Eνα τρελό πείραμα: κινέζικο επαγγελματικό ποδόσφαιρο (Sportday / Χρ.Χαραλαμπόπουλος)

Επτά από τους δέκα συλλόγους αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, αποτέλεσμα της διαφθοράς που πλήττει το πρωτάθλημα

Από καιρό σε καιρό μου αρέσει να χαζεύω στη δεξαμενή των ειδήσεων πράγματα που αφορούν στο ποδόσφαιρο και στο πώς αναπτύσσεται σε κάποιες περιοχές του κόσμου όπου βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα όσον αφορά στα επαγγελματικά χαρακτηριστικά του. Οταν η ΦΙΦΑ αποφάσισε να αναθέσει τη διοργάνωση του Μουντιάλ του 2002 από κοινού στη Ν. Κορέα και την Ιαπωνία, το έκανε γιατί ήθελε να διευκολύνει τη διάδοση του ποδοσφαίρου στη Νοτιοανατολική Ασία και την Κίνα. Και αυτή η διάδοση του ποδοσφαίρου θα δημιουργούσε νέες αγορές, στις οποίες θα μπορούσαν να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους οι μεγάλες πολυεθνικές που επενδύουν στο ποδόσφαιρο, οι οποίες φυσικά ήταν και χορηγοί του Μουντιάλ. Βέβαια, το καταναλωτικό «φιλέτο» ήταν η μεγάλη αγορά της Κίνας, του 1,3 δισ. εν δυνάμει καταναλωτών. Η Κίνα από τότε που οριστικοποιήθηκε η διοργάνωση του Μουντιάλ του 2002 έκανε κάποια σημαντικά βήματα για το άνοιγμα της αγοράς της.

Το πιο σημαντικό ήταν η ένταξή της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, που σημαίνει ότι θα έχει τις ίδιες αρχές και τους ίδιους περιορισμούς με τον υπόλοιπο κόσμο στην εμπορία προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτή η ένταξη στον ΠΟΕ ήταν απαραίτητη και για την πραγματοποίηση των Ολυμπιακών του 2008. Η Κίνα τα τελευταία τέσσερα χρόνια –τουλάχιστον– είναι η χώρα με τον μεγαλύτερο ρυθμό ετήσιας ανάπτυξης παγκοσμίως, ενώ τα τελευταία τρία χρόνια είναι η χώρα που προσελκύει τον μεγαλύτερο αριθμό ξένων επενδύσεων. Ήδη οι μεγάλες πολυεθνικές εδώ και έξι χρόνια έχουν σχεδιάσει τις στρατηγικές τους στο μάρκετινγκ με στόχο την κατάκτηση μεγαλύτερου μεριδίου αγοράς. Το ποδόσφαιρο, φυσικά, είναι ένα πολύ καλό όχημα για να κερδίσουν οι μεγάλες εταιρείες πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό καταναλωτών.

Από το 2001 οι δύο μεγαλύτερες εταιρείες αναψυκτικών, η Coca και η Pepsi Cola, κονταροχτυπιούνταν για τα καλά γύρω από το ποδόσφαιρο. Η πρώτη είχε αναλάβει χορηγός της εθνικής ομάδας της Κίνας και η δεύτερη του εθνικού πρωταθλήματος. Οι Κινέζοι τα τελευταία 10 χρόνια δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για το ποδόσφαιρο. Η τηλεθέαση του Μουντιάλ του 2002 ήταν κατά 30% μεγαλύτερη από εκείνη του 1998, ενώ το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Πορτογαλίας πέρυσι το καλοκαίρι είχε κατά 28% μεγαλύτερη τηλεθέαση από εκείνη του 2000. Την εμπορική σημασία της ποδοσφαιρικής αγοράς της Κίνας την έχουν αντιληφθεί αρκετοί μεγάλοι ευρωπαϊκοί σύλλογοι, που εντάσσουν στα ρόστερ τους Κινέζους ποδοσφαιριστές και φροντίζουν να μεταδίδονται τα παιχνίδια τους στη χώρα του «μεγάλου τιμονιέρη». Φέτος περιόδευσαν εκεί η Ρεάλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ενώ το καλοκαίρι ετοιμάζονται να επισκεφτούν την Κίνα η Τσέλσι, η Μπάρτσα και η Μίλαν. Την περασμένη Κυριακή ολοκληρώθηκε το κινέζικο επαγγελματικό πρωτάθλημα, με την ομάδα της Νταλιάν να κατακτά το νταμπλ.

Η κινέζικη «κλειστή» σούπερ λίγκα των 10 ομάδων δεν λειτουργεί με τις καλύτερες συνθήκες και το κινέζικο πρωτάθλημα (την τελευταία δεκαετία έχουν επενδυθεί σε αυτό περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια), στο οποίο «επιτρέπονται» πολλά παράδοξα, όπως η πολυϊδιοκτησία, κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα. Ήδη επτά από τους δέκα συλλόγους αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, αποτέλεσμα της διαφθοράς που πλήττει το πρωτάθλημα και τη διαιτησία, την οποία η κινέζικη ομοσπονδία ποδοσφαίρου αδυνατεί να καταπολεμήσει. Στο περσινό πρωτάθλημα ήταν συνηθισμένο φαινόμενο οι ομάδες να αποχωρούν από το γήπεδο για να διαμαρτυρηθούν για τις διαιτητικές αποφάσεις. Η κινεζική ομοσπονδία, προσπαθώντας να ανακτήσει τον έλεγχο, επέβαλε σκληρές ποινές αποκλεισμού σε παίκτες και προπονητές, αλλά η αντιπαράθεσή της με τις ομάδες έγινε ακόμα σκληρότερη.
Βασική αιτία της διαφθοράς οι ομάδες θεωρούν ότι είναι το στοίχημα, που είναι παράνομο στην Κίνα, κάνει απίστευτους τζίρους και ελέγχεται από ένα πανίσχυρο συνδικάτο, το οποίο χρησιμοποιώντας τους διαιτητές μπορεί να διαμορφώνει αποτελέσματα. Τρία χρόνια πριν είχε ξεσπάσει ακόμα ένα μεγάλο σκάνδαλο με στημένες διαιτησίες στο κινέζικο πρωτάθλημα και τότε είχαν συλληφθεί και φυλακιστεί τουλάχιστον 25 άτομα. Αυτό που θεωρήθηκε τότε επιχείρηση εξυγίανσης, όμως, αποδείχτηκε πως ήταν μόνο ένα μέρος του «Σινικού Τείχους» της διαφθοράς που έχει κυκλώσει το κινέζικο ποδόσφαιρο.

Οι θεατές που πηγαίνουν στα γήπεδα μειώνονται, ενώ οι καλοί Κινέζοι ποδοσφαιριστές προσπαθούν να βρουν τρόπο να φύγουν στο εξωτερικό. Από την επόμενη αγωνιστική περίοδο οι Κινέζοι σκέφτονται να αλλάξουν τους όρους διεξαγωγής του πρωταθλήματος, ανατρέποντας το μοντέλο της κλειστής λίγκας και επιτρέποντας τον υποβιβασμό και την προαγωγή ομάδων. Πολλοί, όμως, πιστεύουν ότι ο μόνος τρόπος για να σωθεί το κινέζικο ποδόσφαιρο είναι να διαλυθεί η λίγκα και να δημιουργηθεί από την αρχή, αλλά η κινέζικη ποδοσφαιρική ομοσπονδία διαφωνεί, χωρίς όμως να έχει κάποιο εναλλακτικό σχέδιο. Οσο οι Κινέζοι προχωρούν προς την ελεύθερη αγορά, θα έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τις μαύρες πλευρές της οικονομίας του καπιταλισμού και τη διαφθορά. Μια διαφθορά, βέβαια, που υπήρχε και πριν από τον καπιταλισμό, αλλά ήταν πολύ λιγότερο «αποδοτική».