Τι θλίψη αυτός ο Πελέ...(Sportday / Αντ.Καρπετόπουλος)

Δεν έχω τίποτα εναντίον της πρωτοβουλίας του Πανόπουλου, ο οποίος τον κάλεσε στην Ελλάδα για να εγκαινιάσει το νέο αθλητικό κέντρο της Ξάνθης και θεωρώ σωστή επικοινωνιακά την κίνηση του Κόκκαλη να τον παρουσιάσει στους δημοσιογράφους και να τον κάνει μέλος του Ολυμπιακού. Αλλά τον Πελέ δεν τον αντέχω, για τους δικούς μου πολύ προσωπικούς λόγους.

Δεν υπάρχει τίποτα που να μου προκαλεί περισσότερη θλίψη από ό,τι ο Πελέ. Την προηγούμενη φορά που τον έφεραν στην Ελλάδα ήταν -αν θυμάμαι καλά- το 1994. Ο χορηγός που τον είχε φέρει, μια πολυεθνική αθλητικών ειδών, είχε στήσει μια τέντα και τον τοποθέτησε μέσα σε αυτή, δίνοντας το δικαίωμα στους δημοσιογράφους να μπαίνουν μέσα τρεις τρεις και να του κάνουν μία ερώτηση: η σκηνή -στη σουρεαλιστική μεγαλοπρέπειά της- θύμιζε τσίρκο, με τον Πελέ στο ρόλο της χαρτομάντισσας, την οποία έπρεπε να την ασημώσεις για να σου πει τη μοίρα σου.

Σαλεμένος

Πριν από λίγο καιρό είχε έρθει στην Ελλάδα και ο Μαροντόνα, ψάχνοντας ένα κανάλι να του πληρώσει 50.000 ευρώ για να δώσει μια συνέντευξη. Τελικά του δώσανε κάτι ψιλά, τον βγάλανε για φαγητό με το Ριβάλντο, τον πήγαν και στο Καραϊσκάκη για να τον δει ο κόσμος και τον έβαλαν σε ένα αεροπλάνο για να πάει στο καλό και να μας γράφει. Ο Μαραντόνα -εννοώ ο τωρινός Μαραντόνα- είναι ένας άρρωστος άνθρωπος, διαλυμένος από το βάρος ενός μύθου, τον οποίο δεν μπόρεσε ποτέ στη ζωή του να διαχειριστεί. Η εικόνα του (χοντρός, φτωχοδιάβολος και σχεδόν σαλεμένος) προκαλεί κυρίως οίκτο - πολλές φορές τον βλέπεις και αναρωτιέσαι, αν υπήρξε πραγματικά ο πρωταθλητής που έκανε θαυμαστά πράγματα. Ο Πελέ, αντίθετα, παραμένει ακμαιότατος, καλοβαλμένος, με ένα χαμόγελο που θυμίζει διαφήμιση οδοντόκρεμας, αθεράπευτα χαρούμενος και απερίγραπτα φραγκοφονιάς! Ο Ντιέγκο με πληγώνει, ο Πελέ μ' αφήνει παγερά αδιάφορο.

Είδωλο

Ο Βραζιλιάνος πρέπει να είναι το είδωλο των παλαίμαχων ποδοσφαιριστών. Λέει φοβερές κοινοτυπίες, κολακεύει τους πάντες, πουλάει τις ευχές του για προγνωστικά, κρύβει την όποια άποψή του πίσω από επιμελώς διπλωματικές απαντήσεις και θέλει να τον πληρώνουν όχι γι' αυτό που είναι, αλλά γι' αυτό που υπήρξε. Το πιο χαρακτηριστικό είναι ότι κατά καιρούς ανακαλύπτει διάφορους παίκτες, τους οποίους χαρακτηρίζει «νέους Πελέ», όχι γιατί νομίζει ότι το ποδόσφαιρο αρχίζει και τελειώνει μ' αυτόν, αλλά για να ικανοποιήσει όσους του το ζητάνε. Δεν χαλάει χατίρι, ό,τι λέει το πιστεύει κι αν κρίνω από τη ρηχότητα των απόψεών του, αυτό είναι και το χειρότερο. Η έντεχνη διπλωματικότητά του δεν οφείλεται στο χαρακτήρα του, αλλά είναι συνειδητή επιλογή -κάτι σαν επάγγελμα. Δεν είναι ούτε καν αλαζόνας, ούτε υπερόπτης, ούτε λίγο έστω επηρμένος, όπως είναι οι αληθινοί σταρ: προσπαθεί να μοιάζει ένας μίστερ τέλειος, κάποιος που θα ήθελε να τον βλέπεις και να αισθάνεσαι ότι υπήρξε και παραμένει σπουδαίος. Υπήρξε σπουδαίος, αλλά μόνο στους αγωνιστικούς χώρους -και κάποιος πρέπει επιτέλους να του το πει.

Ιστορία

Πίσω από την παρακμή του Μαραντόνα, από τη θλιβερή εικόνα του, κρύβεται μία συγκλονιστική ιστορία. Χοντρός και δυστυχής, ο Ντιέγκο παραμένει αληθινός. Ο Πελέ αντίθετα είναι κατά παραγγελία ευτυχής! Πίσω από την επίφαση της τελειότητας του βαρετού, ηθικολόγου και εντελώς μπανάλ Βραζιλιάνου δεν κρύβεται τίποτα: ο κάποτε Βασιλιάς, που κατάντησε να ψάχνει μονίμως χορηγούς του μύθου του, δεν είναι παρά μια άνοστη φούσκα!

Προφήτες

Τι μου θυμίζει ο Πελέ; Τους κάθε λογής Αμερικανούς ψευτοπροφήτες του Κυρίου, οι οποίοι γυρνάνε τον κόσμο για να πουλήσουν χριστιανοσύνη κερδοσκοπώντας. Προσπαθούν να σε πείσουν με αστεία κατά βάση κηρύγματα ότι πρεσβεύουν την αλήθεια, όταν το μόνο που αληθινά τους ενδιαφέρει είναι το ταμείο της «εκκλησίας» τους. Ο Πελέ αντιπροσωπεύει την πίστη στο ποδόσφαιρο, μόνο που ανάθεμα κι αν υπάρχει τίποτα το ιερό σε αυτή την πίστη.

Προικισμένος

Διαβάστε το καταπληκτικό «Futebal» (Εκδώσεις Κέδρας). Στη Βραζιλία, που τον ξέρουν καλύτερα, τον αγαπούν λιγότερο από τον Γκαρίντσα. Ο Γκαρίντσα έπαιζε ένα ποδόσφαιρο, που δεν υπάρχει πια: στο μυαλό του μέσου Βραζιλιάνου, ο οποίος αγαπάει τα μαγικά που γίνονται στην Κόπα Καμπάνα, είναι ο ιδανικός αντιπρόσωπος ενός ονείρου που έγινε πραγματικότητα. Το ποδόσφαιρό του, που ήταν περισσότερο η τέχνη της επιδεξιότητας παρά η μεγαλοφυής έκφραση του ταλέντου του, αγαπήθηκε πιο πολύ από αυτό του Πελέ, κυρίως γιατί ο Γκαρίντσα ήταν ένας ελάχιστα προικισμένος άνθρωπος. Ο Πελέ, αντιθέτως, επειδή ήταν ο πιο προικισμένος, που έχει παίξει ποτέ ποδόσφαιρο, δεν απέκτησε ποτέ του τον ίδιο αριθμό φανατικών φίλων, γιατί στα μάτια όλων αυτό που έκανε ήταν για τις δυνατότητές του εύκολο. Οποιος κάνει τα δύσκολα εύκολα, τα καταργεί. Πώς να θαυμάσεις κάποιον, ο οποίος δεν μπορεί να σε πείσει πως αυτό που κάνει είναι δύσκολο;

Μύθος

Ο μύθος του Πελέ είναι ευρωπαϊκό κατασκεύασμα. Το 17χρονο παιδί που παίζοντας στη Σελεσάο την έκανε πρωταθλήτρια κόσμου, είναι μια ιστορία-φολκλόρ, η οποία συγκινεί μόνο τους Ευρωπαίους: οι λατινοαμερικάνοι αυτά τα θεωρούν απολύτως λογικά. Οι Ευρωπαίοι εκτίμησαν τα συγχαρητήρια που έδωσε στον Μπανκς, όταν έπιασε την άπιαστη κεφαλιά του: για τους Βραζιλιάνους αυτή η φάση είναι απλώς ένα χαμένο γκολ. Οι Ευρωπαίοι εντυπωσιάστηκαν από το ποδόσφαιρο, που είδαν από τη Βραζιλία του Πελέ το '70: οι λατινοαμερικάνοι το θεωρούν δεδομένα όμορφο. Τίποτα περισσότερο.

Λαός

Ο Πελέ ανήκει στο λαό του. Ενα λαό που χρησιμοποιεί πιστωτικές, φοράει φιρμάτα αθλητικά, βγάζει φωτογραφίες με τους διάσημους, ψάχνει political correct σύμβολα και mainstream ήρωες. Τους οποίους βαριέμαι αφόρητα...

Υπερεργολάβος

Η δακρύβρεχτη χθεσινή συνέντευξη Τύπου του προέδρου της ΕΠΟ στάθηκε αιτία για να πέσουν οι μάσκες. Ας υποθέσουμε -για το διαδικαστικό του πράγματος- ότι ο Γκαγκάτσης έχει δίκιο σε όλα. Πως η Πολιτεία τού κάνει πόλεμο, ότι δεν του δίνει τα χρήματα που του χρωστάει, πως τον κοροϊδεύει και όλα τα σχετικά που καταγγέλλει. Μαζί του. Πλην όμως η ΕΠΟ μετά την κατάκτηση του Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος εξασφάλισε χρήματα, τα οποία ήταν εντελώς εκτός του προϋπολογισμού της και θα ήθελα να τα θυμίσω: η ΕΠΟ είχε έσοδα από την κατάκτηση του Κυπέλλου, που ήρθαν από την ΟΥΕΦA ως πριμ, από χορηγούς, οι οποίοι μετά το κατόρθωμα της Εθνικής ανανέωσαν τις συμφωνίες πληρώνοντας παραπάνω, από το νέο τηλεοπτικό συμβόλαιο που υπέγραψε με το Μega, από τις εισπράξεις των αγώνων της Εθνικής με Τουρκία, Δανία, Αλβανία, Καζακστάν, ακόμα και από ένα υποτυπώδες merchandising, το οποίο πρόβλεπε μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων την επί πληρωμή περιφορά του Κυπέλλου στην επαρχία κ.ά.

Με δεδομένο αυτό το γεγονός, το οποίο δεν το αμφισβητεί ούτε καν ο ίδιος ο Γκαγκάτσης, αυτό που απομένει είναι να αναρωτηθεί κανείς ποιες είναι οι προτεραιότητες της ΕΠΟ και για χάρη ποιων ξόδεψε τα έξτρα χρήματα, που έβαλε στο ταμείο της. Δεν ψάχνω καν για την απάντηση: μας την έδωσε ο ίδιος ο πρόεδρος! «Σε ένα προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων ευρώ, ζητήσαμε μόνο τα 6 από την Πολιτεία, τα οποία αφορούν τις Ενώσεις. Τα υπόλοιπα 24 εκατομμύρια καλύπτονται από πόρους της Ομοσπονδίας», είπε χαρακτηριστικά. Και αφού πρόσθεσε ότι με αυτά τα χρήματα πληρώνονταν οι εργασίες για τα αθλητικά κέντρα (που χάρισε στις Ενώσεις για να κερδίσει τις εκλογές), υπερηφανεύτηκε ότι 8 είναι έτοιμα και άλλα 16 ετοιμάζονται!

Ας μην κλαίει λοιπόν. Λειτουργώντας σαν υπερεργολάβος, προτίμησε να κάνει ψηφοθηρικές σπατάλες για έργα αμφιβόλου ποιότητας, αντί να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, κυρίως απέναντι στους διεθνείς και στους εργαζόμενους της ομοσπονδίας. Είναι απαράδεκτο για μία ομοσπονδία, που ξοδεύει 24 εκατ. ευρώ, να απολύει τους περιφερειακούς προπονητές και να αφήνει τους διεθνείς απλήρωτους. Αν ήμουν Ορφανός, όχι μόνο δεν θα του έδινα τίποτα, αλλά θα του ξαναέστελνα το ΣΔΟΕ...