Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 2 Ιουνίου

Σήμερα 2 Ιουνίου γιορτάζουν τα εξής ονόματα: Μαρίνος * Νικηφόρος, Νικηφορία, Νικηφόρα

* Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.

Νικηφόρος ο Ομολογητής πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 758, επί αυτοκράτορος Κωνσταντίνου του Κοπρώνυμου, σε μια χρονική στιγμή που ήταν σε πλήρη έξαρση ο διωγμός όλων όσων έδειχναν την ευλάβειά τους στις ιερές εικόνες. Ο πατέρας του Θεόδωρος ήταν αρχιγραμματέας στο παλάτι, ένθερμος υποστηρικτής των ιερών εικόνων και για τον λόγο αυτό απομακρύνθηκε από τη θέση του και μετά από λίγο εξορίστηκε. Η μητέρα του Ευδοκία, αφού φρόντισε να λάβει ο γιος της καλές εγκύκλιες σπουδές, τον εμπιστεύθηκε σε γραμματέα του παλατιού για την εξάσκησή του και η ίδια αποσύρθηκε σε μοναστήρι.

Ο Νικηφόρος έγινε και αυτός με τη σειρά του αρχιγραμματέας του νέου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Στ΄ (780 – 797) και έλαβε μέρος στη Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (787) εκπροσωπώντας τον αυτοκράτορα. Μετά τη Σύνοδο και παρά τη βελτίωση της κατάστασης στην αντιμετώπιση των εικόνων, ο Νικηφόρος παραιτήθηκε από την προβεβλημένη θέση του και αποσύρθηκε στην Αγάθου, περιοχή της Προποντίδας, ιδρύοντας μάλιστα και μονή εκεί, με τον ίδιο να παραμένει λαϊκός και να αφιερώνει όλο τον χρόνο και το ενδιαφέρον του στην προσευχή, τη μελέτη των πατερικών κειμένων και της Αγίας Γραφής.

Το 805 πεθαίνει ο πατριάρχης Ταράσιος και, παρά τις αντιρρήσεις του, εκλέγεται ομόφωνα επικεφαλής της Εκκλησίας. Η χειροτονία του έγινε εις αθρόον, δηλαδή διαδοχικά και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα έλαβε όλους τους βαθμούς της ιερωσύνης, και ενθρονίστηκε το Πάσχα του 806, αλλά τόσο η εκλογή του όσο και η διαδικασία ενόχλησε τους μοναχούς της Μονής του Στουδίου, που διέκοψαν την κοινωνία μαζί του, γεγονός που προκάλεσε την εξορία πολλών εξ αυτών.

Στα ήρεμα χρόνια που ακολούθησαν ο Νικηφόρος έβαλε σε τάξη πολλά κακώς κείμενα και επανέφερε κανόνες που είχαν καταργηθεί κατά τη διάρκεια της Εικονομαχίας. Όλα αυτά μέχρι άνοδο στο θρόνο του Λέοντος Ε΄ του Αρμένιου (813), σφοδρού πολέμιου των εικόνων, ο οποίος, έναν χρόνο αργότερα, με τη βοήθεια μικρού αριθμού επισκόπων, απομάκρυνε τον Νικηφόρο από τον πατριαρχικό θρόνο και τον εξόρισε στη Μονή Αγάθου και αργότερα στη Μονή Αγίου Θεοδώρου. Ωστόσο, ακόμη και από την εξορία συνέχισε το θεολογικό του έργο και τον αγώνα για την επαναφορά της λατρείας των εικόνων, χωρίς να φείδεται κόπων και εκφοβισμών. Μετά από 14 χρόνια εξορίας κοιμήθηκε ειρηνικά στις 2 Ιουνίου του 829 και η ανακομιδή των λειψάνων του στην Πόλη έγινε μετά την οριστική ήττα των εικονομάχων.

Το συγγραφικό του έργο χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες, στα ιστορικά – χρονογραφικά και στα θεολογικά – αντιρρητικά έργα. Ενδεικτικά αναφέρονται η «Ιστορία σύντομος», που θεωρείται το σημαντικότερο έργο του, γιατί με αντικειμενικότητα και κομψό ύφος καταγράφει τα γεγονότα της περιόδου 602 – 769, από τη βασιλεία του Μαυρικίου έως τον Κωνσταντίνο Ε΄, το «Χρονολογικόν Σύντομον», ένας χρονολογικός πίνακας από τον Αδάμ μέχρι την εποχή του, που περιλαμβάνει καταλόγους αυτοκρατόρων και πατριαρχών και γνώρισε μεγάλη διάδοση, η «Στιχομετρία», ένας κατάλογος των βιβλίων της Αγίας Γραφής (κανονικών, αντιλεγομένων και απόκρυφων), όπου καταγράφεται ο αριθμός των στίχων κάθε βιβλίου, στοιχείο πολύτιμο για τη σύγχρονη βιβλική κριτική, οι «Αντιρρητικοί Λόγοι», τρεις ομιλίες κατά του εικονομάχου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ε΄, όπου αναλύει τη θεολογία της εικόνας ως αναγκαία συνέπεια της ενανθρώπισης του Χριστού, και Εκκλησιαστικοί Κανόνες, που αφορούν την εκκλησιαστική πειθαρχία και τη λατρευτική ζωή.

Ιερομάρτυς Έρασμος επίσκοπος Φορμίας
Έζησε κατά τον 3ο – 4ο αι., κατά την περίοδο των μεγάλων διωγμών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά των χριστιανών επί αυτοκρατόρων Διοκλητιανού (284 – 305) και Μαξιμιανού (286 – 305), και, σύμφωνα με την παράδοση, καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας. Από νεαρή ηλικία αφιερώθηκε στον Θεό, έλαβε βαθιά χριστιανική μόρφωση και χειροτονήθηκε κληρικός, ανήλθε δε στον επισκοπικό θρόνο της Φόρμιας (Formia), πόλης της κεντρικής Ιταλίας στην περιοχή της σημερινής Καμπανίας, κοντά στην Γκαέτα (Gaeta), όπου ποίμανε με ζήλο και αφοσίωση την τοπική χριστιανική κοινότητα.

Το συναξάρι του αναφέρει ότι, κατά τη διάρκεια των διωγμών ο Έρασμος αναγκάστηκε να φύγει στην έρημο για να διαφύγει από τους διώκτες του, έζησε για ένα διάστημα ως ερημίτης στο όρος Λίβανος και συνελήφθη πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής του, υποβαλλόμενος σε σκληρά βασανιστήρια, εν τέλει δε, μετά από πολλές περιπέτειες κατέληξε στην επαρχία του Ιλλυρικού, όπου μαρτύρησε, ή κατ’ άλλους στη Φόρμια, όπου εκοιμήθη ειρηνικά. Δυστυχώς, τα μαρτυρολόγια και αγιολόγια που αναφέρουν τον βίο του έχουν πολλά μυθολογικά στοιχεία, αναξιόπιστες πληροφορίες, τον συγχέουν με πιθανό συνονόματο επίσκοπο Αντιόχειας και δεν παρέχουν ιστορική ασφάλεια.

Ο Έρασμος είναι ευρύτερα γνωστός στη Δύση με το όνομα «Έλμος» και θεωρείται ο προστάτης άγιος των ναυτικών, επειδή λέγεται ότι συνέχισε να κηρύττει ακόμα και μετά την πτώση ενός κεραυνού στο έδαφος δίπλα του. Αυτό ώθησε τους ναυτικούς, που κινδύνευαν από ξαφνικές καταιγίδες και κεραυνούς, να ζητούν τη βοήθειά του, καθώς οι ηλεκτρικές εκκενώσεις στις κορυφές των ιστών των πλοίων θεωρούνταν ένδειξη προστασίας του και ονομάστηκαν «Φως του Αγίου Έλμου».

Σύμφωνα με την παραδοσιακή αφήγηση, το 303 μαρτύρησε με φρικτό τρόπο, όταν τύλιξαν τα έντερά του γύρω από ένα βαρούλκο. Αυτή η εκδοχή μάλλον προέκυψε από την ερμηνεία μιας εικόνας που τον απεικόνιζε δίπλα σε βαρούλκο, που υποδήλωνε απλώς την προστασία του προς τους ναυτικούς. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα από τη Φορμία στην Γκαέτα, που τον τιμά ως πολιούχο της με τον ομώνυμο Καθεδρικό Ναό, και ανήκει στην ομάδα των «Δεκατεσσάρων Βοηθών» (Quattuordecim Auxiliatores), μια ομάδα αγίων που τιμάται ιδιαίτερα στη Δυτική Εκκλησία για τη μεσιτεία τους σε συγκεκριμένες ανάγκες και κινδύνους. Εκτός από την προστασία που προσφέρει στους ναυτικούς, ο Έρασμος θεωρείται ότι βοηθά στην καταπολέμηση των κολικών στα παιδιά, στον κοιλιακό πόνο, και γενικώτερα στις εντερικές και κοιλιακές παθήσεις και ασθένειες.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Βλανδίνης, ιερομάρτυρος Φωτεινού και Σανκτίου και των συν αυτοίς Βετίου, Επαγάθου, Ποντικού, Βιβλίδου, Αττάλου, Αλεξάνδρου, Ματούρου, μάρτυρος Αλκιβιάδου, ιερομαρτύρων Μαρκελλίνου και Πέτρου, Ευγενίου επισκόπου Ρώμης, οσίου Αδαλγίου της Νοβάρα, οσίου Βοδφανού του εξ Ουαλλίας, οσίου Μαρίνου του Βαάνου, Ανδρέου πρίγκιπος της Σουζδαλίας, νεομάρτυρος Ιωάννου του Τραπεζουντίου, νεομάρτυρος Δημητρίου του εκ Φιλαδελφείας, νεομάρτυρος Κωνσταντίνου του εξ Αγαρηνών, μάρτυρος Λεάνδρου του Ηπειρώτου.

Πηγή: skai.gr, Καθημερινή