Aπρόσμενο επιστημονικό εύρημα: Μπορούν οι ηλιακές εκλάμψεις να προκαλέσουν σεισμούς;

Μπορούν οι εκρήξεις του Ήλιου να επηρεάσουν τη σεισμική δραστηριότητα στη Γη; Μια νέα –και αμφιλεγόμενη– επιστημονική μελέτη επιχειρεί να φωτίσει ένα σενάριο που μέχρι σήμερα έμοιαζε περισσότερο με υπόθεση εργασίας παρά με ρεαλιστικό μηχανισμό.

Οι ηλιακές εκλάμψεις είναι γνωστό ότι «ταράζουν» την ανώτερη ατμόσφαιρα και ενισχύουν φαινόμενα όπως το σέλας. Σύμφωνα όμως με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Plasma Environmental Science and Technology, οι ίδιες εκρήξεις ενέργειας ενδέχεται να έχουν –έστω και οριακή– επίδραση στα ρήγματα του γήινου φλοιού.

Η θεωρία της «πλανητικής μπαταρίας»
Η μελέτη προτείνει ένα τολμηρό μοντέλο: αντιμετωπίζει τον γήινο φλοιό και την ιονόσφαιρα (το ηλεκτρικά φορτισμένο στρώμα της ατμόσφαιρας σε ύψος περίπου 400 χιλιομέτρων) ως δύο άκρα ενός τεράστιου ηλεκτρικού κυκλώματος.

Στα βαθύτερα στρώματα του φλοιού, ρωγμές που βρίσκονται υπό έντονη τεκτονική πίεση περιέχουν υπερκρίσιμα ρευστά — νερό σε τόσο υψηλή θερμοκρασία και πίεση που δεν είναι ούτε υγρό ούτε αέριο. Τα ρευστά αυτά είναι πλούσια σε ιόντα, με αποτέλεσμα τα ρήγματα να λειτουργούν σαν φυσικοί «πυκνωτές», αποθηκεύοντας ηλεκτρική ενέργεια.

Όταν μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη κατευθύνεται προς τη Γη, μπορεί να μεταβάλει την κατανομή των ηλεκτρονίων στην ιονόσφαιρα, δημιουργώντας συγκέντρωση αρνητικού φορτίου σε χαμηλότερα υψόμετρα. Σύμφωνα με το μοντέλο, αυτή η μεταβολή ενισχύει τις ηλεκτροστατικές δυνάμεις που ασκούνται στον φλοιό, προκαλώντας μικρές αλλά μετρήσιμες αλλαγές πίεσης στα ρήγματα.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι μεταβολές αυτές θα μπορούσαν, θεωρητικά, να είναι συγκρίσιμες με άλλους γνωστούς παράγοντες που επηρεάζουν τη σταθερότητα των ρηγμάτων, όπως οι παλίρροιες ή η βαρυτική έλξη. Σε οριακές συνθήκες, ένα τέτοιο «ηλεκτρικό σπρώξιμο» ίσως αρκεί για να ενεργοποιήσει έναν σεισμό.

Το παράδειγμα της Ιαπωνίας και οι ενστάσεις
Η ομάδα φέρνει ως ενδεικτικό παράδειγμα τον σεισμό στη χερσόνησο Νότο της Ιαπωνίας το 2024, ο οποίος συνέπεσε χρονικά με έντονη ηλιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, η σύνδεση αυτή παραμένει αμφισβητούμενη.

Η U.S. Geological Survey έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχει σαφής, επαναλαμβανόμενη συσχέτιση μεταξύ σεισμών και του 11ετούς κύκλου ηλιακής δραστηριότητας. Επιπλέον, τόσο οι ηλιακές εκλάμψεις όσο και οι σεισμοί είναι συχνά φαινόμενα, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα απλής σύμπτωσης.

Σκεπτικισμός εκφράστηκε και από τον γεωφυσικό Victor Novikov της Russian Academy of Sciences, ο οποίος σημείωσε ότι το μοντέλο παραβλέπει την πολυπλοκότητα της γεωλογικής δομής της Γης. Όπως τόνισε, τα πετρώματα παρουσιάζουν σημαντική αντίσταση στην αγωγιμότητα του ηλεκτρισμού, κάτι που θα μπορούσε να εξουδετερώνει το προτεινόμενο φαινόμενο πριν αυτό επηρεάσει ουσιαστικά ένα ρήγμα.

Μια υπόθεση που μένει να αποδειχθεί
Οι ίδιοι οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η θεωρία τους αποτελεί προς το παρόν έναν πιθανό μηχανισμό που χρειάζεται πιο εξελιγμένα μοντέλα και εκτενέστερα δεδομένα για να επιβεβαιωθεί.

Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μπορεί ο Ήλιος να επηρεάζει, έστω και οριακά, τη σεισμική δραστηριότητα στη Γη; Μέχρι να υπάρξουν αδιάσειστα στοιχεία, ισχύει ένας θεμελιώδης επιστημονικός κανόνας: η συσχέτιση δεν ισοδυναμεί με αιτιότητα.

Πηγή: skai.gr