Το έπος του Γουέμπλεϊ

2 Ιουνίου του 1971. Η Ελλάδα ζει και κινείται σε ρυθμό…Γουέμπλεϊ. Για πρώτη φορά στην ιστορία ελληνική ομάδα παίζει σε τελικό Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Όλα τα έντυπα αθλητικά και μη ασχολούνται με το παιχνίδι. Το ίδιο και οι φίλαθλοι ανεξάρτητα την ομάδα που υποστηρίζουν. Στα μπαλκόνια ανεμίζουν πράσινες σημαίες, τραπεζομάντιλα έως και…τσόχες! Η τηλεόραση (ΕΙΡΤ τότε σε πειραματική μορφή) ετοιμάζει ένα μοναδικό για τα δεδομένα της εποχής ντοκιμαντέρ, αφιερωμένο στον άθλο του Παναθηναϊκού. Ακόμα και οι Ολυμπιακοί συμμετέχουν στον παλμό, ενώ ο πρόεδρος των «ερυθρολεύκων», τάζει πριμ στους παίκτες του Παναθηναϊκού, αν φέρουν στην Ελλάδα το τρόπαιο! Γίνονται είπατε αυτά; Εκείνη την εποχή, όλα γίνονταν… Περισσότεροι από 25.000 Έλληνες από όλη την Ευρώπη (και από τις Ηνωμένες Πολιτείες) καταλαμβάνουν το Λονδίνο! Οι Ολλανδοί είναι περισσότεροι αλλά οι συμπατριώτες μας πιο ενθουσιώδεις. Στις 9.45 μ.μ. ώρα Ελλάδος, οι δύο
φιναλίστ, Παναθηναϊκός (του Φέρεντς Πούσκας) και Άγιαξ (του Ρίνους Μίχελς) παρατάσσονται στη σέντρα-ενώ ένας Έλληνας, που έχει γράψει στο σώμα του Ελλάς-ΠΑΟ, εισβάλλει στον αγωνιστικό χώρο-για ένα ματς που θα μπορούσε να τελειώσει και ισόπαλο.. Με δεδομένο ότι δεν υπήρχε η διαδικασία των πέναλτι, θα γινόταν επαναληπτικός που είχε οριστεί για τις 4 του μήνα στο «Χίλσμπορο» του Σέφιλντ.

Το σκορ ανοίγει μόλις στο 5ο λεπτό από τον-μακαρίτη σήμερα-Φαν Ντάϊκ. Ο Παναθηναϊκός ανοίγεται, βγαίνει στην επίθεση και χάνει ευκαιρίες, όμως στο 87ο, με αυτογκόλ του Καψή (παρεμβαίνει και αλλάζει την πορεία της μπάλας σε σουτ του Χάαν) όλα τελειώνουν…

«Δεν πειράζει, ο Άγιαξ έπαιξε καλύτερα και μας κέρδισε δίκαια…» φιλοσοφεί ο Πούσκας. Το παραμύθι όμως συνεχίζεται ακόμα και σήμερα μετά από 34 χρόνια για να μας θυμίζει ότι το ποδόσφαιρο είναι το πιο μαγευτικό παιχνίδι που ανακαλύφθηκε ποτέ…

Φεύγοντας πάντως από το Λονδίνο ο Παναθηναϊκός πήρε στις αποσκευές του ένα…μικρό Κύπελλο. Αυτό του πρώτου σκόρερ της διοργάνωσης που κατέκτησε ο Αντώνης Αντωνιάδης με τα 10 γκολ που πέτυχε. Το «Βήμα» της επόμενης μέρας περιγράφει με σαφήνεια το συναίσθημα της ήττας από τον Άγιαξ: «Ήταν πολύ όμορφο για να είναι αληθινό». Ανάλογη και αντιμετώπιση του διεθνούς τύπου.

Η Γαλλική «Εκιπ» κάνει λόγο για το «ελληνικό θαύμα, που όμως δεν…έγινε», για «τους Έλληνες που έκαναν τους Ολλανδούς να τρέμουν…», και για τον παίκτη (Δομάζο) που «…γοήτευσε τον ναό του ποδοσφαίρου!». Η ιταλική «Κοριέρε» γράφει ότι «οι πεισματάρηδες Έλληνες δεν άντεξαν» ενώ η αγγλική «Daily Mail» είναι ακόμα πιο κολακευτική: «Ο Άγιαξ σκαρφάλωσε στην κορυφή της Ευρώπης, αλλά ο εξαιρετικός Παναθηναϊκός είναι αυτός που θα μείνει στη μνήμη μας».


Ο ΤΕΛΙΚΟΣ

2 Ιουνίου 1971
Στάδιο Γουέμπλεϊ
Εισιτήρια 83.179
Διαιτητής Τέϊλορ (Αγγλία)
Βοηθοί Χόλεϊ, Πάτριτζ (Αγγλία)

ΑΓΙΑΞ-ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 2-0

Σκόρερ 5΄ Φαν Ντάϊκ, 87΄ Καψής (αυτογκόλ)

ΑΓΙΑΞ (Μίχελς): Στούι, Νέεσκενς, Χουλσόφ, Βάσοβιτς, Σουρμπίρ, Ράιντερς (46΄ Μπλάκενμπουργκ), Μιούρεν Χ., Σβαρτ (46΄Χάαν), Κρόιφ, Φαν Ντάϊκ, Κάϊζερ.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ (Πούσκας): Οικονομόπουλος, Τομαράς, Καψής, Σούρπης, Βλάχος, Καμάρας, Ελευθεράκης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Φυλακούρης.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΘΡΙΑΜΒΟ

ΖΕΝΕΣ ΕΣ – ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 1-2

Η αρχή έγινε στις 16 Σεπτεμβρίου 1970 στο Λουξεμβούργο, όπου ο πρωταθλητής Ελλάδας νίκησε εύκολα τη Ζενές Ες με γκολ των Αντωνιάδη (6΄) και Ελευθεράκη (35΄). Ήταν η πρώτη εκτός έδρας νίκη των πρασίνων στην Ευρώπη και για το λόγο αυτό ο ενθουσιασμός στην ομάδα ήταν μεγάλος, έστω και αν ο αντίπαλος δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρός.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ - ΖΕΝΕΣ ΕΣ 5-0

Η ρεβάνς στις 28 Σεπτεμβρίου είχε διαδικαστικό χαρακτήρα. Με ένα γκολ του Ελευθεράκη στο (17΄) και τέσσερα του Αντωνιάδη (27΄, 30΄, 37΄, 58΄) το «Τριφύλλι» πέτυχε μια ευρεία νίκη, που ήταν η απαρχή των επιτυχιών που θα ακολουθούσαν…

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ – ΣΛΟΒΑΝ 3-0

Στο δεύτερο γύρο ο Παναθηναϊκός κληρώθηκε να αντιμετωπίσει την πρωταθλήτρια Τσεχοσλοβακίας Σλόβαν Μπρατισλάβας, η οποία τον προηγούμενο χρόνο είχε κατακτήσει το Κύπελλο Κυπελλούχων! Έτσι ήταν φυσικό οι φίλοι του Παναθηναϊκού να «παγώσουν» στην αρχή αλλά οι παίκτες του Παναθηναϊκού φρόντισαν να τους «ζεστάνουν» με ένα πολύ καλό παιχνίδι που συνοδεύτηκε από μία επιβλητική και καθαρή νίκη με 3-0 (21 Οκτωβρίου 1970). Τα γκολ του θριάμβου πέτυχαν οι Δομάζος (3΄), Αντωνιάδης (55΄) και Δεληγιάννης (88΄).

ΣΛΟΒΑΝ – ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 2-1

Μετά τη μεγάλη νίκη της Αθήνας όλοι αντιμετώπισαν τη ρεβάνς με υψηλό ηθικό και πλήρη αισιοδοξία, αφού το 3-0 δεν ήταν εύκολο ν΄ ανατραπεί. Στις 4 Νοεμβρίου 1970, μέσα στο παγωμένο γήπεδο της Μπρατισλάβα, ο Παναθηναϊκός επέβαλε την παρουσία του, ισοφάρισε με τον Αντωνιάδη (52΄) το γκολ με το οποίο είχαν προηγηθεί οι γηπεδούχοι (33΄ Μέντβιντ με σουτ), και τελικά (μολονότι αγωνίστηκε με τον τραυματισμένο Καμάρα σε ένα μεγάλο μέρος του ματς), κατάφερε να πάρει την πρόκριση αφού οι Τσεχοσλοβάκοι το μόνο που κατάφεραν ήταν να πάρουν απλά μία νίκη γοήτρου χάρις σε ένα τέρμα του Γιαν Τσάπκοβιτς στο 58΄.

ΕΒΕΡΤΟΝ – ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 1-1

Η νέα κλήρωση έφερε νέα παγωνιά στους φίλους της ομάδας, αφού η τύχη έστειλε στο δρόμο του Παναθηναϊκού την τρομερή πρωταθλήτρια Αγγλίας Έβερτον. Ο «Πάντσο» όμως είχε τα σχέδιά του. Ακολουθώντας έξυπνη τακτική στο Λίβερπουλ (9 Μαρτίου 1971), κατάφερε όχι μόνο να μη χάσει η ομάδα του, αλλά και να απειλήσει τους γηπεδούχους με ήττα. Συγκεκριμένα, ο Αντωνιάδης άνοιξε το σκορ 9 λεπτά πριν από τη λήξη του αγώνα (φοβερή σύμπτωση αφού η ώρα ήταν 9 ακριβώς και ο αριθμός της φανέλας επίσης το 9), και οι Άγγλοι ισοφάρισαν στο…92΄ με αντικανονικό τέρμα (έγινε φάουλ στον Οικονομόπουλο που δεν δόθηκε). Το 1-1 πάντως αναθέρμανε τις ελπίδες του «Τριφυλλιού» αφού αρκούσε και μια ισοπαλία χωρίς τέρματα για να δώσει την πρόκριση.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ – ΕΒΕΡΤΟΝ 0-0

Η ρεβάνς που έγινε στις 24 Μαρτίου 1971 στο γήπεδο της Λεωφόρου, θύμιζε πυρακτωμένο καμίνι από τη μεγάλη προσέλευση και το πάθος των φιλάθλων. Διαθέτοντας τεράστια αποθέματα δυνάμεων, ο Παναθηναϊκός πέτυχε αυτό που επιδίωκε (λευκή ισοπαλία), αφού προηγουμένως είχε χάσει πολλές κλασικές ευκαιρίες να πετύχει κάποιο τέρμα, ενώ είχε και δοκάρι σε μακρινό σουτ του Μίμη Δομάζου. Οι πανηγυρισμοί των πράσινων φιλάθλων ήταν ακόμα πιο έντονοι μετά τη νέα μεγάλη επιτυχία της ομάδας τους που τους έφερε στα ημιτελικά της διοργάνωσης. Από εδώ και στο εξής ότι έκανε ο Παναθηναϊκός συνέβαινε πρώτη φορά από Ελληνική ομάδα! Και θα είχε και συνέχεια…

ΕΡΥΘΡΟΣ ΑΣΤΕΡΑΣ – ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 4-1

Επόμενος αντίπαλος ο πρωταθλητής Γιουγκοσλαβίας Ερυθρός Αστέρας. Γιουγκοσλαβική σχολή, Μίλαν Μίλιανιτς ο προπονητής, Ντουίκοβιτς ο τερματοφύλακας, Όστοιτς, Κάρασι και Φιλίποβιτς μπροστά και με επιθετική φιλοσοφία (σύστημα 4-2-4), πώς να τα αντιμετωπίσεις όλα αυτά. Ο Πούσκας όμως το βιολί του: «Παιδιά, ένδεκα αυτοί, ένδεκα κι εμείς». Στο ΄πρώτο παιχνίδι στο Βελιγράδι (14 Απριλίου 1971) στο στάδιο Μαρακανά παρουσία 89.400 θεατών, η κατάσταση έδειχνε τραγική. Καλοί οι Γιουγκοσλάβοι, αλλά τα αλλεπάλληλα λάθη των πρασίνων έφεραν τη συντριβή με 4-1. Ήταν μια άτυχη μέρα για την άμυνα του ΠΑΟ και ειδικότερα για τον Τάκη Οικονομόπουλο. Όλοι οι μεγάλοι τερματοφύλακες δικαιούνται μία κακιά στιγμή. Ευτυχώς ο Καμάρας πέτυχε ένα τέρμα (στο 3-0) που τελικά αποδείχτηκε «χρυσό»…

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ – ΕΡΥΘΡΟΣ ΑΣΤΕΡΑΣ 3-0

Στις 28 Απριλίου 1971 στο γήπεδο της Λεωφόρου παρουσία 25.010 θεατών, έγινε αυτό που λίγοι περίμεναν να συμβεί αλλά στο βάθος όλοι ήλπιζαν. Ο Παναθηναϊκός κατάφερε να αιφνιδιάσει τον Αστέρα με γκολ από τα…αποδυτήρια (2΄ Αντωνιάδης), και όλα έμοιαζαν μαγικά έως τη στιγμή που ο Βασίλης Κωνσταντίνου έκανε την απόκρουση του αγώνα (ίσως και της ζωής του) σε ένα δύσκολο γωνιακό σουτ του Κάρασι στο 74΄. Ενδιάμεσα ο Αντωνιάδης (54΄) και ο Καμάρας (68΄) είχαν στείλει στα ουράνια όλη τη Ελλάδα! Η πρόκριση στο μεγάλο τελικό της 2ας Ιουνίου 1971 ήταν γεγονός!!

Οι εννέα αγώνες

Α' γύρος

16 Σεπτεμβρίου 1970: Ζενές Ες - Παναθηναϊκός 1-2 (11' Ντε Τζένοβα - 6' Αντωνιάδης, 35' Ελευθεράκης).
Ζενές Ες: Χόφμαν Ρ., Σαούλ (75' Ερ), Χόφμαν Ζ., Μοροκούτι, Ντα Γκράβα, Ντρουε, Αλαμάνο, Σέλερ (80' Χοσμάλα), Ντι Τζενόβα, Λάνγκερ, Μπαρτολόσι.
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς (86' Καψής), Καμάρας, Σούρπης, Βλάχος, Ελευθεράκης, Φυλακούρης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Καλλιγέρης (80' Δεληγιάννης).
30 Σεπτεμβρίου 1970: Παναθηναϊκός - Ζενές Ες 5-0 (17' Ελευθεράκης, 26', 29', 37' και 58' Αντωνιάδης).
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς (46' Μητρόπουλος), Καμάρας, Σούρπης, Βλάχος, Ελευθεράκης, Φυλακούρης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Καλλιγέρης (65' Γονιός).
Ζενές Ες: Χόφμαν Ρ., Σαούλ, Χόφμαν Ζ., Μοροκούτι, Ντα Γκράβα, Ντρουε, Αλαμάνο, Σέλερ, Ντι Τζενόβα, Λάνγκερ, Μπαρτολόσι.

Β' γύρος

21 Οκτωβρίου 1970: Παναθηναϊκός - Σλόβαν Μπρατισλάβας 3-0 (3' Δομάζος, 55' Αντωνιάδης, 87' Δεληγιάννης).
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς, Καμάρας, Σούρπης, Βλάχος, Ελευθεράκης, Φυλακούρης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Καλλιγέρης (75' Δεληγιάννης).
Σλόβαν Μπρατισλάβας: Βέντσελ, Σλόγκα Γ., Μούτκοβιτς, Σλόγκα Λ., Χρίβλιτσκα, Χρέβνιακ (46' Σβέλικ), Τσάπκοβιτς Γιάν, Μόντερ (84' Γιούρεν), Γιοκλ, Τσάπκοβιτς Γιόζ., Μέντβικ.
4 Νοεμβρίου 1970: Σλόβαν Μπρατισλάβας- Παναθηναϊκός 2-1 (33' Μόντερ, 58' Τσάπκοβιτς - 52' Αντωνιάδης).
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς, Βλάχος, Καμάρας (46' Μητρόπουλος), Σούρπης, Ελευθεράκης, Φυλακούρης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Καλλιγέρης (68' Δεληγιάννης).
Σλόβαν Μπρατισλάβας: Βέντσελ, Σλόγκα Γ., Μούτκοβιτς, Σλόγκα Λ., Χρέβνιακ, Σβέλικ, Τσάπκοβιτς Γιάν, Μόντερ, Γιοκλ, Τσάπκοβιτς Γιόζ., Μέντβικ.

Προημιτελικά

9 Μαρτίου 1971: Εβερτον - Παναθηναϊκός 1-1 (90' Τζόνσον - 81' Αντωνιάδης).
Εβερτον: Ράνκιν, Κένον, Ράιτ, Χάρβεϊ, Νιούτον, Μπολ, Κένταλ, Ρόιλ, Χάζμπαντ (8' Τζόνσον), Χαρστ, Μορισέι.
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς, Καψής, Καμάρας, Σούρπης, Βλάχος, Ελευθεράκης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος, Φυλακούρης.
24 Μαρτίου 1971: Παναθηναϊκός - Εβερτον 0-0
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς, Βλάχος, Καψής, Σούρπης, Καμάρας, Γραμμός, Αθανασόπουλος, Αντωνιάδης, Δομάζος, Φυλακούρης.
Εβερτον: Ράνκιν, Λαμπον, Ράιτ, Χάρβεϊ, Νιούτον, Μπολ, Κένταλ, Ρόιλ, Ουίλτ, Χαρστ, Μορισέι (74' Τζόνσον).

Ημιτελικά

14 Απριλίου 1971: Ερυθρός Αστέρας - Παναθηναϊκός 4-1 (14', 47' και 68' Οστόιτς, 39' Γιάνκοβιτς - 56' Καμάρας).
Ερυθρός Αστέρας: Ντουίκοβιτς, Τζόριτς, Πάβλοβιτς, Μπογκίσεβιτς, Κλενκόφσκι, Νόβκοβιτς, Κάρασι, Ατσίμοβιτς, Γιάνκοβιτς, Όστοϊτς, Φιλίποβιτς.
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος (72' Κωνσταντίνου), Τομαράς, Βλάχος, Καψής, Σούρπης, Ελευθεράκης, Γραμμός, Καμάρας, Αντωνιάδης, Δομάζος, Φυλακούρης.
28 Απριλίου 1971: Παναθηναϊκός - Ερυθρός Αστέρας 3-0 (1' και 54' Αντωνιάδης, 68' Καμάρας).
Παναθηναϊκός: Κωνσταντίνου, Τομαράς, Βλάχος, Καψής, Σούρπης, Φυλακούρης, Γραμμός, Καμάρας, Αντωνιάδης, Δομάζος, Καλλιγέρης (54' Αθανασόπουλος, 88' Χατζηανδρέου).
Ερυθρός Αστέρας: Ντουίκοβιτς, Τζόριτς, Πάβλοβιτς, Μπογκίσεβιτς, Κλενκόφσκι, Νόβκοβιτς, Κάρασι, Ατσίμοβιτς, Γιάνκοβιτς, Οστοϊτς, Φιλίποβιτς.

Τελικός

2 Ιουνίου 1971: Αγιαξ - Παναθηναϊκός 2-0 (5' Φαν Ντάικ, 87' αυτ. Καψής).
Αγιαξ: Στούι, Βάσοβιτς, Σουρμπίρ, Χουλσόφ, Ράιντερς, Νέεσκενς, Σβαρτ, Μιούρεν, Φαν Ντάικ, Κάιζερ, Μπλάνκενμπουργκ, Κρόιφ, Χάαν.
Παναθηναϊκός: Οικονομόπουλος, Τομαράς, Βλάχος, Ελευθεράκης, Καψής, Σούρπης, Γραμμός, Καμάρας, Αντωνιάδης, Δομάζος, Φυλακούρης.


ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΓΟΥΕΜΠΛΕΪ

Ακούστηκε για πρώτη φορά τον Μάιο του 1971, μετά τη νίκη του Παναθηναϊκού επί της Καβάλας (2-0) και…έκανε θραύση! Ο Φραγκίσκος Σούρπης είχε την έμπνευση των στίχων, οι Μπιτλς έβαλαν τη σύνθεση (εν αγνοία τους είν΄ η αλήθεια…), συγκρότημα της εποχής ανέλαβε την ενορχήστρωση (τραγουδά ο Σάκης Παπανικολάου) και το τραγούδι του Γουέμπλεϊ (σε ρυθμούς του σουξέ της εποχής «Obladi Oblada») ήταν έτοιμο! Κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών και έγινε ανάρπαστος, ενώ σήμερα θεωρείται σπάνιο συλλεκτικό απόκτημα.

Φεύγω από το σπίτι μου το πατρικό
Έχω στο Λονδίνο μια δουλειά
Βρήκα σ΄ ένα σύντομο λογαριασμό
Πως τα γκολ είναι γλυκά σαν τα φιλιά

Ένα γκολ, δύο γκολ…στον αέρα
Πάντσο η ομάδα πετά
Ένα γκολ, δύο γκολ τέτοια μέρα
Άνοιξη έχει η καρδιά

Όταν θα γυρίσω θα στο ξαναπώ
Όσο μ΄αγαπάς πως σ΄ αγαπώ
Πράσινο μαντήλι δέσε στα μαλλιά
Τώρα έχω στο Λονδίνο μια δουλειά
Ζενες Ες με θυμάσαι ακόμα
Σλόβαν με ξέρεις καλά
Του Αστέρα το κόκκινο χρώμα
Πράσινη πήρε μπογιά

Με ζεστή καρδιά και ψυχή βαθιά, ξανά,
Δώσε τη μάχη άλλη μια φορά,
Παναθηναϊκέ!

Πράσινο τον Τάμεση θέλω να δω
Μέσα σ΄ ένα Κύπελλο χρυσό
Κι έξω από το Μπάκιγχαμ έχω σκοπό
Να κολλήσω το τριφύλλι θυρεό

Προχωρείτε του ΠΑΟ, λιοντάρια
Στο Γουέμπλεϊ βάλτε φωτιά
Σαν κι εσάς διαλεχτά παλικάρια
Μόνο η Ελλάδα γεννά!

Επιμέλεια: Αντώνης Μπότσικας