητες βγαίνουν μπροστά. Παίκτες που μπορούν να δημιουργήσουν από το τίποτα, να πάρουν δύσκολα σουτ και να αντέξουν την πίεση είναι συχνά αυτοί που γέρνουν την πλάστιγγα σε τέτοιες καταστάσεις.

Τέλος, υπάρχει και ένας παράγοντας που δεν αποτυπώνεται εύκολα στα νούμερα. Ο Παναθηναϊκός έχει τεράστια εμπειρία από σειρές υψηλής έντασης και παιχνίδια που κρίνονται στην κατοχή, ενώ η Βαλένθια δεν έχει το ίδιο βάθος παραστάσεων σε αυτό το επίπεδο πίεσης. Σε μια σειρά που μπορεί να πάει σε κλειστά σκορ και απαιτεί καθαρό μυαλό στις λεπτομέρειες, αυτό το στοιχείο ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικό.

ON DEMAND: Όλα τα ρεπορτάζ στο επίσημο κανάλι του bwinΣΠΟΡ FM στο youtube