Τα εθνικά πρωταθλήματα δουλεύουν για το Τσάμπιονς Λιγκ (Sportday / Αλέξης Σπυρόπουλος)

Μεταξύ ένα σωρό άλλων ιδιοτήτων, οι Εγγλέζοι έχουν σε περίοπτη θέση την τρέλα τους. Τρέλα θεωρήστε την ιδιομορφία τους, που μερικές φορές ξεπερνάει τα όρια. Τι έκαναν αυτή τη φορά; Πλήρωσαν ένα αθλητικό think tank με το όνομα Sports Nexus (δεν ήξερα ότι υπήρχαν και τέτοια think tanks, αλλά μόνο στην Αγγλία θα μπορούσαν να υπάρχουν…) για να πραγματοποιήσει μια έρευνα ανάμεσα στους Αγγλους φιλάθλους. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι τόσο αυτονόητο, που οποιοσδήποτε από μας θα μπορούσε να το ανακοινώσει στο συγκεκριμένο think tank και να το γλιτώσει από τα έξοδα.

Τι λέει το βασικό συμπέρασμα της έρευνας; Οτι το 89% των ερωτηθέντων φιλάθλων πιστεύουν πως μόνον οι οικονομικά ισχυροί σύλλογοι έχουν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν το αγγλικό πρωτάθλημα και φέτος και τις επόμενες χρονιές. Το 82% των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρξει ένα νέο σύστημα αναδιανομής των εσόδων από τα τηλεοπτικά δικαιώματα (θυμίζω πως η διαπραγμάτευση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων στην Πρέμιερσιπ είναι συλλογική, οι ομάδες όλες παίρνουν το ίδιο ποσόν από τη συνολική πίτα των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και αυτό αυξάνεται ανάλογα με τις νίκες, τη βαθμολογική θέση και τα ματς της ομάδας που μεταδίδονται τηλεοπτικά), ένα ποσοστό που φτάνει το 38% δεν είναι ικανοποιημένοι από την ανταγωνιστικότητα της Πρέμιερσιπ, ενώ το 57% πιστεύει ότι περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να χειροτερέψει, παρά να καλυτερέψει.

Οι φίλοι της πεντάδας των «μεγάλων» του αγγλικού ποδοσφαίρου (Αρσεναλ, Τσέλσι, Μάντσεστερ Γ., Λίβερπουλ και Νιούκαστλ) σε ποσοστό 52% πιστεύουν ότι θα έπρεπε να ενισχυθούν και οι υπόλοιπες ομάδες με κάποιον τρόπο, ώστε να κλείσει η ψαλίδα της δυναμικότητας και να γίνει θεαματικότερο και ανταγωνιστικότερο το πρωτάθλημα. Ενα οικονομικό συγκριτικό μέγεθος που έχει ενδιαφέρον και συμπεριλαμβάνεται στα συμπεράσματα της έρευνας φανερώνει πως οι πέντε «μεγάλοι», που το 1993 κέρδισαν το 26,8% των συνολικών εσόδων της Πρέμιερσιπ, έφτασαν αυτό το ποσοστό στο 51% την περασμένη χρονιά! Τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας υποστηρίζουν τα συμπεράσματα μιας ανάλογης έρευνας που πραγματοποίησε η ΟΥΕΦΑ, το βασικό συμπέρασμα της οποίας δεν εκπλήσσει.

Η διοργανωση του Τσάμπιονς Λιγκ δημιούργησε σε όλη την Ευρώπη μια μικρή και κλειστή ομάδα ισχυρών οικονομικά συλλόγων, διευρύνοντας τις ανισότητες μεταξύ των ομάδων, με αποτέλεσμα τα περισσότερα εθνικά πρωταθλήματα να έχουν εξελιχθεί σε παρτίδες με προβλέψιμους πρωταγωνιστές και νικητές. Η διαφορά του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος ανάμεσα στους ισχυρούς και τους υπολοίπους είναι περισσότερο εμφανής σε πρωταθλήματα όπως το αγγλικό, το βελγικό, το σκωτσέζικο, το πορτογαλικό, το γαλλικό, το ολλανδικό ή το ελληνικό. Δείτε, για παράδειγμα, τι συμβαίνει στη Γαλλία. Περίπου στα μέσα του πρωταθλήματος η Λιόν έχει ξεφύγει 17 βαθμούς από τη δεύτερη ομάδα στη βαθμολογία, ενώ ο Ολυμπιακός στα μέσα του πρωταθλήματος βρίσκεται μπροστά από τον τρίτο 8 βαθμούς και από τον τέταρτο 17 βαθμούς!

Η οικονομική ανισότητα μεταξύ των ισχυρών συλλόγων και άλλων μέτριων ομάδων που κέρδισαν στο παρελθόν έναν ευρωπαϊκό τίτλο, όπως η Νότιγχαμ και η Ιπσουιτς, είναι τόσο μεγάλη, που οδηγεί στην εξαφάνιση των μικρότερων ομάδων μέσα σε 20 χρόνια από τότε που κέρδισαν την ευρωπαϊκή διάκριση. Είναι σαφές ότι αν δεν ληφθούν μέτρα για να αντιστραφεί η κατάσταση και να μπορέσουν οι μικρομεσαίες ομάδες –που είναι η «ραχοκοκαλιά» του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου– να μειώσουν την απόσταση από τους ισχυρούς, το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο θα συρρικνωθεί εντυπωσιακά. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι το Τσάμπιονς Λιγκ και τα χρήματα που μοιράζει στις ομάδες οι οποίες παίρνουν μέρος στους ομίλους συνεισέφερε αποφασιστικά στη δημιουργία του «τέρατος» της οικονομικής ανισότητας, που στραγγαλίζει τα εθνικά πρωταθλήματα.

Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία ποδοσφαίρου άργησε πολύ να πάρει πρωτοβουλίες, όπως το σχέδιο αδειοδότησης (που θα πάρει την τελική μορφή του το 2007) και η αναμόρφωση του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, που θα μπορούσαν να μειώσουν το άνοιγμα της ψαλίδας ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς. Την ίδια αδιαφορία για τον αθλητισμό γενικότερα και το ποδόσφαιρο ειδικότερα έδειξε και η Ε.Ε., που θα δημοσιοποιήσει τη «Λευκή Βίβλο» για τον αθλητισμό το ερχόμενο καλοκαίρι. Το ποσοστό των πιθανοτήτων που έχουν ομάδες όπως η Ντέρμπι Κάουντι, η Νότιγχαμ, η Ίπσουιτς, η Λιντς και η Μπλάκμπερν –που κέρδισαν πρωτάθλημα– να επαναλάβουν το κατόρθωμά τους, είναι πλέον ανύπαρκτο.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην Ελλάδα. Πόσοι πιστεύουν ότι το κατόρθωμα της Λάρισας να κατακτήσει το πρωτάθλημα –ή έστω του ΠΑΟΚ– μπορεί να επαναληφθεί; Η εικόνα όσο πάει και χειροτερεύει, αν συνυπολογίσει κάποιος την οικονομική κατάσταση των ομάδων της Θεσσαλονίκης, οι οποίες κάποτε ήταν το αντίβαρο στην τριάδα του κέντρου. Η ΟΥΕΦΑ θεωρεί ότι ένα μέτρο σωτηρίας θα ήταν να υποχρεωθούν οι ομάδες να έχουν στην ενδεκάδα τους οκτώ γηγενείς ποδοσφαιριστές, όμως είναι αμφίβολο αν έχει τη δύναμη να την επιβάλει στους ισχυρούς συλλόγους και την ένωσή τους, την G-14. Ο δρόμος για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής σούπερ λίγκας στα πρότυπα του αμερικανικού NBA έχει ανοίξει. Μπορεί να αργήσει, αλλά βρίσκεται στο τέλος του. Δυστυχώς ή ευτυχώς.