ΚΕΦΙΜ: Η Ελλάδα 5η στη φορολόγηση φυσικών προσώπων - 23η συνολικά στον ΟΟΣΑ

Στην 5η θέση μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ κατατάσσεται η Ελλάδα στη φορολογική ανταγωνιστικότητα των φυσικών προσώπων, ωστόσο στη συνολική αξιολόγηση του φορολογικού συστήματος παραμένει στην 23η θέση, σύμφωνα με τον Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2026.

Τα στοιχεία δημοσίευσαν το Tax Foundation και το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διατηρεί την ίδια συνολική θέση με πέρυσι, παρά τη μικρή βελτίωση της βαθμολογίας της.

Συγκεκριμένα, η χώρα συγκεντρώνει 65,9 βαθμούς στους 100, έναντι 65,7 στη συγκριτική αποτύπωση του προηγούμενου έτους που περιλαμβάνει η φετινή έκθεση.

Η έρευνα αξιολογεί περισσότερες από 40 παραμέτρους του φορολογικού συστήματος, εξετάζοντας όχι μόνο τους συντελεστές φορολόγησης, αλλά και τον σχεδιασμό των φόρων, τις εξαιρέσεις και τους κανόνες που επηρεάζουν τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις.

Πού κατατάσσεται η Ελλάδα
Σύμφωνα με τη μελέτη του Tax Foundation, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 5η θέση στη φορολόγηση φυσικών προσώπων, τη 19η στους κανόνες διασυνοριακής φορολόγησης και την 22η στην εταιρική φορολόγηση.

Χαμηλότερη είναι η κατάταξή της στη φορολόγηση της κατανάλωσης, όπου βρίσκεται στην 29η θέση, και στους φόρους ιδιοκτησίας, όπου καταλαμβάνει την 30ή.

Η υψηλή επίδοση στη φορολόγηση φυσικών προσώπων συνδέεται, μεταξύ άλλων, με το καθεστώς φορολόγησης των μερισμάτων και των κεφαλαιακών κερδών. Δεν σημαίνει, επομένως, ότι η Ελλάδα διαθέτει τον πέμπτο χαμηλότερο φόρο εισοδήματος για μισθωτούς και συνταξιούχους.

Τα ισχυρά σημεία του ελληνικού φορολογικού συστήματος
Μεταξύ των πλεονεκτημάτων που αναδεικνύει η μελέτη είναι ο συντελεστής 5% στη φορολόγηση μερισμάτων φυσικών προσώπων, ο οποίος βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που διαμορφώνεται στο 24,7%.

Επιπλέον, τα κεφαλαιακά κέρδη από εισηγμένες μετοχές απαλλάσσονται από τη φορολογία όταν δεν υφίσταται ουσιαστική συμμετοχή στην ιδιοκτησία, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που εξετάζει ο δείκτης.

Στην εταιρική φορολόγηση, ο ελληνικός συντελεστής 22% παραμένει χαμηλότερος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ο οποίος ανέρχεται στο 24,2%.

Θετικά αξιολογούνται επίσης οι σχετικά περιορισμένοι κανόνες φορολόγησης των Ελεγχόμενων Αλλοδαπών Εταιρειών, οι οποίοι στην Ελλάδα εφαρμόζονται στο παθητικό εισόδημα.

Οι αδυναμίες στον ΦΠΑ και στους φόρους ιδιοκτησίας
Στον αντίποδα, η μελέτη εντοπίζει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στη φορολόγηση της κατανάλωσης.

Ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ 24% συγκαταλέγεται στους υψηλότερους του ΟΟΣΑ, ενώ η φορολογική βάση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα περιορισμένη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το ΚΕΦΙΜ, η κάλυψη της τελικής κατανάλωσης από τον ΦΠΑ αποτυπώνεται στο 44%, με τις εξαιρέσεις και τους μειωμένους συντελεστές να αποτελούν μέρος των παραγόντων που εξετάζει ο δείκτης.

Οι συντάκτες θεωρούν ότι οι πολλές εξαιρέσεις και οι διαφορετικοί συντελεστές περιορίζουν την ουδετερότητα του φορολογικού συστήματος.

Ως παράδειγμα παρουσιάζουν τη Νέα Ζηλανδία, όπου ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ ανέρχεται στο 15%, ενώ η αντίστοιχη κάλυψη της τελικής κατανάλωσης προσεγγίζει το 95%.

Αδυναμίες εντοπίζονται επίσης στους κανόνες συμψηφισμού των επιχειρηματικών ζημιών. Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν περιορισμούς στη δυνατότητα να συμψηφίζουν ζημιές με μελλοντικά κέρδη, ενώ δεν προβλέπεται η αξιοποίησή τους για τη μείωση φορολογητέου εισοδήματος προηγούμενων ετών.

Στη συνολική αξιολόγηση επιδρούν αρνητικά και οι φόροι που επιβάλλονται στις αυξήσεις κεφαλαίου, στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, στις μεταβιβάσεις ακινήτων και στις κληρονομιές, καθώς και η εισφορά που επιβάλλεται στις τράπεζες.

Η διεθνής κατάταξη και οι προτάσεις του ΚΕΦΙΜ
Στην πρώτη θέση του Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας βρίσκεται για 13η συνεχόμενη χρονιά η Εσθονία, με τη Λετονία και τη Νέα Ζηλανδία να ακολουθούν.

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στη Φινλανδία, η οποία καταλαμβάνει την 22η θέση, και τη Χιλή, που κατατάσσεται 24η. Στην τελευταία θέση, μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ, βρίσκεται η Γαλλία.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, επισήμανε ότι, παρά τις βελτιώσεις των προηγούμενων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια ενίσχυσης της φορολογικής ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας.

Μεταξύ των πεδίων στα οποία προτείνει παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η διεύρυνση της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ, ο εξορθολογισμός των φόρων ιδιοκτησίας και η βελτίωση των κανόνων συμψηφισμού των επιχειρηματικών ζημιών.

Η έκθεση του 2026 έχει συνταχθεί από τους Alex Mengden και Luis Zarka για το Tax Foundation.

Πηγή: Tax Foundation / ΚΕΦΙΜ / ΑΠΕ