Κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία: Πάνω από 300 εκτεθειμένα συστήματα στην Ελλάδα

Περισσότερα από 300 συστήματα εμπορικής ψύξης εκτεθειμένα στο διαδίκτυο είχε εντοπίσει στην Ελλάδα η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), προειδοποιώντας για τον κίνδυνο παρεμβάσεων στη λειτουργία τους από χάκερ. Οι προειδοποιήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία μετά τις καταγγελίες για κυβερνοεπιθέσεις σε επαγγελματικά ψυγεία στην Ελλάδα και τα διαδοχικά περιστατικά σε ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ.

Σε ανακοίνωσή της στις 5 Νοεμβρίου, η ΕΑΚ αναφέρει ότι, σύμφωνα με τεχνικούς συντήρησης, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε καταστήματα τροφίμων, κυρίως κρεοπωλεία, αποδίδονται σε μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στις ρυθμίσεις των ψυκτικών εγκαταστάσεων. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν είχε καταγραφεί επίσημα στις υπηρεσίες της κάποιο σχετικό περιστατικό.

Η Αρχή είχε εκδώσει ήδη από τις 14 Οκτωβρίου προειδοποίηση για ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel, δύο ημέρες μετά τις εκτεταμένες κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης στη Γαλλία.

Οι επιθέσεις αυτές δείχνουν ότι οι ψηφιακές απειλές μπορούν να προκαλέσουν άμεσες ζημιές σε φυσικές εγκαταστάσεις, διακόπτοντας τη λειτουργία επιχειρήσεων και καταστρέφοντας αποθέματα τροφίμων.

Κυβερνοεπιθέσεις σε σούπερ μάρκετ: Ψυγεία έφτασαν τους 50 βαθμούς
Τον Οκτώβριο του 2026, εκατοντάδες καταστήματα μεγάλων αλυσίδων στη Γαλλία αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα όταν άγνωστοι απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στα συστήματα ελέγχου των ψυγείων και των καταψυκτών τους.

Οι δράστες φέρονται να τροποποίησαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας και απόψυξης, προκαλώντας υπερθέρμανση των εγκαταστάσεων. Σε ορισμένους ψυκτικούς θαλάμους η θερμοκρασία έφτασε ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα να αλλοιωθούν και να καταστραφούν μεγάλες ποσότητες τροφίμων.

Νέος κύκλος περιστατικών καταγράφηκε στις 2 Νοεμβρίου, επηρεάζοντας επιχειρήσεις στο Βέλγιο, στη Σουηδία, στην Ιρλανδία, στο Λουξεμβούργο και στην Εσθονία. Μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου ανέφεραν προβλήματα στη λειτουργία των ψυκτικών εγκαταστάσεών τους, ενώ σε αρκετά καταστήματα απομακρύνθηκαν προϊόντα από τα ψυγεία και τους καταψύκτες για λόγους ασφάλειας των τροφίμων.

Στις 5 Νοεμβρίου, αμερικανικές αρχές προειδοποίησαν επίσης για συνεχιζόμενες κυβερνοαπειλές κατά βιομηχανικών συστημάτων ψύξης. Επισήμαναν ότι η εκμετάλλευση ευπαθειών σε ελεγκτές θερμοκρασίας που είναι προσβάσιμοι μέσω διαδικτύου μπορεί να προκαλέσει απώλεια προϊόντων, βλάβες εξοπλισμού και σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Πώς μπορούν οι χάκερ να αποκτήσουν πρόσβαση στα ψυγεία
Στο επίκεντρο των επιθέσεων βρίσκονται οι λεγόμενοι ελεγκτές ψύξης (refrigeration controllers), ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και τη ρύθμιση της λειτουργίας επαγγελματικών ψυγείων.

Πολλές από αυτές τις συσκευές είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο, επιτρέποντας σε τεχνικούς και επιχειρήσεις να ελέγχουν απομακρυσμένα τη θερμοκρασία ή άλλες παραμέτρους λειτουργίας.

Όταν δεν διαθέτουν επαρκή προστασία, χρησιμοποιούν αδύναμους κωδικούς ή λειτουργούν με παρωχημένο λογισμικό, μπορούν να γίνουν προσβάσιμες σε μη εξουσιοδοτημένους χρήστες. Έτσι, ένας επιτιθέμενος ενδέχεται να αποκτήσει δυνατότητα παρέμβασης στις ρυθμίσεις των ψυκτικών μηχανημάτων.

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας επισημαίνει ότι είχε εντοπίσει στην Ελλάδα περισσότερα από 300 αντίστοιχα εκτεθειμένα συστήματα. Ο αριθμός αφορά συσκευές που ήταν προσβάσιμες από το διαδίκτυο και δεν σημαίνει ότι όλες έχουν δεχθεί επίθεση.

Τα μέτρα προστασίας που συστήνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας
Η ΕΑΚ καλεί τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν παλαιούς ή μη ενημερωμένους ελεγκτές ψύξης να προχωρήσουν άμεσα στην προστασία τους.

Πρώτη σύσταση είναι η αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου από το δημόσιο διαδίκτυο, ώστε να μην είναι απευθείας προσβάσιμα από τρίτους.

Όπου η απομακρυσμένη πρόσβαση είναι απαραίτητη, η Αρχή συνιστά να πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις πρέπει να αλλάζουν τους προεπιλεγμένους ή αδύναμους κωδικούς πρόσβασης και να ενεργοποιούν την πολυπαραγοντική ταυτοποίηση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας, καθώς και η αντικατάσταση συσκευών που δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές τους.

Η ΕΑΚ ζητά επίσης από τις επιχειρήσεις να ελέγχουν ποιοι εξωτερικοί συνεργάτες και τεχνικοί έχουν πρόσβαση στα συστήματά τους και ποια δικαιώματα διαθέτουν. Το προσωπικό πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο, ώστε να αναγνωρίζει ασυνήθιστες αλλαγές στη λειτουργία του εξοπλισμού.

«Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε»
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας υπογραμμίζει ότι κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί ψηφιακά συνδεδεμένα συστήματα πρέπει να έχει προβλέψει την πιθανότητα κυβερνοεπίθεσης και να διαθέτει τα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης.

Όπως επισημαίνει, για ένα κυβερνοπεριστατικό το ερώτημα δεν είναι «αν» θα συμβεί, αλλά «πότε». Η προετοιμασία, επομένως, πρέπει να προηγείται της εκδήλωσης της απειλής και όχι να αρχίζει μετά την πρόκληση ζημιάς.

Η Αρχή συνδέει την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας και με την αυξανόμενη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από κακόβουλους χρήστες, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιούν νέες τεχνολογικές δυνατότητες για τις επιθέσεις τους.

Τονίζει ακόμη ότι το κόστος αποκατάστασης της λειτουργίας μιας επιχείρησης ύστερα από κυβερνοεπίθεση μπορεί να είναι πολλαπλάσιο από το κόστος των προληπτικών μέτρων.

Η ασφάλεια των ψηφιακά συνδεδεμένων εγκαταστάσεων, σύμφωνα με την ΕΑΚ, απαιτεί εκτός από τεχνικές λύσεις και κατάλληλη εκπαίδευση των ανθρώπων που τις διαχειρίζονται, ώστε να μπορούν να εντοπίζουν εγκαίρως μια απειλή και να αντιδρούν αποτελεσματικά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ