Τζέι Ντι Βανς: Σε τεντωμένο σχοινί απέναντι στον Τραμπ

Αναταραχή προκάλεσε στον Λευκό Οίκο ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, αποδίδοντας ευθέως την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές στον πόλεμο με το Ιράν.

Η κίνησή του ερμηνεύτηκε ευρέως ως προσπάθεια να αποστασιοποιηθεί από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει μιας ενδεχόμενης διεκδίκησης της προεδρίας το 2028.

Σε μια προσεκτικά διατυπωμένη ανάρτηση 600 λέξεων στο X, ο αντιπρόεδρος αναγνώρισε ότι οι ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ το 2024 εγκατέλειψαν τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.

«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», έγραψε. «Το είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ».

Σε συνεντεύξεις του μετά τα πρώτα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών, ο Τραμπ υπερασπίστηκε τον πόλεμο, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι διαδραμάτισε ρόλο στην ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς.

Η στάση του Βανς απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν αποτελεί κοινό μυστικό στην Ουάσιγκτον. Παρότι έχει επανειλημμένα στηρίξει τη σύγκρουση μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Τεχεράνη τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με πληροφορίες έχει εκφράσει την αντίθεσή του σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις με αξιωματούχους της κυβέρνησης.

Ωστόσο, οι διαφωνίες παρέμεναν μακριά από τη δημοσιότητα μέχρι τώρα.

Λίγες ώρες αφότου ο Τραμπ και το κόμμα του υπέστησαν μια βαριά εκλογική ήττα, ο Βανς κατέστησε σαφές ότι θεωρούσε την απόφαση για την έναρξη του πολέμου ξεκάθαρο πολιτικό λάθος.

«Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρώσουμε. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε, τουλάχιστον αυτό είναι έντιμο», ανέφερε ο Βανς.

Είναι δύσκολο να θυμηθεί κανείς ανάλογη στιγμή στη σύγχρονη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ, κατά την οποία ένας εν ενεργεία αντιπρόεδρος να έχει διαφοροποιηθεί τόσο έντονα από τον πρόεδρο σε ένα κεντρικό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής, όπως αναφέρει το BBC.

Ακολούθησε μια ίσως ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη: ο Τραμπ, ο οποίος συνήθως απαιτεί ακλόνητη πίστη από τους στενούς συνεργάτες του, συμφώνησε με τον Βανς ότι οι ενδιάμεσες εκλογές κρίθηκαν «σε μεγάλο βαθμό» από τον πόλεμο. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι θα «το ξανάκανε», αν βρισκόταν μπροστά στις ίδιες επιλογές.

Ήταν μια πρώτη ένδειξη ότι ο Τραμπ αν και έχει δώσει ιδιαίτερη αξία στην αφοσίωση των συνεργατών του, ενδέχεται να αφήσει στον Βανς σημαντικά περιθώρια κινήσεων, εφόσον αποφασίσει να ξεκινήσει προεκλογική εκστρατεία για την προεδρία.

«Ξέρω πώς αισθάνεται γι’ αυτό. Νομίζω ότι ήταν εντάξει», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε για την ανάρτηση του Βανς που απέδιδε την ήττα στον πόλεμο.

Η δήλωση του Βανς έμοιαζε με «έναν τρόπο να διαχωρίσει τη θέση του από τον Τραμπ», δήλωσε ο Ντάνιελ Μπάιμαν, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Center for Strategic and International Studies.

Η προσπάθεια να αναδείξει τις διαφορές του με τον Τραμπ θα αποτελέσει μια λεπτή άσκηση ισορροπίας, εάν ο Βανς διεκδικήσει την προεδρία, πρόσθεσε ο Μπάιμαν.

Αυτή η ισορροπία ήταν εμφανής και στην ανάρτηση του Βανς. Ο αντιπρόεδρος δεν ανέφερε ονομαστικά τον Τραμπ και απέδωσε μεγάλο μέρος της ανάλυσής του για τα εκλογικά αποτελέσματα σε δημοσκόπους που δεν κατονόμασε.

«Ο Βανς δοκίμασε τα νερά για να δει προς τα πού θα κινηθεί», δήλωσε στο BBC η Άσλεϊ Ντέιβις, Ρεπουμπλικανή πολιτική στρατηγικός σύμβουλος.

Πέρα από την κριτική για τον πόλεμο με το Ιράν, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ παρουσίασε επίσης έναν πολιτικό οδικό χάρτη, ο οποίος θα μπορούσε να προαναγγέλλει μια πιθανή προεκλογική εκστρατεία για την προεδρία.
Συμπύκνωσε τη στρατηγική του κόμματος για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων σε ένα σαφές σχέδιο τεσσάρων σημείων:

Τερματισμός του πολέμου
Εστίαση στο κόστος ζωής και τον πληθωρισμό
Πρώτα η Αμερική
Αλλαγή των αμερικανικών σχέσεων με το Ισραήλ
Ο κατάλογος συμπύκνωνε μεγάλο μέρος της κοσμοθεωρίας του Βανς από τότε που εμφανίστηκε στο προσκήνιο της εθνικής πολιτικής σκηνής και έμοιαζε με τον βασικό κορμό μιας μελλοντικής προεκλογικής ομιλίας.

Φυσικά, οι επόμενες προεδρικές εκλογές απέχουν ακόμη δύο χρόνια. Ο Βανς αναμένεται να είναι υποψήφιος, αλλά δεν έχει λάβει επίσημη απόφαση, ενώ οι συνεργάτες του επιμένουν ότι εξακολουθεί να το εξετάζει.

Παραμένει επίσης ανοιχτό προς συζήτηση το κατά πόσο ο Βανς διαφοροποιήθηκε πραγματικά από τον Τραμπ. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Βανς έδειξε το μήνυμα στον Τραμπ προτού το δημοσιεύσει στο διαδίκτυο.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη και να καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί καμία διαφωνία από τον Βανς ή οποιονδήποτε άλλον.

Ο πρόεδρος έχει αποφύγει να αποκαλύψει ποιον θα στήριζε ως διάδοχό του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο Τραμπ έχει επαινέσει επανειλημμένα τον Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς ωστόσο να έχει δηλώσει πότε ή αν θα εκφράσει επίσημα την υποστήριξή του σε κάποιον.

Ο πρόεδρος φαίνεται να απολαμβάνει το παιχνίδι των εικασιών γύρω από το ποιον θα στηρίξει για να συνεχίσει το πολιτικό του κίνημα. Μάλιστα, στο παρελθόν έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να διεκδικήσει τρίτη θητεία, κάτι που απαγορεύεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ.

Το μήνυμα του Βανς για τις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί τελικά να μην αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό. Ή μπορεί να αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα για την κούρσα του 2028 και τη μάχη για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της μετά Τραμπ εποχής.

One of the things the data analysts on our side obsessed over was "composition"—whether the electorate looked close enough to 2024 for Republicans to win. And despite polls that showed a Democrat blowout, the data kept on telling us the same story: in some states turnout was merely OK, in other states it was downright amazing, and in no state was it catastrophic. There was a genuine sense of optimism on our team: our people were showing up.

So, I asked the smartest data guy I know, does that mean we're going to shock the world? "No," he told me. "We might do better than the polls suggest. But the data is telling us that a lot of Trump/Vance 2024 voters are pissed and planning to vote for the other guys. Our voters are turning out, but they may not vote for us."

Well, that looks prophetic now. Our voters did show up. In Florida, for example, the electorate was 9 points more Republican than Democrat, just a couple points worse than 2024. Undoubtedly there were places we could have done better on turnout. But the main problem is not turnout. The main problem is that many people who voted for Trump/Vance in 2024 voted for Democrats in 2026.

There will be a lot of infighting and arguing over what happened and why that is. One of the pollsters I really respect told me that our economic messaging wasn’t sharp enough down the stretch. I’m sure that’s true.

But the real reason we lost is obvious to almost everyone.

Another pollster—one of the smartest people I know in politics, told me yesterday we’d lose the generic ballot by 13 points. I felt negative going into Tuesday, but even I was shocked by this. In his polling, he saw that a lot of Trump 2024 voters were angry and planning to vote for Democrats. He asked those voters who had abandoned us what would cause them to come back on our team. The top four answers, accounting for nearly all of the responses were:

1) End the war
2) Focus on cost of living/inflation
3) Put America First
4) Change our relationship to Israel

Our voters showed up. And the above four reasons are why many of them voted for Democrats. This is according to a pollster who nailed the results. While many spent Monday attacking Rachel Campos Duffy for calling for a diplomatic resolution to the conflict, it turns out her political advice was sound. (She’s also a great person.)

In the next few months, there's going to be a lot of gaslighting. Expect to hear any number of establishment politicians say the solution to our woes is amnesty. I'm open to the idea that we should change enforcement—by focusing more on businesses that hire illegal labor, for instance. But anyone pushing amnesty is lying to you.

The reason we lost is the war. The president himself said so last night.

If you'd like to argue it was worth it, that losing the Senate for the next 6 years was worth it, then do so. Argue it was a worthwhile cost to pay. Agree or disagree, that's at least honest.

But everyone knows why we lost. And any honest conversation about where we go from here must start there.

I remain hopeful about our country. To the people who are pissed off and want to say, “I told you so”: you’re right, you did tell us so. Take that energy into electing Republicans who share your worldview. To the people who are just pissed at the results, you should be. Let’s take that anger and get back to the work of saving our country.

— JD Vance (@JDVance) November 4, 2026