Το 2025 ανάμεσα στα τρία θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως

Το περασμένο έτος ήταν ανάμεσα στα τρία θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (ΠΜΟ), ενώ επιστήμονες της ΕΕ επιβεβαίωσαν επίσης ότι οι μέσες θερμοκρασίες έχουν πλέον ξεπεράσει το όριο της υπερθέρμανσης του πλανήτη κατά 1,5 βαθμό Κελσίου για τη μεγαλύτερη περίοδο από τότε που άρχισαν οι καταγραφές.

Ο ΠΜΟ, που συγκεντρώνει οκτώ σύνολα κλιματικών δεδομένων από όλο τον κόσμο, ανέφερε ότι έξι από αυτά - συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF) και της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας - κατέταξαν το 2025 ως το τρίτο θερμότερο έτος, ενώ δύο το κατέταξαν ως το δεύτερο θερμότερο στο ιστορικό αρχείο των 176 ετών.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) επιβεβαίωσε επίσης, με στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Τετάρτη, ότι το 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο έτος στο παγκόσμιο αρχείο θερμοκρασιών της, το οποίο ξεκινά από το 1850.

Και τα οκτώ σύνολα δεδομένων επιβεβαίωσαν ότι τα τελευταία τρία χρόνια ήταν τα τρία θερμότερα του πλανήτη από τότε που άρχισαν οι καταγραφές, σύμφωνα με τον ΠΜΟ. Το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ήταν το 2024.



Τριετία πάνω από το μέσο όρο υπερθέρμανσης των 1,5°C

Οι μικρές διαφορές στις κατατάξεις των δεδομένων αντικατοπτρίζουν τις διαφορετικές μεθοδολογίες και τα είδη μετρήσεων, που περιλαμβάνουν δορυφορικά δεδομένα και καταγραφές από μετεωρολογικούς σταθμούς.

Το ECMWF ανέφερε ότι το 2025 ολοκλήρωσε επίσης την πρώτη τριετή περίοδο κατά την οποία η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ήταν 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της προβιομηχανικής εποχής – το όριο πέρα από το οποίο οι επιστήμονες αναμένουν ότι η κλιματική αλλαγή θα προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις, ορισμένες από αυτές μη αναστρέψιμες.

«Οι 1,5 βαθμοί Κελσίου δεν είναι ένα απότομο όριο. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι κάθε κλάσμα του βαθμού μετράει, ιδίως όσον αφορά την επιδείνωση των ακραίων καιρικών φαινομένων», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, επικεφαλής στρατηγικής για το κλίμα στο ECMWF.

Η Μπέρτζες είπε ότι αναμένει το 2026 να είναι ανάμεσα στα πέντε θερμότερα έτη του πλανήτη.

Επιλογές διαχείρισης της υπέρβασης της θερμοκρασίας

Οι κυβερνήσεις δεσμεύτηκαν με τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015 να προσπαθήσουν να αποφύγουν την υπέρβαση του 1,5 βαθμού Κελσίου υπερθέρμανσης, μετρούμενης ως μακροχρόνιος μέσος όρος σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Ωστόσο, η αποτυχία τους να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σημαίνει ότι αυτός ο στόχος θα μπορούσε πλέον να παραβιαστεί πριν από το 2030 – μια δεκαετία νωρίτερα από ό,τι προβλεπόταν όταν υπογράφηκε η Συμφωνία του Παρισιού, σύμφωνα με το ECMWF.

«Είναι βέβαιο ότι θα το ξεπεράσουμε», δήλωσε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ. «Η επιλογή που έχουμε τώρα είναι πώς θα διαχειριστούμε καλύτερα την αναπόφευκτη υπέρβαση και τις συνέπειές της στις κοινωνίες και τα φυσικά συστήματα».

Σήμερα, το μακροπρόθεσμο επίπεδο υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι περίπου 1,4 βαθμοί Κελσίου πάνω από την προβιομηχανική εποχή, σύμφωνα με το ECMWF. Με βραχυπρόθεσμη μέτρηση, οι μέσες ετήσιες θερμοκρασίες ξεπέρασαν για πρώτη φορά το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου το 2024.

Η NOAA ανέφερε ότι το 2025 ξεπέρασε τον προβιομηχανικό μέσο όρο κατά 1,34 βαθμούς Κελσίου (ή 2,41 βαθμούς Φαρενάιτ).

Η αμερικανική υπηρεσία πρόσθεσε επίσης ότι η θερμική περιεκτικότητα των ανώτερων στρωμάτων των ωκεανών έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ το 2025, ένδειξη ότι οι ωκεανοί της Γης έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα θερμότητας, γεγονός που ενισχύει τις ισχυρότερες καταιγίδες, τις εντονότερες βροχοπτώσεις και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.



Ακραία καιρικά φαινόμενα

Η υπέρβαση του μακροπρόθεσμου ορίου των 1,5 βαθμών Κελσίου θα οδηγήσει σε πιο ακραίες και εκτεταμένες επιπτώσεις, όπως θερμότερα και μακρύτερα κύματα καύσωνα, καθώς και ισχυρότερες καταιγίδες και πλημμύρες.

Ήδη το 2025, οι δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη παρήγαγαν τις υψηλότερες συνολικές εκπομπές που έχουν καταγραφεί, ενώ επιστημονικές μελέτες επιβεβαίωσαν ότι συγκεκριμένα καιρικά φαινόμενα επιδεινώθηκαν από την κλιματική αλλαγή, όπως ο τυφώνας Μελίσα στην Καραϊβική και οι μουσωνικές βροχές στο Πακιστάν που προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 1.000 ανθρώπων σε πλημμύρες.

Παρά τις επιδεινούμενες αυτές επιπτώσεις, η κλιματική επιστήμη αντιμετωπίζει πολιτικές αντιδράσεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «τη μεγαλύτερη απάτη», αποσύρθηκε την περασμένη εβδομάδα από δεκάδες οργανισμούς του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της επιστημονικής Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή.

Η μακροχρόνια επιστημονική συναίνεση παγκοσμίως είναι ότι η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική, προκαλείται κυρίως από τον άνθρωπο και επιδεινώνεται. Κύρια αιτία της είναι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τα οποία παγιδεύουν τη θερμότητα στην ατμόσφαιρα.

Πηγή: skai.gr