Πάσχα και πάσης Ελλάδος

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πολλά και διαφορετικά έθιμα που λαμβάνουν χώρα σε κάθε μέρος της πατρίδας μας το Πάσχα. Κοινός παρανομαστής τα δημοτικά τραγούδια, το κρασί και τα ψητά αρνιά. Το www.sport-fm.gr σας παρουσιάσει μερικά από αυτά.

Των Νίκου Ράλλη και Χρήστου Οικονόμου

Τυρό Αρκαδίας

Στην Αρκαδία και συγκεκριμένα στο Τυρό υπάρχει ένα ξεχωριστό έθιμο, καθώς το Μεγάλο Σάββατο γίνεται το κάψιμο του Ιούδα. Ξύλα τοποθετούνται σε μια πλωτή πλατφόρμα και πάνω σε αυτή υπάρχει ένα ομοίωμα ανθρώπου. Στη συνέχεια μπαίνει μπουρλότο από τους Τσάκωνες σε συνδυασμό με τα πολλά πυροτεχνήματα που γεμίζουν τον ουρανό.



Σύρος

Ένα διαφορετικό και με μήνυμα «ενότητας», έθιμο υπάρχει στη Σύρο. Πιο συγκεκριμένα, τη Μεγάλη Παρασκευή γίνεται η περιφορά του επιταφίου, τόσο του ορθόδοξου όσο και του καθολικού. Μάλιστα, συναντιόνται και ακολουθούν κοινή διαδρομή.

Πάρος

Το νησί της Πάρου αποτελεί από μόνο του ένα ξεχωριστό μέρος, όμως αν κανείς βρεθεί εκεί το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής θα διαπιστώσει και μια διαφορετική αντιμετώπιση της περιφοράς του επιταφίου. Αυτό διότι η περιφορά κάνει δεκαπέντε στάσεις, καθώς στα βουνά του νησιού γίνονται αναπαραστάσεις από τη ζωή του Χριστού. Τα παιδιά του νησιού ντύνονται στρατιώτες ή μαθητές του Ιησού και αναπαριστούν σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.

Λιβαδειά

Η Κυριακή του Πάσχα είναι μια μέρα όπου το ψητό αρνί αλλά και τα πολλά εδέσματα έχουν την τιμητική τους. Στη Λιβαδειά, η οποία φημίζεται για τις «λιχουδιές» της, διατηρεί εδώ και χρόνια ένα πολύ ωραίο έθιμο. Αυτό των «Λάκκων του κεφιού». Το Μεγάλο Σάββατο οι κάτοικοι της πόλης ανοίγουν «λάκκους» τους οποίους γεμίζουν με κλαδιά. Την επόμενη μέρα το μεγαλύτερο, σε ηλικία, μέλος της οικογένειας, βάζει φωτιά με τη λαμπάδα της Ανάστασης. Ενώ τα κλαδιά φλέγονται και η θράκα ετοιμάζεται, μπαίνουν τα αρνιά και το γλέντι ξεκινάει. Όλη η υπόλοιπη μέρα συνεχίζεται με πολύ κρασί και ατελείωτα δημοτικά τραγούδια.

Κύθνος

Στο νησί των Κυκλάδων έχει καθιερωθεί ένα ξεχωριστό έθιμο. Την Κυριακή του Πάσχα, στην πλατεία της Χώρας του νησιού, αγόρια και κορίτσια ντυμένα με παραδοσιακές στολές κάνουν …κούνια. Το έθιμο είναι γνωστό ως «Οι κούνιες της Λαμπρής» και σύμφωνα με αυτό, όποιος αποφασίσει να κουνήσει κάποιον, αναλαμβάνει δέσμευση ενώπιον Θεού και ανθρώπου να τον παντρευτεί! Αντίστοιχο έθιμο έχουν και στη Λέσβο.

Κάρπαθος

Το πατροπαράδοτο έθιμο «βυζάντι» έχουν στην Κάρπαθο. Αντί για σουβλιστό αρνί, την Κυριακή του Πάσχα έχουν γεμιστό αρνί με ρύζι, πλιγούρι και εντόσθια. Η προετοιμασία του γίνεται το Μ. Σάββατο και στη συνέχεια τοποθετείται σε παραδοσιακό φούρνο του νησιού. Αυτός σφραγίζεται με …λάσπη και πηλό(!) και ανοίγεται την Κυριακή του Πάσχα.

Κέρκυρα

Το Πάσχα στην Κέρκυρα είναι, ούτως ή άλλως, μία μοναδική εμπειρία, αλλά ένα έθιμο που έχει καθιερωθεί το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου το κάνει ακόμα πιο ξεχωριστό. Όταν τελειώνει η ακολουθία στη Μητρόπολη, χτυπούνε οι καμπάνες των εκκλησιών και από τα παράθυρα των σπιτιών πέφτουν χιλιάδες πήλινα δοχεία, -οι γνωστές μπότιδες στους δρόμους- προκαλώντας έναν... ευχάριστο θόρυβο.



Ζάκυνθος

Άλλο ένα νησί του Ιονίου, η Ζάκυνθος, έχει ξεχωριστό έθιμο. Η περιφορά του Επιταφίου γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες του Μ. Σαββάτου, ενώ μόλις ανατείλει ο ήλιος, ο Δεσπότης ελευθερώνει άσπρα περιστέρια και από το καμπαναριό, οι κάτοικοι του νησιού πετάνε στο δρόμο πήλινα δοχεία, όπως και στην Κέρκυρα.

Καλαμάτα

Στην πελοποννησιακή πόλη αναβιώνει ένα έθιμο, που προέρχεται από τους απελευθερωτικούς αγώνες του 1821! Πρόκειται για το διαγωνισμό των «μπουλουκιών». Οι διαγωνιζόμενοι, με παραδοσιακές ενδυμασίες και οπλισμένοι με σαΐτες, δηλαδή με χαρτονένιους σωλήνες γεμάτους μπαρούτι, επιδίδονται σε σαϊτοπόλεμο. Πολλές φορές, βέβαια, δε λείπουν και τα ατυχήματα…

Κέα

Την Κυριακή του Πάσχα, το απόγευμα, στην περιοχή του Οτζιά, πραγματοποιείται το κάψιμο ομοιώματος του Ιούδα, παραγεμισμένου με άχυρα. Νωρίτερα, το ομοίωμα περιφέρεται από τους κατοίκους του νησιού πάνω σε …αγροτικό αυτοκίνητο. Μονεμβασία, Σύμη και Αστυπάλαια έχουν το ίδιο έθιμο.