Έρχεται «βροχή» από βαριά πρόστιμα – Ποιοι θα παραλάβουν τη… «λυπητερή»

«Φύλλο και φτερό» κάνει η Εφορία εκκρεμείς υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, αναδρομικών, απλήρωτων τελών κυκλοφορίας, ΦΠΑ, φορολογίας ακινήτων που παραγράφονται στο τέλος του έτους. Εκείνο το οποίο επιδιώκουν οι ελεγκτικές αρχές είναι να κοινοποιήσουν έγκαιρα -δηλαδή πριν το τέλος του 2026- την επιβολή προστίμου και οριστικού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου στους υπόχρεους. Μια απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας πάντως θέτει νέες «κόκκινες γραμμές» στα όρια παραγραφής.

Σε κάθε περίπτωση η ΑΑΔΕ, «τρέχει να προλάβει» το ορόσημο της 31ης Δεκεμβρίου, με τα σχετικά ειδοποιητήρια να αναμένεται να πέσουν «βροχή» το επόμενο διάστημα, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2027 και μετά δεν θα μπορεί να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα σε «παλαιές» υποθέσεις.

Ποιες υποθέσεις παραγράφονται και ποιες όχι
Επί της ουσίας «δένονται τα χέρια» της, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατό να επιβληθεί οποιοδήποτε επιπλέον φόρος ή πρόστιμο σε μια υπόθεση εάν παρέλθει η 5ετία.

Όσον αφορά στο δικαίωμα της Εφορίας να προχωρήσει σε παραγραφή ορισμένων υποθέσεων μετά την πάροδο 10 ετών, υπό προϋποθέσεις, έχουν προκύψει εξελίξεις που ανατρέπουν τα μέχρι σήμερα δεδομένα.

Με πρόσφατη εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, καθίσταται σαφές ότι γίνεται αποδεκτή η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας 1246/2026, με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματική η μεταβατική διάταξη που επέτρεπε στους ελεγκτικούς μηχανισμούς να επεκτείνουν έως και σε 10 χρόνια τον χρόνο παραγραφής φορολογικών αξιώσεων.

Βάσει των σχετικών διευκρινίσεων της ΑΑΔΕ, το δικαίωμα της φορολογικής διοίκησης να κοινοποιήσει πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή πράξεις επιβολής προστίμων έχει παραγραφεί για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής που αφορούν τις χρήσεις 2012 και 2013, καθώς και τα φορολογικά έτη 2014 -2017. Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται υποθέσεις που αφορούν:

Έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων.
Λήψη εικονικών τιμολογίων.
Νόθευση φορολογικών παραστατικών.
Καταχώριση στα βιβλία αγορών ή εξόδων που δεν πραγματοποιήθηκαν και για τα οποία δεν εκδόθηκαν φορολογικά στοιχεία.
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι για τις συγκεκριμένες χρήσεις δεν μπορεί πλέον να κοινοποιηθεί νέα καταλογιστική πράξη βάσει της δεκαετούς παράτασης.

Με αυτό το σκεπτικό αρχειοθετούνται οριστικά οι υποθέσεις των ετών 2012 -2017, για τις οποίες διακόπτονται οι έλεγχοι που είναι σε εξέλιξη, η κοινοποίηση καταλογιστικών πράξεων.

Τι ισχύει με τα πρόστιμα που ήδη έχουν καταβληθεί
Εντούτοις, σύμφωνα με την ίδια εγκύκλιο, η απόφαση του ΣτΕ δεν συνεπάγεται αυτόματη διαγραφή ποσών που έχουν ήδη βεβαιωθεί ή καταβληθεί. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ποσά τα οποία έχουν καταλογιστεί για τις χρήσεις 2012 και 2013 και τα φορολογικά έτη 2014 έως 2017 δεν διαγράφονται ούτε επιστρέφονται χωρίς προηγούμενη ακύρωση ή τροποποίηση των σχετικών πράξεων από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή τα διοικητικά δικαστήρια.

Με άλλα λόγια, η παραγραφή του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να εκδώσει και να κοινοποιήσει πράξη δεν συνεπάγεται από μόνη της την κατάργηση της φορολογικής υποχρέωσης, αλλά οι υπόχρεοι, θα πρέπει να υποβάλουν προσφυγές είτε στη ΔΔΕΔ είτε στα διοικητικά δικαστήρια.

Η παραγραφή του δικαιώματος της ΑΑΔΕ να κοινοποιήσει φορολογικούς καταλογισμούς δεν σημαίνει ότι όλες οι υποθέσεις φοροδιαφυγής οδηγούνται αυτομάτως στο αρχείο από τις εισαγγελικές αρχές.

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι, σε περιπτώσεις για τις οποίες έχουν εκδοθεί ή κοινοποιηθεί οι σχετικές πράξεις φόρου ή προστίμων, οι μηνυτήριες αναφορές για εγκλήματα φοροδιαφυγής υποβάλλονται αμελλητί στον αρμόδιο εισαγγελέα.

Αυτό ισχύει ακόμη και όταν οι πράξεις έχουν εκδοθεί αλλά δεν μπορούν πλέον να κοινοποιηθούν λόγω παραγραφής. Στη μηνυτήρια αναφορά θα πρέπει να αναγράφεται ρητά η αδυναμία κοινοποίησης των πράξεων.

Επιπλέον, ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για περιπτώσεις εικονικών φορολογικών στοιχείων που συνδέονται με εγκλήματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Εφόσον για υποθέσεις ελέγχου φοροδιαφυγής φορολογικών ετών 2015 έως και 2017 έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί μέχρι και τις 8 Νοεμβρίου 2026, οριστικές πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου για φόρους, τέλη και εισφορές ή πράξεις επιβολής προστίμου για περιπτώσεις εικονικών φορολογικών στοιχείων για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των 75.000 ευρώ, που αφορούν σε εγκλήματα φοροδιαφυγής τα οποία τυποποιούνται ως βασικά αδικήματα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), χωρίς να έχουν καταβληθεί τα σχετικά ποσά από τον υπόχρεο, ή η ενδικοφανής προσφυγή έχει απορριφθεί και ο υπόχρεος δεν έχει καταβάλει τα καταλογισθέντα ποσά

ή έχει προσφύγει κατά της απόφασης αυτής στο διοικητικό δικαστήριο, η αναφορά αποστέλλεται χωρίς καθυστέρηση στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.

Πότε ασκεί τα δικαιώματά του το Δημόσιο
Όπως και να έχει για να μπορέσει να ασκήσει το δικαίωμα επιβολής φόρων στις υποθέσεις που πλησιάζουν σε παραγραφή το δημόσιο πρέπει να δώσει χρονικό περιθώριο 20 ημερών στον φορολογούμενο, προκειμένου εκείνος να καταθέσει τυχόν διαφωνία με τα ευρήματα των ελεγκτών και τα προς καταβολή ποσά.

Εν συνεχεία η φορολογική αρχή εντός 10ημέρου θα πρέπει να εξετάσει τα νέα δεδομένα και να κοινοποιήσει την οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου στον ελεγχθέντα φορολογούμενο. Αυτές οι διαδικασίες πρέπει να ολοκληρωθούν πριν την 31.12.2026 εξ’ ου και η εγρήγορση από τους μηχανισμούς της ΑΑΔΕ.

Η παραγραφή αφορά στο χρόνο εντός του οποίου η φορολογική-ελεγκτική αρχή έχει το δικαίωμα να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα και όχι να διενεργήσει φορολογικό έλεγχο.

Η παραγραφή δεν διακόπτεται εάν δεν έχει κοινοποιηθεί πράξη προσδιορισμού φόρου στον φορολογούμενο πριν από τη λήξη της προθεσμίας παραγραφής, ακόμη κι αν η πράξη έχει εκδοθεί.

Πηγή: skai.gr