Δεν μας σώζει ούτε η λήξη των αγώνων στο 80ό λεπτό! (Sportday / Φίλιππος Συρίγος)

Μόλις 16 μήνες μετά το κατόρθωμα της Λισσαβώνας, το ελληνικό ποδόσφαιρο είναι ξεβράκωτο. Για να αποδειχτεί με τον πιο πειστικό τρόπο ότι ο θρίαμβος της Εθνικής ήταν όντως σε πλήρη αναντιστοιχία με το πραγματικό επίπεδό του.

Μερικοί, μιλώντας είτε σοβαρά είτε αστεία, προσπάθησαν να αποδώσουν τις κατακεφαλιές που δέχονται οι ελληνικές ομάδες στην Ευρώπη στο σύνδρομο του τελευταίου δεκαλέπτου! Μάλιστα, ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΠΟ ακούστηκε να αναφέρεται, χαριτολογώντας, στο ενδεχόμενο να προταθεί στην ΟΥΕΦΑ, ειδικά τα ματς των ελληνικών ομάδων, να λήγουν στο 80' και όχι στο 90', έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί αυτή η μάστιγα που τις κατατρέχει...

Το βέβαιο είναι ότι σε σύνολο 22 (μέχρι στιγμής) αγώνων, οι έξι ελληνικές ομάδες που πήραν (ή παίρνουν) μέρος στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις έχουν να επιδείξουν δύο νίκες, επτά ισοπαλίες και δεκατρείς ήττες. Μάλιστα, είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι μόνο μία από αυτές, ο Παναθηναϊκός, γνώρισε τη γεύση της νίκης -μια φορά στα προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ και μια στη φάση των ομίλων.

Στα 22 αυτά ματς, οι ελληνικές ομάδες δέχτηκαν 40 γκολ και πέτυχαν 18, με τον Παναθηναϊκό, που έχει δώσει τους περισσότερους αγώνες (7), να έχει σημειώσει (8), αλλά και να έχει δεχτεί (15) τα περισσότερα.

Η ΑΕΚ και η Ξάνθη αποκλείσθηκαν από το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ χωρίς να πετύχουν γκολ! Οσο για τον Ολυμπιακό, ενώ σημειώνει από ένα γκολ σε κάθε αγώνα του, έχει το χειρότερο ποσοστό επιτυχίας (μηδέν νίκες, μία ισοπαλία, τέσσερις ήττες σε 5 ματς).

Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο δύο (ΠΑΟ και ΠΑΟΚ) ελληνικές ομάδες κατάφεραν να ξεπεράσουν την πρώτη φάση των διοργανώσεων στις οποίες πήραν μέρος. Επίσης ότι, κατά τα φαινόμενα, καμιά δεν πρόκειται να πάρει μέρος στην επόμενη φάση του Τσάμπιονς Λιγκ και του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ.

Οσο για τη μελλοντική εκπροσώπηση του ελληνικού ποδοσφαίρου σ' αυτές τις δύο ευρωπαϊκές διοργανώσεις από τη μεθεπόμενη περίοδο, θα περιορισθεί σε μία ομάδα στο Τσάμπιονς Λιγκ και τρεις στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ...

Ποιο άλλο συμπέρασμα, πέραν του αρχικού, μπορεί άραγε να βγει από αυτή την κατακόρυφη πτώση ανταγωνιστικότητας που χαρακτηρίζει τις ελληνικές ομάδες στο ευρωπαϊκό περιβάλλον; Γιατί τέτοια καθίζηση τα τελευταία χρόνια, ενώ πιο πριν, ευκαιριακά μεν, αλλά αρκετά συχνά δε, οι ομάδες μας, με προεξάρχοντα πάντα τον Παναθηναϊκό, έκαναν αισθητή την παρουσία τους;
Κατά την ταπεινή άποψή μου, οι κυριότεροι λόγοι που οδήγησαν τις ελληνικές ομάδες στην ευρωπαϊκή οπισθοχώρηση είναι δύο:

1) Οι οικονομικές απολαβές από το Τσάμπιονς Λιγκ και η λειτουργία τους ως δέλεαρ. Οι ξένες ομάδες επένδυσαν αποτελεσματικότερα τα χρήματα που κέρδισαν από τη συμμετοχή τους στη μεγάλη ευρωπαϊκή διοργάνωση, με αποτέλεσμα να καταστούν σιγά σιγά ασυναγώνιστες για τις ελληνικές. Επίσης, οι ξένοι επένδυσαν πολύ πέραν των κερδών τους από το Τσάμπιονς Λιγκ, αποβλέποντας σε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα, που με τη σειρά τους θα έφερναν περισσότερο χρήμα.
Αντίθετα, οι ελληνικές ομάδες αντιμετώπισαν το ευρωπαϊκό χρήμα με τη λογική του «κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει...». Ετσι, λοιπόν, το χρησιμοποίησαν περισσότερο για να μπαλώσουν κάποια σπασμένα του παρελθόντος, παρά για να δημιουργήσουν μια μελλοντική προοπτική.

Επίσης, στις όποιες επιλογές τους σε έμψυχο υλικό είχαν μικρότερο ποσοστό επιτυχίας από τις ξένες ομάδες, όχι μόνο γιατί εκείνες διέθεταν περισσότερο χρήμα για τον σκοπό αυτόν, αλλά και γιατί οι δικές μας επί της ουσίας βρίσκονται έξω από την αγορά ή περιορίσθηκαν σε κινήσεις που απέβλεπαν περισσότερο στο μάρκετινγκ και λιγότερο στο αγωνιστικό αποτέλεσμα.

Ενας ακόμα λόγος είναι ότι η ελληνική αγορά, που υποχρεωτικά απορροφά ένα μέρος των επενδύσεων, δεν προσφέρεται ως δεξαμενή άντλησης δυνάμεων για την Ευρώπη, γεγονός που κάνει την όλη προσπάθεια ακόμα πιο δύσκολη.

2) Το επίπεδο του εσωτερικού ανταγωνισμού. Κακά τα ψέματα, οι ελληνικές ομάδες μπορεί ασταμάτητα να μιλούν για «ευρωπαϊκά όνειρα» και «ευρωπαϊκές διακρίσεις», αλλά στην πραγματικότητα οι κινήσεις και οι προοπτικές τους καθορίζονται από τον εσωτερικό ανταγωνισμό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια με την πτώση του ΠΑΟΚ, το γκρέμισμα του Αρη, την υποβάθμιση της ΑΕΚ και την ουσιαστική εξαφάνιση της επαρχίας (ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη...) τείνει να καταστεί ανύπαρκτος πέραν του δίπολου Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός.

Αλλά ακόμα κι αυτό το δίπολο κάθε άλλο παρά ευεργετικά λειτουργεί τα τελευταία χρόνια. Γιατί ο ένας κοιτάζει τι κάνει ο άλλος και όχι τι γίνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη, με αποτέλεσμα και οι δυο τους να εντοπίζουν το δέντρο και να χάνουν το δάσος.

Γενικότερα, πάντως, οι ελληνικές ομάδες δεν έχουν ευρωπαϊκό προσανατολισμό, ίσως γιατί τα αφεντικά τους χρησιμοποιούν το ποδόσφαιρο ως μέσον για να πετύχουν άλλους στόχους και όχι ως ένα αντικείμενο ουσιαστικής επένδυσης, από την οποία θα μπορούσαν να αποκομίσουν, εκτός από οικονομικό κέρδος, ηθική ικανοποίηση και άλλες παρεμφερείς απολαβές, που όμως, ακόμα και ως απλές έννοιες, είναι άγνωστες στον χώρο αυτόν.

Χωρίς να παριστάνω τον ειδικό σε θέματα ποδοσφαίρου, νομίζω ότι το πρώτο ζητούμενο για την Ελλάδα είναι να βρει ένα στίγμα, μια ταυτότητα και έναν προσανατολισμό. Με άλλα λόγια, έναν υγιή και ρεαλιστικό δρόμο, διά του οποίου θα επιχειρήσει να κάνει, από δω κι εμπρός, σταθερά αισθητή την παρουσία του στα ευρωπαϊκά δρώμενα.

Με δεδομένο, λοιπόν, το μέγεθος της ελληνικής αγοράς, αλλά και της αδυναμίας των αφεντικών να θέσουν εν κινδύνω μεγάλες επενδύσεις, η λύση φαίνεται να είναι μόνο μία:

Συστηματική στροφή στην παραγωγική διαδικασία με τέλειες, απ' όλες τις πλευρές, ακαδημίες και αξιοποίηση έμψυχου υλικού τόσο από την Ελλάδα όσο και το εξωτερικό.

Σε αυτή τη λογική, μεταγραφές τύπου Ζιοβάνι, Ριβάλντο, Κονσεϊσάο και Πάουλο Σόουζα δεν χρειάζονται. Εκείνα που απαιτούνται είναι γερά μάτια και αυτιά στην Ελλάδα και στις σχετικά φθηνές σε κόστος, αλλά πλούσιες σε ταλέντο, χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.

Με λίγα λόγια, το μοντέλο του Αγιαξ είναι μια λύση και για τις ελληνικές ομάδες, οι οποίες μόνο έτσι μπορούν και λεφτά να βγάλουν (από την ανάδειξη και τη μεταπώληση των ταλαντούχων νεαρών), αλλά και κάποιες διακρίσεις να εξασφαλίσουν. Όλα τα άλλα είναι βέβαιο πια ότι οδηγούν στο πουθενά. Και το βλέπουμε καθαρά μέρα με τη μέρα...