Σικελία: Έκλεψαν έργα της αναγέννησης από μουσείο της Μεσσήνης

Μια από τις σημαντικότερες κλοπές έργων τέχνης των τελευταίων ετών στην Ιταλία σημειώθηκε το βράδυ του Σαββάτου 15 Αυγούστου στο Περιφερειακό Διαδραστικό Μουσείο της Μεσσήνης, στη Σικελία, όπου άγνωστοι κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα ασφαλείας και να αφαιρέσουν πολύτιμα έργα που αποδίδονται στον μεγάλο ζωγράφο της αναγέννησης Αντονέλο ντα Μεσίνα.

Η διάρρηξη σημειώθηκε περίπου στις 21:50 τοπική ώρα, την ώρα που στη Μεσσήνη γιόρταζαν τον δεκαπενταύγουστο με την παραδοσιακή λιτανεία της Vara που είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Οι κλέφτες εκμεταλλευτήκαν το γεγονός ότι η πλειοψηφία κατοίκων και αρχών βρισκόταν στη λιτανεία στο κέντρο της πόλης.

Τι ακριβώς έκλεψαν
Σύμφωνα με την ιταλική δημόσια ραδιοτηλεόραση ANSA, οι δράστες αφαίρεσαν τρεις από τις πέντε σωζόμενες σανίδες του περίφημου Πολύπτυχου του Αγίου Γρηγορίου (Polittico di San Gregorio), έργο που ο Αντονέλο φιλοτέχνησε το 1473 για το μοναστήρι του Αγίου Γρηγορίου στη Μεσσήνη.

Μαζί με τις τρεις σανίδες του πολύπτυχου κλάπηκε και μια δίπτυχη μικρή ξύλινη εικόνα, η οποία απεικονίζει στη μία πλευρά την Παναγία με το Θείο Βρέφος και έναν Φραγκισκανό σε προσευχή και στην άλλη τον Χριστό σε Pieta.

Το συγκεκριμένο έργο χρονολογείται μεταξύ 1465 και 1470, έχει διαστάσεις μόλις 16 επί 11,9 εκατοστά και σύμφωνα με το ίδιο το μουσείο αποδόθηκε στον Αντονέλο ντα Μεσίνα το 2003. Είχε αποκτηθεί από την Περιφέρεια της Σικελίας μέσω του οίκου Christie's και φυλασσόταν σε θωρακισμένη προθήκη.

Η επιλογή των συγκεκριμένων έργων δείχνει ότι δεν επρόκειτο για μια τυχαία κλοπή. Οι δράστες φαίνεται πως γνώριζαν τι αναζητούσαν και κινήθηκαν με συγκεκριμένο στόχο μέσα στις αίθουσες του μουσείου.

Βρέθηκαν κλεμμένα έργα στο πεζοδρόμιο
Νεότερη πληροφορία από την τοπική εφημερίδα TempoStretto προσθέτει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διάσταση στην υπόθεση.
Μια οικογένεια που βρισκόταν στην περιοχή το βράδυ της 15ης Αυγούστου εντόπισε δύο ακόμη έργα του Αντονέλο κοντά στην εξωτερική περίφραξη του μουσείου και ειδοποίησε την Αστυνομία.
Τα δύο έργα ανακτήθηκαν, γεγονός που σημαίνει ότι οι δράστες φαίνεται πως είχαν κλέψει περισσότερους πίνακες από το μουσείο, αλλά δεν κατάφεραν να τους πάρουν όλους.

Έτσι, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, τέσσερα τμήματα δύο έργων παραμένουν κλεμμένα, ενώ τα δύο επιπλέον έργα επέστρεψαν στο μουσείο.

Έκοψαν ακόμη και την περίφραξη
Οι λεπτομέρειες της κλοπής ενισχύουν την εκτίμηση ότι επρόκειτο για οργανωμένη επιχείρηση.
Σύμφωνα με ιταλικά μέσα, οι δράστες έκοψαν τμήμα της μεταλλικής περίφραξης κοντά σε μια πλευρική πύλη του μουσείου.

Το σημείο χρησιμοποιείται συνήθως για τη μεταφορά έργων τέχνης.
Παράλληλα, κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα συναγερμού και προστασίας που βρίσκονταν σε λειτουργία στο μουσείο.

Στο κτίριο υπάρχουν κάμερες παρακολούθησης, ενώ η εγκατάσταση προστατεύεται και από υπηρεσία νυχτερινής φύλαξης.

Το γεγονός ότι οι κλεμμένες σανίδες είναι ξύλινες και όχι έργα ζωγραφικής σε καμβά καθιστά την επιχείρηση ακόμη πιο σύνθετη, καθώς δεν μπορούν να τυλιχθούν και να μεταφερθούν εύκολα.

Έρευνα για το κύκλωμα της παράνομης αγοράς τέχνης
Η Εισαγγελία της Μεσσήνης έχει ανοίξει έρευνα και την υπόθεση χειρίζεται η Αστυνομία, ενώ στο μουσείο έσπευσαν και ειδικοί της εγκληματολογικής υπηρεσίας για τη συλλογή στοιχείων και την ανασύνθεση της διάρρηξης.

Οι ερευνητές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο η κλοπή να έγινε κατόπιν παραγγελίας από παράνομο έμπορο έργων τέχνης ή συλλέκτη. Η παράνομη αγορά έργων τέχνης θεωρείται ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται.

Το μουσείο παρέμεινε κλειστό την Κυριακή 16 Αυγούστου, προκειμένου οι Αρχές να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις αυτοψίες και τις έρευνες στους χώρους του.

«Είμαστε συγκλονισμένοι»
Η διευθύντρια του μουσείου, Μαρίζα Μερκούριο, δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι είναι συγκλονισμένοι από την κλοπή και χαρακτήρισε τα έργα που κλάπηκαν ως ορισμένα από τα σημαντικότερα και γνωστότερα έργα του Αντονέλο ντα Μεσίνα.

«Είναι μια μεγάλη απώλεια για το μουσείο, την πόλη, την κοινότητα και τον κόσμο της τέχνης», ανέφερε, σύμφωνα με την ANSA. Η ίδια επιβεβαίωσε ότι η κλοπή έγινε περίπου στις 21:50 και ότι οι δράστες κατάφεραν να παρακάμψουν τα συστήματα συναγερμού και ασφαλείας.

Ο δήμος της Μεσσήνης έκανε λόγο για σοβαρό πλήγμα στην πολιτιστική ταυτότητα της πόλης, επισημαίνοντας ιδιαίτερα ότι η κλοπή πραγματοποιήθηκε την ώρα της ιστορικής πομπής της Vara.

Ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Αναγέννησης
Ο Αντονέλο ντα Μεσίνα, ο οποίος έζησε τον 15ο αιώνα και πέθανε στη Μεσσήνη το 1479, θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της ιταλικής Αναγέννησης.
Το έργο του είναι ιδιαίτερα περιορισμένο σε αριθμό, γεγονός που αυξάνει ακόμη περισσότερο τη σημασία κάθε σωζόμενου πίνακα.

Ο ζωγράφος θεωρείται επίσης κομβική μορφή για την εξέλιξη της ελαιογραφίας στην Ιταλία και για τη συνάντηση της ιταλικής ζωγραφικής με τις φλαμανδικές επιρροές. Το ίδιο το μουσείο τον χαρακτηρίζει έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Αναγέννησης στην Ιταλία.

Το Polittico di San Gregorio, που φιλοτεχνήθηκε το 1473, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ώριμης περιόδου του καλλιτέχνη. Η σύνθεση συνδυάζει την παράδοση του χρυσού βάθους με μια ενιαία χωρική αντίληψη, αυστηρή προοπτική και χαρακτηριστική χρήση του φωτός.

Η κλοπή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι στις αρχές του 2026 το ιταλικό κράτος είχε καταβάλει περίπου 14,9 εκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει ένα άλλο έργο του Αντονέλο, το «Ecce Homo», πριν αυτό βγει σε δημοπρασία από τον οίκο Sotheby's.

Η έρευνα στη Μεσσήνη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Οι Αρχές προσπαθούν τώρα να διαπιστώσουν πώς ακριβώς οι δράστες κατάφεραν να εξουδετερώσουν τα συστήματα ασφαλείας, πόση ώρα παρέμειναν στο μουσείο και κυρίως εάν τα έργα προορίζονταν για την παράνομη διεθνή αγορά τέχνης.

Για τις ιταλικές αρχές, το κρίσιμο ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η σύλληψη των δραστών, αλλά και η άμεση ανάκτηση των τεσσάρων κλεμμένων τμημάτων, πριν αυτά διοχετευθούν σε ένα δίκτυο όπου η επιστροφή τους θα μπορούσε να καταστεί εξαιρετικά δύσκολη.

Πηγή: skai.gr