Έμπολα στο Κονγκό: Μια επιδημία χωρίς εμβόλιο, ένοπλες ομάδες και ένας πληθυσμός γεμάτος δυσπιστία

Ο ιός Έμπολα επανεμφανίστηκε στα μέσα Μαΐου σε περιοχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, στα σύνορα με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, προκαλώντας ανησυχία στις υγειονομικές αρχές που ξεκίνησαν άμεσα αγώνα δρόμου για τον έλεγχο της επιδημίας.

Στις 15 Μαΐου, η ΛΔ Κονγκό κήρυξε τη 17η επιδημία του Έμπολα, αφού εργαστηριακά τεστ στην πρωτεύουσα Κινσάσα επιβεβαίωσαν την παρουσία του ιού.

Το επίκεντρο της κρίσης εντοπίζεται στην επαρχία Ιτούρι, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, όπου οι συγκρούσεις και η αυξημένη μετακίνηση πληθυσμού λόγω μεταλλευτικής δραστηριότητας δυσχεραίνουν τον έλεγχο της κατάστασης.

Ήδη στις 15 Μαΐου είχαν καταγραφεί στην Ιτούρι 246 ύποπτα κρούσματα και 80 θάνατοι.

Την ίδια ημέρα, η Ουγκάντα ανακοίνωσε τον πρώτο θάνατο από Έμπολα, σε έναν Κονγκολέζο που εντοπίστηκε στην Καμπάλα. Οι αρχές της Ουγκάντας χαρακτήρισαν το περιστατικό ως εισαγόμενο κρούσμα και προχώρησαν σε κλείσιμο των συνόρων με τη ΛΔ Κονγκό, ενώ τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στη χώρα ανέρχονται σε 19, εκ των οποίων δύο θανατηφόρα.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, προειδοποιώντας για την κλίμακα και την ταχύτητα της επιδημίας, που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει τουλάχιστον δύο μήνες.

Τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (Africa CDC) προειδοποίησαν ότι δέκα αφρικανικές χώρες στην περιοχή βρίσκονται σε κίνδυνο.

Ο Έμπολα, που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και μεταδίδεται μέσω σωματικών υγρών, έχει προκαλέσει πάνω από 15.000 θανάτους στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια. Η πιο φονική επιδημία στη ΛΔ Κονγκό σημειώθηκε την περίοδο 2018-2020 με σχεδόν 2.300 θύματα σε 3.500 κρούσματα.

Πρόκληση το στέλεχος Bundibugyo – Χωρίς εμβόλιο
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο υπουργός Υγείας της ΛΔ Κονγκό Ρότζερ Κάμπα τόνισε ότι για το στέλεχος Bundibugyo, που ευθύνεται για την παρούσα επιδημία, δεν υπάρχουν εμβόλια ούτε συγκεκριμένη θεραπεία.

Τα υπάρχοντα εμβόλια είναι αποτελεσματικά μόνο για το στέλεχος Ζαΐρ, ενώ η διαχείριση της επιδημίας βασίζεται κυρίως στην απομόνωση των ασθενών και την ιχνηλάτηση επαφών.

Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε ανησυχία διεθνώς και οδήγησε τις ΗΠΑ να περιορίσουν την έκδοση βίζας για ταξιδιώτες από περιοχές υψηλού κινδύνου.

Σε ανάρτησή του, ο πρόεδρος της ΛΔ Κονγκό Φέλιξ Τσισεκέντι κάλεσε σε ηρεμία και διαβεβαίωσε ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ενίσχυση της υγειονομικής αντίδρασης.

Μέσα σε μία εβδομάδα από την κήρυξη της επιδημίας, οι θάνατοι που αποδίδονται στον ιό ανήλθαν σε 204 σε σύνολο 867 ύποπτων κρουσμάτων.

Οι αρχές ανέστειλαν προσωρινά τις πτήσεις από και προς την Μπούνια, την πρωτεύουσα της Ιτούρι, αν και το αεροδρόμιο είναι κομβικό για ανθρωπιστική βοήθεια.

Ο επικεφαλής του Africa CDC, Ζαν Κεσέγια, υποσχέθηκε την ανάπτυξη εμβολίου κατά του Bundibugyo μέχρι το τέλος του έτους, με κλινικές δοκιμές να βρίσκονται σε εξέλιξη.

Δυσκολίες στην ανίχνευση και την αντιμετώπιση
Ο ιός εξαπλώθηκε ραγδαία, ενώ οι δυνατότητες για τεστ παραμένουν περιορισμένες. Δύο εβδομάδες μετά την κήρυξη της επιδημίας, τα ύποπτα κρούσματα πλησίασαν τα 1.140, με 246 θανάτους που αποδίδονται στην ασθένεια.

Στη Μπούνια, δημοσιογράφοι του AFP κατέγραψαν σκηνές με ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση να μεταφέρονται στα κέντρα υγείας χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό.

Η υγειονομική αντίδραση στην Ιτούρι καθυστέρησε, με τους κατοίκους να μιλούν για ανεξήγητους θανάτους από τον Μάρτιο και φήμες για μυστικιστική ασθένεια να κυκλοφορούν στις κοινότητες.

Εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές υπηρεσίες και επιστήμονες κατήγγειλαν καθυστερήσεις στον εντοπισμό της επιδημίας και εξέφρασαν ανησυχία για την αργή αντίδραση των αρχών.

Το στέλεχος Bundibugyo προκαλεί αιμορραγικά συμπτώματα αργά, ενώ αρχικά μοιάζει με απλή ελονοσία, γεγονός που μπέρδεψε τους γιατρούς, όπως ανέφερε ο λοιμωξιολόγος Ζαν-Ζακ Μουγιέμπε.

Ο ΠΟΥ είχε ειδοποιηθεί από τις 5 Μαΐου για άγνωστη ασθένεια με υψηλή θνησιμότητα στο Μονγκμπουάλου, όπου τέσσερις εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έχασαν τη ζωή τους σε τέσσερις ημέρες.

Ωστόσο, τα πρώτα τεστ στην Μπούνια ήταν αρνητικά για τον Έμπολα, επειδή το τοπικό εργαστήριο διέθετε αντιδραστήρια μόνο για το στέλεχος Ζαΐρ, όπως εξήγησε ο υπουργός Υγείας Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα.

Προκλήσεις στην κοινωνία και το υγειονομικό προσωπικό
Στο Ιτούρι, η παρουσία ένοπλων ομάδων και η χρόνια απουσία του κράτους δημιουργούν κλίμα δυσπιστίας προς τους εργαζόμενους στην υγεία.

Έχουν αναφερθεί περιστατικά σε νοσοκομεία με οργισμένους κατοίκους που ζητούν τις σορούς συγγενών τους που πέθαναν από τον ιό.

Στα τέλη Μαΐου, ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους επισκέφθηκε την Κινσάσα και τη Μπούνια, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι μπορούμε να το σταματήσουμε αυτό.

Η κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό κατήγγειλε τις πανικόβλητες φωνές και υποστήριξε ότι η κατάσταση δεν είναι όπως γίνεται αντιληπτή διεθνώς.

Η μη κυβερνητική οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) υπογράμμισε ότι τα επίσημα στοιχεία πιθανώς αντικατοπτρίζουν μόνο ένα μέρος της πραγματικότητας, ενώ άλλες ΜΚΟ εξέφρασαν ανησυχία για σοβαρές ελλείψεις στην οργάνωση της αντίδρασης.

Επιστήμονες, ανθρωπιστικές οργανώσεις και διεθνείς υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι το πραγματικό εύρος της επιδημίας, που έχει εξαπλωθεί σε τρεις επαρχίες της ΛΔ Κονγκό και την Ουγκάντα, παραμένει άγνωστο.

Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό, έχουν καταγραφεί 875 κρούσματα και 202 θάνατοι.

Πηγή: skai.gr