Η ώρα της κρίσης για τον Ράντοβαν Κάρατζιτς

Η κατηγορία του δικαστηρίου της Χάγης βαρύτατη: «Ο Ράντοβαν Κάρατζιτς είναι εκείνος που έδωσε την εντολή για να γίνει η σφαγή στη Σρεμπρένιτσα», τη χειρότερη αγριότητα που διαπράχθηκε σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Περίπου 8.000 Βόσνιοι μουσουλμάνοι, ενήλικοι αλλά και ανήλικοι, που ζούσαν στην ανατολική Βοσνία, εκτελέστηκαν από σερβοβοσνιακές δυνάμεις, τον Ιούλιο του 1995.

Ήταν μία από τις πιο σκοτεινές πράξεις του αιματηρού εμφυλίου πολέμου που στοίχισε περίπου 100.000 ανθρώπινες ζωές και άφησε 2,2 εκατομμύρια άστεγους από τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας το 1991.

Την περίοδο 1992-1995 που η Βοσνία σπαρασσόταν από τον πόλεμο Σερβοβόσνιων και Βόσνιων μουσουλμάνων, ο δόκτωρ Ράντοβαν Κάρατζιτς ήταν ο πολιτικός ηγέτης του χριστιανικού στρατοπέδου.


Τι συνέβη;

Παρά το ό,τι από τον Απρίλιο του ’93 ο ΟΗΕ την είχε κηρύξει ως «ασφαλή ζώνη», η κυρίως μουσουλμανική πόλη της Σρεμπρένιτσα, ήταν για τα επόμενα δύο χρόνια υπό τον ασφυκτικό κλοιό των στρατιωτικών δυνάμεων των Σερβοβόσνιων.

Το πρωινό της 11ης Ιουλίου 1995, ο στρατός των Σέρβων της Βοσνίας τελικά κατέλαβε τη Σρεμπρένιτσα, υποχρεώνοντας δεκάδες χιλιάδες μουσουλμάνους πρόσφυγες να την εγκαταλείψουν, και να καταφύγουν προς το ελεγχόμνο από τους κυανόκρανους των Ηνωμένων Εθνών, Ποτοτσάρι, βόρεια της Σρεμπρένιτσα.

Οι ειρηνευτικές δυνάμεις και περίπου 5.000 πρόσφυγες, κυρίως γυναίκες και παιδιά, παρέμειναν εκεί, χιλιάδες άλλοι, όμως, συγκεντρώθηκαν έξω από την ασφαλή ζώνη που, υποτίθεται τελικά, ότι ήλεγχε ο ΟΗΕ.

Ξαφνικά, οι πρόσφυγες που ήταν στο εσωτερικό της βάσης βρέθηκαν να είναι στα χέρια των Σερβοβόσνιων στρατιωτών που παραμόνευαν.

Εκείνοι, άρχισαν βίαια να διαχωρίζουν τους άνδρες και τα αγόρια από τις γυναίκες.



Τις επόμενες ημέρες σχεδόν 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών συστηματικά σφαγιάστηκαν από τις σερβικές δυνάμεις της Βοσνίας υπό τη διοίκηση του στρατηγού Ράτκο Μλάντιτς και τα σώματά τους θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους.

Κάποιες σοροί μεταφέρθηκαν αργότερα σε άλλα σημεία, προκειμένου να εξαφανιστούν αποδεικτικά στοιχεία.

Περίπου 6.600 θύματα της σφαγής εντοπίστηκαν, έγινε εκταφή και θάφτηκαν ξανά.



Πριν από τον Ράντοβαν Κάρατζιτς, ενώπιον του δικαστηρίου της Χάγης είχε οδηγηθεί ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Ο Μιλόσεβιτς, που ήταν ο τελευταίος πρόεδρος της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας και μετέπειτα ηγέτης της Σερβίας, πέθανε υπό κράτηση τον Μάρτιο του 2006, ενώ αντιμετώπιζε κατηγορίες για «γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».


Ανδρέας Μορφόπουλος