Οταν μια ομάδα δεν πάει καλά, ο υπεύθυνος δεν μπορεί να είναι μόνο ένας. Οταν, όμως, η κρίση σε μια ομάδα που είναι μεγάλη (και το μέγεθος έχει τη σημασία του) είναι παρατεταμένη -ή επαναλαμβανόμενη, αν θέλετε-, διότι τα λάθη επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, τότε η αρχή των λαθών βρίσκεται στον συνολικό σχεδιασμό και τη διοίκηση του σχήματος. Και σε αυτό το λάθος -σχεδιασμός και διοίκηση- δεν έχει μερίδιο ο ποδοσφαιριστής, αλλά ο ιδιοκτήτης και οι άνθρωποι που έχουν επιλεγεί για να διαχειριστούν τη συγκεκριμένη επιχείρηση.
Αν υποθέσουμε ότι ήταν λάθος η επιλογή Μαλεζάνι, άλλο τόσο λάθος ήταν και η στήριξή του, αφού αυτή η στήριξη δεν απέδωσε τίποτα. Ή μάλλον απέδωσε. Ηταν η «απάντηση» του ιδιοκτήτη στην κριτική του Τύπου και των φιλάθλων για την ορθότητα της επιλογής του. Μία απάντηση που τόνωσε τον εγωισμό του. Αν η επιλογή Μαλεζάνι -για τη δημιουργία μιας ομάδας με τα χαρακτηριστικά που έχουν οι ομάδες που κερδίζουν τίτλους και διακρίσεις- ήταν σωστή, τότε ήταν σωστή επιλογή και η στήριξή του.
Το ερώτημα, όμως, που ανακύπτει είναι γιατί έφυγε. Ας δεχθούμε ότι έφυγε επειδή το πρόβλημα που είχε με τη σύζυγό του ήταν αξεπέραστο. Ο αντικαταστάτης του φαντάζομαι ότι επελέγη -δεν γνωρίζω τα κριτήρια με τα οποία έγινε η επιλογή του- για να εξυπηρετήσει τους ίδιους στόχους. Προφανώς, το χτίσιμο μιας νέας ομάδας που ανέλαβε ο Μαλεζάνι δεν ολοκληρώθηκε και γι' αυτό αγοράστηκαν και φέτος τόσοι καινούργιοι ποδοσφαιριστές, δείχνοντας σε όλους μας ότι το βασικό πρόβλημα της ομάδας ήταν το υλικό της. Οι μεταγραφές, πάντως, έγιναν χωρίς την υπόδειξη του διαδόχου του Μαλεζάνι, του Χανς Μπάκε, ο οποίος δεν είχε καμία διάθεση να πει «αυτόν δεν τον θέλω».
Ετσι, μέχρι τα μέσα Αυγούστου έφθαναν ποδοσφαιριστές στην ομάδα που ήταν δεδομένο ότι θα χρειάζονταν χρόνο για να προσαρμοστούν. Ενα χρόνο που επιμηκύνθηκε δυσάρεστα είτε επειδή έγινε πολύ κακή προετοιμασία είτε γιατί υπήρξαν τραυματισμοί, όπως στην περίπτωση του Βίκτορ. Ο τραυματισμός του Γκονζάλες, επίσης, ήταν ένα ακόμα πλήγμα για τους «πράσινους», οι οποίοι με την ανεπάρκεια του Μπάκε έκαναν την εικόνα ακόμα χειρότερη. Θα πρέπει, επίσης, να παραδεχτεί κάποιος ότι έγιναν και σοβαρά λάθη στην αξιολόγηση του υλικού της ομάδας, λάθη που δεν ήταν κατ' ανάγκη των προπονητών.
Η αποχώρηση του Γκέκα και η διατήρηση του Μπίσκαν, ο οποίος δεν έχει προσφέρει ούτε τα μισά απ' όσα περίμεναν από αυτόν, είναι δύο σημεία για τα οποία κάποιοι έχουν ευθύνες. Όπως επίσης και για το γεγονός ότι τα αποτελέσματα των εργομετρικών εξετάσεων των ποδοσφαιριστών μετά την προετοιμασία κάποιοι πρέπει να τα είδαν, ενώ δεν μπορώ να καταλάβω γιατί έπρεπε να φθάσουμε στον Δεκέμβριο για να «δούμε» ότι η ομάδα δεν έχει πλάγια μπακ. Το τραγικό της ιστορίας βρίσκεται στο ότι ενώ ο ΠΑΟ ακόμα δεν έχει καταφέρει να φτιάξει ομάδα, να μοντάρει δηλαδή ένα αξιόμαχο σύνολο που να το «παλεύει», όλοι έχουν την απαίτηση να πάρουν το πρωτάθλημα και οι πιο «προχωρημένοι» έφθασαν να ονειρεύονται το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.
Εννοείται ότι μερίδιο σε αυτή την κρίση έχουν και οι ποδοσφαιριστές, οι οποίοι σε πάρα πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται, τουλάχιστον, αδιάφοροι. Και η αδιαφορία σε αυτό το επίπεδο δείχνει πρωτίστως έλλειψη επαγγελματισμού. Αρκετοί από τους ποδοσφαιριστές του «τριφυλλιού» γνωρίζουν ότι κανείς δεν πρόκειται να τους ζητήσει τον λόγο για την αδιαφορία τους και να τους επιπλήξει.
Τα βαριά πρόστιμα σε αυτό το χρονικό σημείο μαρτυρούν αδυναμία περισσότερο, παρά πυγμή. Αυτό, στον γράφοντα, δείχνει ότι η πειθαρχία στο ποδοσφαιρικό τμήμα των «πρασίνων» είναι τόσο χαλαρή, που ουσιαστικά δεν υφίσταται. Και η έλλειψη πειθαρχίας αντανακλάται και στην αγωνιστική, πρωτίστως, συμπεριφορά των νεαρών ποδοσφαιριστών της ομάδας. Η χρονιά μπορεί να μην πάει χαμένη ακόμα κι αν στο τέλος της δεν βρίσκεται ένας τίτλος ή κάποια διάκριση. Αρκεί ο ιδιοκτήτης της ΠΑΕ να αποφασίσει τι θέλει να κάνει, ποιο σχέδιο θέλει να εφαρμόσει και κυρίως με ποιους.
Ο κ. τεχνικός διευθυντής
Όλες οι εξελίξεις στο σύγχρονο ποδόσφαιρο έρχονται στην Ελλάδα με μία καθυστέρηση δέκα χρόνων, συνήθως. Κάποιες από αυτές έρχονται με μεγαλύτερη καθυστέρηση ή δεν έρχονται καθόλου. Κι αυτό δεν είναι κατ' ανάγκην κακό. Φαντάζεστε με τη διαφάνεια που χαρακτηρίζει την οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα, να μπορούσαν οι ομάδες να μπουν στο ταμπλό της Σοφοκλέους;
Το αρνητικό σημείο, αν μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι τέτοιο στις εξελίξεις που αφορούν το σύγχρονο επαγγελματικό ποδόσφαιρο, αφορά την τάση που συχνά έχουμε όλες τις καινοτομίες να τις κονταίνουμε στα μέτρα μας. Να τους δίνουμε ένα άλλο περιεχόμενο που να μας βολεύει, να μπορούμε να το διαχειριστούμε με τέτοιο τρόπο που τελικά ακυρώνει την ίδια την επιδίωξη της καινοτομίας. Αφού οι ελληνικές ομάδες ανακάλυψαν ότι πρέπει να εκσυγχρονίσουν τις διοικητικές τους δομές, να σχεδιάσουν την οικονομική τους ανάπτυξη σε βάθος χρόνου και να αρχίσουν να αναδεικνύουν και να εκμεταλλεύονται τα εμπορικά τους χαρακτηριστικά, σε συνάρτηση με τις δυνατότητες ενός ιδιόκτητου γηπέδου, τώρα ανακάλυψαν και τη θέση του τεχνικού διευθυντή.
Δεν είμαι όμως καθόλου σίγουρος ότι γνωρίζουν τον ορισμό και τις αρμοδιότητες της θέσης. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, ο τεχνικός διευθυντής υπήρχε από τη δεκαετία του '70, παρά το γεγονός ότι δεν λεγόταν έτσι. Ενας παλαίμαχος ποδοσφαιριστής, συνήθως της ίδιας της ομάδας, βρισκόταν πάντα στο προπονητικό τιμ και είχε λίγο-πολύ τις αρμοδιότητες που έχει και ο τεχνικός διευθυντής του σήμερα. Που μπορεί να χειριστεί σχεδόν τα πάντα, εκτός από το κομμάτι εκείνο που αφορά το σκέλος των εξόδων που έχουν να κάνουν με τις επενδύσεις.
Είτε αυτές αφορούν την αγορά ποδοσφαιριστών -για τις οποίες οφείλει να κάνει προτάσεις και να έχει ολοκληρωμένη εικόνα της μεταγραφικής αγοράς- είτε αφορούν τις επενδύσεις σε εγκαταστάσεις. Ο τεχνικός διευθυντής αναφέρεται απευθείας στον πρόεδρο ή τον ιδιοκτήτη του συλλόγου, είναι οπωσδήποτε μέλος του Δ.Σ., έχει παίξει ποδόσφαιρο, έχει διοικητικές ικανότητες και γνώσεις ψυχολογίας, μπορεί να λειτουργήσει σε πολυγλωσσικό περιβάλλον και λειτουργεί σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι οι ελληνικές ομάδες θα επιλέξουν πρόσωπα που να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της θέσης και δεν θα μικρύνουν τις απαιτήσεις της θέσης για να ταιριάξουν σε αυτή κάποια πρόσωπα.